Δεκατρία έργα με ελληνικό αποτύπωμα εντάσσονται στον νέο ευρωπαϊκό κατάλογο έργων κοινού και αμοιβαίου ενδιαφέροντος. Από διασυνδέσεις και αποθήκευση έως υδρογόνο και CO₂, αναδιαμορφώνουν τον ενεργειακό ρόλο της Ελλάδας.
Ο δεύτερος ενωσιακός κατάλογος έργων κοινού ενδιαφέροντος (ΕΚΕ) και έργων αμοιβαίου ενδιαφέροντος (ΕΑΕ), που δημοσιεύθηκε στις 9 Απριλίου 2026, αναδεικνύει την Ελλάδα σε κρίσιμο κόμβο της ευρωπαϊκής ενεργειακής αρχιτεκτονικής. Συνολικά 13 έργα άμεσου ελληνικού ενδιαφέροντος καταγράφονται σε τέσσερις πυλώνες: ηλεκτρική ενέργεια, υδρογόνο, δέσμευση και αποθήκευση CO₂ και ευφυή δίκτυα αερίου.
Διασυνδέσεις, αποθήκευση και ο ρόλος της Ελλάδας ως ενεργειακής γέφυρας
Στο σκέλος της ηλεκτρικής ενέργειας, η ναυαρχίδα παραμένει ο Great Sea Interconnector, η υποθαλάσσια διασύνδεση Ισραήλ – Κύπρου – Κρήτης. Το έργο, με τα δύο τμήματα Hadera–Κοφίνου και Κοφίνου–Κορακιά (Κρήτη), είναι ένα από τα πιο εμβληματικά της λίστας, αλλά εξακολουθεί να αντιμετωπίζει σημαντικές τεχνικές, χρηματοδοτικές και θεσμικές προκλήσεις. Παρά τις δυσκολίες, η διασύνδεση αυτή θεωρείται κρίσιμη για την ασφάλεια εφοδιασμού και την ενσωμάτωση ΑΠΕ στην Ανατολική Μεσόγειο.
Στον ίδιο άξονα εντάσσεται η διασύνδεση GRITA 2, μεταξύ Galatina και Θεσπρωτίας, που ενισχύει τη διασυνοριακή ροή ηλεκτρικής ενέργειας Ελλάδας – Ιταλίας, διευκολύνοντας τόσο το εμπόριο ενέργειας όσο και την καλύτερη αξιοποίηση των διασκορπισμένων πόρων ΑΠΕ.
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει ο GREGY Interconnector, έργο αμοιβαίου ενδιαφέροντος με την Αίγυπτο, που συνδέει την ακτή Sidi Barrani με τα Μεσόγεια/Άγιο Στέφανο. Τα εσωτερικά αιγυπτιακά τμήματα εξαιρούνται ρητά από τον κατάλογο ως μη επιλέξιμα, ωστόσο η διασύνδεση καθαυτή ενισχύει τον ρόλο της Ελλάδας ως πύλης εισόδου πράσινης ενέργειας από τη Βόρεια Αφρική.
Στην αποθήκευση, δύο έργα ξεχωρίζουν: η αντλησιοταμίευση στην Αμφιλοχία, που λειτουργεί ως «υδροηλεκτρική μπαταρία» για το σύστημα, και το σύστημα αποθήκευσης με συσσωρευτές στην Πτολεμαΐδα, το οποίο συνδέεται με τη μετάβαση της πρώην λιγνιτικής περιοχής σε κόμβο καθαρής ενέργειας. Και τα δύο είναι κρίσιμα για τη διαχείριση της μεταβλητότητας των ΑΠΕ.
Υδρογόνο, CO₂ και ευφυή δίκτυα: νέα βιομηχανική βάση για την Ελλάδα
Ο τομέας του υδρογόνου συγκεντρώνει τον μεγαλύτερο αριθμό ελληνικών έργων, με έξι καταχωρίσεις. Ο διάδρομος υδρογόνου Ελλάδας – Βουλγαρίας περιλαμβάνει τον αγωγό H2DRIA στο ελληνικό τμήμα και αντίστοιχες υποδομές στη Βουλγαρία, ενώ ο διάδρομος Ελλάδας – Ιταλίας βασίζεται στον χερσαίο αγωγό Komnina – Florovouni και τον υποθαλάσσιο H2 Poseidon. Η στόχευση είναι σαφής: η Ελλάδα να καταστεί μέρος των μελλοντικών πανευρωπαϊκών δικτύων μεταφοράς πράσινου υδρογόνου.
Στον ίδιο άξονα εντάσσονται ο τερματικός σταθμός ενέργειας Ιονίου, εγκατάσταση παραλαβής αμμωνίας (φορέας υδρογόνου), και η μονάδα ηλεκτρόλυσης Thalis 1, που συνδέεται με παραγωγή πράσινου υδρογόνου. Αυτές οι υποδομές μπορούν, σε βάθος χρόνου, να στηρίξουν νέα βιομηχανική δραστηριότητα και εξαγωγές ενεργειακών προϊόντων χαμηλού άνθρακα.
Στρατηγικό βάθος προσδίδει το έργο Prinos – Apollo CO₂, το μοναδικό ελληνικό έργο δέσμευσης και αποθήκευσης CO₂ (CCS) στον κατάλογο. Η υπεράκτια αποθήκευση στο κοίτασμα του Πρίνου στη Θάσο, με τροφοδότηση από ελληνικές πηγές μέσω αγωγού και από Βουλγαρία, Κροατία, Κύπρο, Ιταλία και Σλοβενία μέσω πλοίων, αναβαθμίζει τη χώρα σε περιφερειακό κόμβο αποθήκευσης εκπομπών στη Μεσόγειο.
Στα ευφυή δίκτυα αερίου, το έργο Smartswitch Ελλάδας – Βουλγαρίας στοχεύει στην αξιοποίηση της υφιστάμενης υποδομής φυσικού αερίου για τη σταδιακή ενσωμάτωση υδρογόνου και ανανεώσιμων αερίων, στοιχείο-κλειδί για την απανθρακοποίηση χωρίς πλήρη αντικατάσταση δικτύων.
Σε ειδικό καθεστώς διατήρησης ΕΚΕ, βάσει παρέκκλισης του άρθρου 24 του κανονισμού (ΕΕ) 2022/869, παραμένει ο αγωγός EastMed, που θα μετέφερε φυσικό αέριο από τα κοιτάσματα της Ανατολικής Μεσογείου προς την Ελλάδα, μέσω Κύπρου και Κρήτης, με σταθμό μέτρησης στη Μεγαλόπολη. Η παρουσία του στη λίστα συνδέεται με την ειδική μεταχείριση Κύπρου και Μάλτας, ωστόσο η οικονομική και πολιτική του βιωσιμότητα συνεχίζει να αποτελεί αντικείμενο έντονης συζήτησης.
Αξίζει να υπογραμμιστεί ότι τα έργα βρίσκονται σε πολύ διαφορετικά στάδια ωριμότητας, από προκαταρκτικές μελέτες έως φάση κατασκευής, ενώ η ένταξή τους στον κατάλογο δεν αναιρεί τις αυστηρές περιβαλλοντικές αξιολογήσεις και τις απαιτητικές αδειοδοτικές διαδικασίες που έχουν μπροστά τους.
Σχόλιο 
: Ο νέος κατάλογος ΕΚΕ/ΕΑΕ δείχνει ότι η Ελλάδα μετακινείται από την περιφέρεια στον πυρήνα της ευρωπαϊκής ενεργειακής στρατηγικής, με έμφαση όχι μόνο στις κλασικές διασυνδέσεις αλλά και σε υποδομές υδρογόνου και CO₂ που θα κρίνουν την επόμενη βιομηχανική εποχή. Το μεγάλο στοίχημα πλέον δεν είναι η ένταξη στα χαρτιά, αλλά η ταχεία ωρίμανση, χρηματοδότηση και αδειοδότηση, ώστε τα έργα να μην μείνουν στην κατηγορία των «υποσχόμενων» αλλά να μετατραπούν σε πραγματικά περιουσιακά στοιχεία για την οικονομία και την ενεργειακή ασφάλεια της χώρας.
#ενέργεια #ΕΕ #υδρογόνο #EastMed #Ελλάδα
