Η Ουάσιγκτον τερματίζει τις εξαιρέσεις στις κυρώσεις για ρωσικό και ιρανικό πετρέλαιο, στενεύοντας τα περιθώρια για τις ινδικές εισαγωγές. Το Νέο Δελχί καλείται να αναζητήσει επειγόντως εναλλακτικές πηγές προμήθειας.
Η απόφαση των Ηνωμένων Πολιτειών να μην ανανεώσουν τις γενικές άδειες (waivers) για εισαγωγές ρωσικού και ιρανικού πετρελαίου σηματοδοτεί μια απότομη σύσφιξη του ενεργειακού περιβάλλοντος για την Ινδία, την τέταρτη μεγαλύτερη οικονομία παγκοσμίως και τρίτο μεγαλύτερο εισαγωγέα και καταναλωτή πετρελαίου. Το Νέο Δελχί είχε αξιοποιήσει τις προσωρινές εξαιρέσεις για να διασφαλίσει φθηνότερες ροές, περιορίζοντας το κόστος ενέργειας σε μια περίοδο γεωπολιτικής αναταραχής και πολέμου με το Ιράν.
Το τέλος των εξαιρέσεων και το πλήγμα στην ενεργειακή ασφάλεια
Ο υπουργός Οικονομικών των ΗΠΑ Σκοτ Μπέσεντ ανακοίνωσε ότι δεν θα ανανεωθούν ούτε η 30ήμερη εξαίρεση για ιρανικό πετρέλαιο που λήγει αυτή την εβδομάδα, ούτε η αντίστοιχη για ρωσικό πετρέλαιο που εξέπνευσε το περασμένο Σαββατοκύριακο. «Δεν θα ανανεώσουμε τη γενική άδεια για το ρωσικό πετρέλαιο και δεν θα ανανεώσουμε τη γενική άδεια για το ιρανικό πετρέλαιο», τόνισε από τον Λευκό Οίκο, σηματοδοτώντας στροφή από την προηγούμενη τακτική της κυβέρνησης Τραμπ, η οποία χρησιμοποιούσε στοχευμένες εξαιρέσεις για να διατηρεί επαρκή προσφορά και να συγκρατεί τις τιμές.
Για την Ινδία, η κίνηση αυτή συνεπάγεται άμεση μείωση της πρόσβασης σε δύο κρίσιμους –και συχνά φθηνότερους– προμηθευτές. Η χώρα εισάγει αργό πετρέλαιο από περισσότερες από 40 χώρες, σύμφωνα με το υπουργείο Πετρελαίου της, όμως η δυνατότητα να αγοράζει με έκπτωση ρωσικό και ιρανικό αργό λειτουργούσε ως σημαντικό «μαξιλάρι» απέναντι στην αστάθεια της Μέσης Ανατολής και στα αυξημένα ναύλα λόγω του πολέμου με το Ιράν και των εντάσεων στα στενά του Ορμούζ.
Γεωπολιτική εξίσωση, BRICS και πίεση στις τιμές
Η ενεργειακή πίεση συμπίπτει χρονικά με την ανακοίνωση ότι ο Βλαντίμιρ Πούτιν θα επισκεφθεί την Ινδία αργότερα μέσα στο έτος για τη σύνοδο κορυφής των BRICS. Η Μόσχα, υπό καθεστώς δυτικών κυρώσεων, έχει ισχυρό κίνητρο να διατηρήσει και να ενισχύσει τις εξαγωγές πετρελαίου προς χώρες όπως η Ινδία, όμως η αμερικανική γραμμή σκληρής εφαρμογής κυρώσεων περιορίζει τους ελιγμούς του Νέου Δελχί, ιδίως ως προς τις χρηματοπιστωτικές και ναυτιλιακές διευθετήσεις.
Η Ουάσιγκτον είχε προηγουμένως χαλαρώσει δασμούς κατά της Ινδίας στο πλαίσιο εμπορικής συμφωνίας, αφού το Νέο Δελχί δεσμεύτηκε να περιορίσει τις ρωσικές εισαγωγές. Επιπλέον, στις αρχές Απριλίου, η Ινδία εισήγαγε ιρανικό αργό για πρώτη φορά από το 2019, κατόπιν ειδικής εξαίρεσης των ΗΠΑ. Ο τερματισμός αυτών των διευκολύνσεων επαναφέρει την Ινδία σε ένα πολύ πιο αυστηρό πλαίσιο συμμόρφωσης με τις αμερικανικές κυρώσεις, την ώρα που η ίδια αντιμετωπίζει ήδη παράπλευρες συνέπειες του πολέμου με το Ιράν: κρίση λιπασμάτων για τους αγρότες λόγω καθυστερήσεων στα φορτία και επιβάρυνση του ταχέως αναπτυσσόμενου αεροπορικού τομέα από παρακάμψεις σε δρομολόγια και αυξημένα καύσιμα.
Σε αυτό το περιβάλλον, η ινδική κυβέρνηση καλείται να αναθεωρήσει επειγόντως το ενεργειακό της μείγμα, ενισχύοντας τόσο τις συμφωνίες με προμηθευτές της Μέσης Ανατολής και της Αφρικής όσο και τις επενδύσεις σε εσωτερικές υποδομές και εναλλακτικές μορφές ενέργειας. Η ισορροπία ανάμεσα στη στρατηγική σχέση με τις ΗΠΑ, τη συμμετοχή στους BRICS και την ανάγκη φθηνής ενέργειας για τη στήριξη της ανάπτυξης καθιστά την υπόθεση πετρελαίου κεντρικό πεδίο της εξωτερικής πολιτικής του Νέου Δελχί τους επόμενους μήνες.
Σχόλιο 
: Η αμερικανική απόφαση λειτουργεί ως τεστ αντοχής για το δόγμα «στρατηγικής αυτονομίας» της Ινδίας: αν δεν καταφέρει να εξασφαλίσει εναλλακτικές ροές χωρίς εκτίναξη τιμών, θα βρεθεί μπροστά σε κοινωνικές πιέσεις από ακριβότερα καύσιμα, λιπάσματα και αεροπορικά εισιτήρια. Παράλληλα, η έκβαση θα στείλει μήνυμα σε όλο τον Παγκόσμιο Νότο για το κατά πόσο είναι εφικτό να ισορροπεί κανείς ανάμεσα σε Ουάσιγκτον, Μόσχα και Τεχεράνη χωρίς να πληρώνει βαρύ ενεργειακό τίμημα.
#Ινδία #ΗΠΑ #πετρέλαιο #κυρώσεις #Ρωσία #Ιράν #BRICS
