Στη Νέα Υόρκη, η πρόταση για βαρύ φόρο σε δεύτερες κατοικίες άνω των 5 εκατ. δολαρίων πυροδοτεί μετωπική σύγκρουση με τους δισεκατομμυριούχους. Το μέτρο ανοίγει νέο γύρο αντιπαράθεσης για το ποιος πληρώνει το κόστος της κοινωνικής πολιτικής στις μεγάλες μητροπόλεις.
Μια σκληρή σύγκρουση ανάμεσα στην πολιτική ηγεσία της Νέας Υόρκης και την οικονομική ελίτ της πόλης προκαλεί η πρόταση για επιβολή υψηλού φόρου σε δεύτερες κατοικίες μεγάλης αξίας. Ο δήμαρχος Ζοχράν Μαμντάνι και η κυβερνήτης της Πολιτείας, Κάθι Χότσουλ, προωθούν σχέδιο που στοχεύει σε ακίνητα αξίας άνω των 5 εκατ. δολαρίων, με στόχο να φορολογηθεί πιο έντονα ο «παρκαρισμένος» πλούτος σε πολυτελή διαμερίσματα και ρετιρέ που χρησιμοποιούνται σporadικά.
Η αντίδραση της Wall Street και το αφήγημα της «ταξικής πάλης»
Η πρόταση προκάλεσε άμεση και έντονη αντίδραση από προβεβλημένους δισεκατομμυριούχους. Ο Daniel Loeb, γνωστός διαχειριστής hedge funds, κατηγόρησε δημόσια τον δήμαρχο ότι «υποκινεί ταξική πάλη», υποστηρίζοντας πως τέτοιες πολιτικές δαιμονοποιούν τους εύπορους φορολογουμένους και φιλάνθρωπους και τελικά αποθαρρύνουν τις επενδύσεις στην πόλη. Αφορμή στάθηκε και η χρήση, σε βίντεο υπέρ του φόρου, του εμβληματικού ρετιρέ του Ken Griffin στο Μανχάταν, αξίας περίπου 238 εκατ. δολαρίων, ως συμβόλου της ακραίας συσσώρευσης πλούτου στην αγορά ακινήτων.
Ο Loeb, ο οποίος έχει χρηματοδοτήσει πολιτικά εγχειρήματα για να εμποδίσει την εκλογική άνοδο του Μαμντάνι, υποστηρίζει ότι η υπερφορολόγηση της ακίνητης περιουσίας υψηλής αξίας θα οδηγήσει σε φυγή κεφαλαίων και κατοίκων προς φιλικότερες φορολογικά δικαιοδοσίες. Η ρητορική του εδράζεται στην κλασική θέση της Wall Street ότι η ανταγωνιστικότητα μιας πόλης εξαρτάται από το φορολογικό της πλαίσιο και τη στάση της απέναντι στους «wealth creators».
Το πολιτικό διακύβευμα και η μάχη για το real estate
Από την άλλη πλευρά, ο Μαμντάνι, αυτοπροσδιοριζόμενος ως δημοκρατικός σοσιαλιστής, επιχειρεί να κεφαλαιοποιήσει τη δυσαρέσκεια της μεσαίας τάξης και των χαμηλότερων εισοδημάτων για την εκτόξευση των τιμών κατοικίας. Υποστηρίζει ότι ο φόρος αφορά αποκλειστικά τους «πλουσιότερους των πλουσίων» που χρησιμοποιούν την πόλη ως χρηματοοικονομικό καταφύγιο, χωρίς να συμμετέχουν ουσιαστικά στην τοπική κοινωνία. Στο επίκεντρο βρίσκεται η κατηγορία των «pied-à-terre» – πανάκριβα διαμερίσματα που μένουν μεγάλο μέρος του χρόνου κενά, περιορίζοντας την προσφορά κατοικίας και ενισχύοντας την άνοδο των τιμών.
Η συζήτηση στη Νέα Υόρκη εντάσσεται σε μια ευρύτερη διεθνή τάση: πολλές μητροπόλεις εξετάζουν ειδικούς φόρους σε πολυτελή ή κενά ακίνητα, με στόχο να χρηματοδοτήσουν κοινωνικές πολιτικές, ιδιαίτερα σε στέγη και υποδομές. Ωστόσο, κάθε τέτοια πρωτοβουλία φέρνει αντιμέτωπες δύο αντιλήψεις: από τη μία, την ανάγκη αναδιανομής σε περιβάλλον έντονων ανισοτήτων· από την άλλη, τον φόβο ότι η φορολογική πίεση θα διαβρώσει τη βάση των επενδύσεων και των θέσεων εργασίας.
Το αποτέλεσμα αυτής της αναμέτρησης στη Νέα Υόρκη θα αποτελέσει βαρόμετρο για το πώς μπορούν μεγάλες πόλεις να ισορροπήσουν ανάμεσα στην κοινωνική συνοχή και τη διατήρηση της ελκυστικότητάς τους για διεθνές κεφάλαιο και υψηλού εισοδήματος κατοίκους.
Σχόλιο 
: Η κόντρα στη Νέα Υόρκη δεν είναι απλώς μια τεχνική διαμάχη για έναν ακόμη φόρο, αλλά πρόβα τζενεράλε για το νέο φορολογικό συμβόλαιο μεταξύ πόλεων και υπερπλουσίων. Αν επικρατήσει η λογική της αυστηρής φορολόγησης του «αδρανούς» πλούτου σε ακίνητα, θα ενισχυθεί διεθνώς η ιδέα ότι το real estate πολυτελείας δεν μπορεί να μένει εκτός κοινωνικού λογαριασμού. Αν, αντίθετα, οι αντιδράσεις της ελίτ μπλοκάρουν το μέτρο, θα σταλεί μήνυμα ότι οι μεγάλες μητροπόλεις παραμένουν όμηροι της κινητικότητας των κεφαλαίων, περιορίζοντας τα περιθώρια για ουσιαστική αναδιανομή.
#ΗΠΑ #ΝέαΥόρκη #φορολογία #realestate #ανισότητες
