Η εικόνα στην 50ή ημέρα του πολέμου μεταξύ του Ιράν και των Ηνωμένων Πολιτειών δεν είναι απλώς αντιφατική. Είναι στρατηγικά επικίνδυνη. Μέσα σε λίγες ώρες, το Στενό του Ορμούζ άνοιξε, έκλεισε ξανά και μετατράπηκε για άλλη μια φορά σε εργαλείο πίεσης, επιβεβαιώνοντας ότι η κρίση δεν έχει φύγει – απλώς αλλάζει μορφή.
Η Τεχεράνη έστειλε καθαρό μήνυμα: χωρίς άρση του αμερικανικού αποκλεισμού στα ιρανικά λιμάνια, δεν υπάρχει κανονική ναυσιπλοΐα. Από την άλλη πλευρά, ο Ντόναλντ Τραμπ εμφανίζεται αισιόδοξος για συμφωνία, αλλά ταυτόχρονα διατηρεί τον αποκλεισμό ως μοχλό πίεσης. Με απλά λόγια, και οι δύο πλευρές μιλούν για ειρήνη, ενώ ταυτόχρονα κρατούν το «όπλο» πάνω στο τραπέζι.
Στο εσωτερικό του Ιράν, η γραμμή είναι σκληρή. Το υπουργείο Εξωτερικών ξεκαθαρίζει ότι το εμπλουτισμένο ουράνιο δεν μεταφέρεται «πουθενά», απορρίπτοντας τις δηλώσεις της Ουάσινγκτον περί συμφωνίας. Παράλληλα, εξετάζεται νέο πλαίσιο για το Ορμούζ, όχι με παραδοσιακά τέλη διέλευσης, αλλά με χρεώσεις «ασφάλειας», ουσιαστικά δημιουργώντας ένα νέο μοντέλο ελέγχου της θαλάσσιας αρτηρίας. Κάθε πλοίο θα περνά μόνο με συντονισμό με τις ιρανικές αρχές, ενώ στρατιωτικά πλοία που θεωρούνται εχθρικά αποκλείονται πλήρως.
Στο διπλωματικό επίπεδο, η κατάσταση μοιάζει να μετακινείται προς μια ευρύτερη γεωπολιτική διαπραγμάτευση. Ο πρόεδρος του Λιβάνου, Ζοζέφ Αούν, μιλά για μια «νέα φάση» μετά την εκεχειρία, ενώ η Γαλλία και το Ηνωμένο Βασίλειο ετοιμάζουν πολυεθνική αποστολή για τη διασφάλιση της ναυσιπλοΐας στο Ορμούζ. Την ίδια στιγμή, ο Σι Τζινπίνγκ εμφανίζεται να στηρίζει την επαναλειτουργία του περάσματος, με τον Τραμπ να αφήνει ανοιχτό ακόμη και το ενδεχόμενο επίσκεψης στην Κίνα.
Στη Υεμένη, οι Χούθι στέλνουν επίσης μήνυμα κλιμάκωσης. Δηλώνουν έτοιμοι να εμπλακούν άμεσα αν το απαιτήσουν οι εξελίξεις, διευρύνοντας τον γεωγραφικό κίνδυνο της σύγκρουσης. Αυτό πρακτικά σημαίνει ότι ο πόλεμος μπορεί να ανοίξει νέο μέτωπο ανά πάσα στιγμή.
Στον Περσικό Κόλπο, η εικόνα είναι εύθραυστη. Ο υπουργός Οικονομικών της Σαουδικής Αραβίας, Μοχάμεντ Αλ Τζααντάν, αναγνωρίζει την επαναλειτουργία του Ορμούζ ως θετική εξέλιξη, αλλά ξεκαθαρίζει ότι η σταθερότητα δεν έχει επιστρέψει. Οι υποδομές έχουν υποστεί ζημιές και η πλήρης αποκατάσταση δεν είναι δεδομένη.
Στην Ουάσινγκτον, η στρατηγική είναι διπλή. Από τη μία, οι Ηνωμένες Πολιτείες επεκτείνουν άδειες για αγορά ρωσικού πετρελαίου, ώστε να συγκρατήσουν την παγκόσμια προσφορά. Από την άλλη, διατηρούν τον ναυτικό αποκλεισμό, με το Κεντρικό Στρατηγείο να επιβεβαιώνει ότι δεκάδες πλοία έχουν ήδη αναγκαστεί να αλλάξουν πορεία. Ο Τραμπ ανεβάζει την πίεση, δηλώνοντας ότι οι συνομιλίες «πηγαίνουν πολύ καλά», αλλά προειδοποιεί ότι χωρίς συμφωνία η εκεχειρία μπορεί να μην παραταθεί.
Στο Ισραήλ, το μήνυμα είναι διφορούμενο. Ο Τραμπ δηλώνει ότι απαγορεύονται νέες επιθέσεις στον Λίβανο, όμως ο Μπενιαμίν Νετανιάχου επιμένει ότι η στρατιωτική εκστρατεία δεν έχει ολοκληρωθεί και ότι ο στόχος της εξουδετέρωσης της Χεζμπολάχ παραμένει ενεργός.
Στον Λίβανο, η πραγματικότητα στο έδαφος διαψεύδει την έννοια της «εκεχειρίας». Οι επιθέσεις συνεχίζονται σε χαμηλότερη ένταση, με απώλειες να καταγράφονται ακόμη και εντός της περιόδου παύσης πυρός. Οι συνολικές απώλειες πλησιάζουν τις 2.300, ενώ η καταστροφή υποδομών δημιουργεί ένα νέο κύμα αστάθειας.
Στο οικονομικό μέτωπο, η αγορά αντιδρά με ταχύτητα. Η προσωρινή επαναλειτουργία του Ορμούζ έριξε τις τιμές του πετρελαίου από τα επίπεδα των 120 δολαρίων προς τα 90, ενώ τα χρηματιστήρια κατέγραψαν νέα υψηλά. Ωστόσο, η μεταβλητότητα παραμένει, καθώς η ενεργειακή αβεβαιότητα δεν έχει εξαλειφθεί. Η Boeing καταγράφει ενίσχυση στο αμυντικό της σκέλος, επιβεβαιώνοντας ότι ο πόλεμος δημιουργεί winners και losers.
SBC Analysis
Η 50ή ημέρα δεν φέρνει λύση. Φέρνει σαφή εικόνα στρατηγικού αδιεξόδου.
Το Ιράν χρησιμοποιεί το Ορμούζ ως διαπραγματευτικό asset. Οι Ηνωμένες Πολιτείες χρησιμοποιούν τον αποκλεισμό ως εργαλείο πίεσης. Οι αγορές κινούνται ανάμεσα σε αυτά τα δύο.
Η ειρήνη δεν είναι ακόμη σενάριο βάσης. Είναι απλώς ένα από τα πιθανά outcomes.
Και όσο το Ορμούζ ανοίγει και κλείνει σαν διακόπτης, η παγκόσμια οικονομία θα λειτουργεί με όρους risk management – όχι ανάπτυξης.
