Η γεωπολιτική αβεβαιότητα και η πίεση στα εισοδήματα αναδιαμορφώνουν το καλάθι του σούπερ μάρκετ. Τα στοιχεία της NielsenIQ δείχνουν στροφή σε φθηνότερες λύσεις και εξάρτηση της αγοράς από τον τουρισμό.
Η ελληνική αγορά οργανωμένου λιανεμπορίου τροφίμων συνεχίζει να αναπτύσσεται δυναμικά, αλλά με ξεκάθαρα πιο «αμυντικά» χαρακτηριστικά από την πλευρά του καταναλωτή. Τα νεότερα στοιχεία της NielsenIQ για το πρώτο τρίμηνο του 2026 καταγράφουν ισχυρή άνοδο πωλήσεων, με φόντο όμως κλιμακούμενη γεωπολιτική ένταση στη Μέση Ανατολή, αυξημένο πληθωρισμό και ανησυχίες για τις τουριστικές ροές που τροφοδοτούν κρίσιμα την ελληνική οικονομία.
Ισχυρή άνοδος πωλήσεων, με στήριξη από τρόφιμα και φρέσκα προϊόντα
Στο τρίμηνο Ιανουαρίου-Μαρτίου, οι πωλήσεις στο οργανωμένο λιανεμπόριο τροφίμων αυξήθηκαν κατά 7,8%, φθάνοντας τα 4,012 δισ. ευρώ, από 3,723 δισ. ευρώ έναν χρόνο πριν. Η αύξηση αυτή έρχεται σε ένα περιβάλλον όπου ο πληθωρισμός τον Μάρτιο διαμορφώθηκε στο 3,6%, υποδηλώνοντας ότι μέρος της ανόδου οφείλεται σε τιμολογιακές αυξήσεις, αλλά και σε διατηρούμενη ανθεκτικότητα της κατανάλωσης.
Η αγορά εξακολουθεί να στηρίζεται κατεξοχήν στα τρόφιμα και ποτά, τα οποία αντιστοιχούν στο 54,5% της συνολικής αξίας πωλήσεων. Η συγκεκριμένη κατηγορία ενισχύθηκε κατά 7,4%, στα 2,185 δισ. ευρώ. Ακόμη πιο εντυπωσιακή είναι η επίδοση των φρέσκων και χύμα προϊόντων, που συνδέονται άμεσα με την καθημερινή διατροφή: κατέγραψαν άνοδο 10,2%, υπερβαίνοντας για πρώτη φορά το όριο του 1,03 δισ. ευρώ μέσα σε μόλις ένα τρίμηνο.
Πίσω από τους αριθμούς, ωστόσο, αναδεικνύεται μια αγορά με έντονες περιφερειακές διαφοροποιήσεις και ισχυρή εξάρτηση από την τουριστική δραστηριότητα και τη δυναμική των τοπικών οικονομιών.
Τουρισμός, γεωπολιτικός κίνδυνος και στροφή στο private label
Περιοχές με υψηλή έκθεση στον τουρισμό εμφανίζουν και την ισχυρότερη ανάπτυξη στο λιανεμπόριο τροφίμων. Η Κρήτη καταγράφει άνοδο πωλήσεων 9,6%, τη μεγαλύτερη μεταξύ των περιφερειών, ενώ τα νησιά κινούνται στο +8,9%, πάνω από τον εθνικό μέσο όρο. Η εικόνα αυτή αντανακλά το γεγονός ότι το «τουριστικό ευρώ» δεν μένει μόνο σε ξενοδοχεία και εστίαση, αλλά διαχέεται οριζόντια, ενισχύοντας και τα σούπερ μάρκετ, ακόμη και σε περιόδους που παραδοσιακά θεωρούνταν «νεκρές».
Την ίδια στιγμή, η Αττική παραμένει ο μεγαλύτερος πελάτης της αγοράς, με μερίδιο 43,7% και αύξηση πωλήσεων 7,5%. Ωστόσο, η γεωπολιτική αβεβαιότητα στη Μέση Ανατολή δημιουργεί σοβαρό δυνητικό κίνδυνο. Μια κλιμάκωση μπορεί να πλήξει την ταξιδιωτική ψυχολογία των Ευρωπαίων, να περιορίσει τις αφίξεις και συνεπώς το τουριστικό συνάλλαγμα, αλλά και να αυξήσει τα μεταφορικά κόστη και τις τιμές πρώτων υλών.
Ήδη, οι πρώτες ενδείξεις από το εξωτερικό, όπως η πτώση 3,3% στις ταξιδιωτικές δαπάνες των Βρετανών τον Μάρτιο σύμφωνα με στοιχεία της Barclays, λειτουργούν ως προειδοποιητικό καμπανάκι για την ελληνική τουριστική βιομηχανία, η οποία στηρίζεται έντονα στη συγκεκριμένη αγορά.
Σε αυτό το περιβάλλον, τα στοιχεία της NielsenIQ καταγράφουν σαφή μετατόπιση των νοικοκυριών σε πιο οικονομικές επιλογές. Τα προϊόντα ιδιωτικής ετικέτας (private label) ενισχύουν περαιτέρω τη θέση τους, φθάνοντας το 24,6% της αξίας πωλήσεων σε ετήσια βάση, από 24,3% το 2025. Πρόκειται για το υψηλότερο μερίδιο οκταετίας, ένδειξη ότι οι καταναλωτές αναζητούν φθηνότερες λύσεις, χωρίς ωστόσο να εγκαταλείπουν πλήρως τα επώνυμα προϊόντα.
Παράλληλα, η προωθητική ένταση στο σύνολο των ταχέως κινούμενων καταναλωτικών αγαθών (FMCGs) υποχωρεί στο 33,9% από 37,5% το 2025, ενώ στα επώνυμα προϊόντα οι προσφορές πέφτουν στο 40%, από 44,4% ένα χρόνο πριν. Οι αλυσίδες εμφανίζονται να περιορίζουν τα περιθώρια εκπτώσεων, την ώρα που τα νοικοκυριά σφίγγουν το πορτοφόλι τους και στρέφονται σε private label για να διατηρήσουν το επίπεδο κατανάλωσης.
Το τελικό αποτύπωμα είναι μια αγορά που, παρά τη σημερινή ανθεκτικότητα, παραμένει εξαιρετικά ευάλωτη σε εξωγενείς κλυδωνισμούς: από τον πόλεμο και τις τιμές ενέργειας έως τις τουριστικές ροές και την αγοραστική δύναμη των Ευρωπαίων επισκεπτών.
Σχόλιο 
: Τα στοιχεία της NielsenIQ δείχνουν ότι η «ανάπτυξη» στο ράφι είναι λιγότερο ευημερία και περισσότερο αναγκαστική προσαρμογή. Η άνοδος των private label, η συρρίκνωση των προσφορών και η εξάρτηση από τον τουρισμό συνθέτουν ένα εύθραυστο μοντέλο: μια εξωτερική κρίση μπορεί να μετατραπεί γρήγορα από γεωπολιτικό ρίσκο σε κοινωνική πίεση, μέσω ενός ακόμη ακριβότερου καλαθιού σούπερ μάρκετ.
#σουπερμαρκετ #privatelabel #κατανάλωση #τουρισμός #πληθωρισμός
