Η απουσία της Ουγγαρίας από το Συμβούλιο ΥΠΕΞ στο Λουξεμβούργο ανοίγει παράθυρο για αποφάσεις σε Ουκρανία και Μέση Ανατολή. Ταυτόχρονα, οι κάλπες στη Βουλγαρία και το κόστος των ταξιδιών του Ευρωκοινοβουλίου επαναφέρουν ερωτήματα για τη συνοχή και την αξιοπιστία της ΕΕ.
Η σημερινή συνεδρίαση των υπουργών Εξωτερικών της ΕΕ στο Λουξεμβούργο διεξάγεται σε ένα ασυνήθιστο πλαίσιο: την απουσία της Ουγγαρίας, η οποία τα τελευταία χρόνια έχει συστηματικά μπλοκάρει κρίσιμες αποφάσεις για την Ουκρανία, τη Ρωσία και τη Μέση Ανατολή. Το κενό αυτό δημιουργεί, έστω και προσωρινά, ένα εργαστήριο για να φανεί πώς λειτουργεί η Ένωση χωρίς το βέτο ενός μόνιμου «ταραχοποιού».
Παράθυρο για βοήθεια στην Ουκρανία και νέες κυρώσεις
Στην κορυφή της ατζέντας βρίσκεται η αποδέσμευση της ευρωπαϊκής βοήθειας προς την Ουκρανία, η οποία έχει καθυστερήσει επανειλημμένα λόγω αντιρρήσεων της Βουδαπέστης. Η συζήτηση στο Λουξεμβούργο αναμένεται να δείξει εάν, ελλείψει ουγγρικού βέτο, τα κράτη-μέλη είναι διατεθειμένα να κινηθούν αποφασιστικά ή αν οι διαφωνίες είναι βαθύτερες και αφορούν πλέον όχι μόνο τον Όρμπαν αλλά και υπόγειες διαφορές στρατηγικής.
Παράλληλα, στο τραπέζι βρίσκονται πιθανές κυρώσεις κατά Ισραηλινών εποίκων στη Δυτική Όχθη, ως απάντηση στην κλιμάκωση της βίας και στο πλαίσιο της ευρύτερης συζήτησης για τον πόλεμο στη Γάζα. Η κίνηση αυτή θα αποτελούσε σημαντικό πολιτικό μήνυμα, καθώς θα στόχευε όχι το ίδιο το Ισραήλ αλλά συγκεκριμένους δράστες, ευθυγραμμίζοντας την ΕΕ με παρόμοιες πρωτοβουλίες άλλων δυτικών δρώντων.
Η συζήτηση για τις κυρώσεις συνδέεται άμεσα με το συνολικό πακέτο μέτρων κατά της Ρωσίας και όσων στηρίζουν την πολεμική της μηχανή. Η Ένωση καλείται να αποδείξει ότι μπορεί να συνδυάσει αρχές και αποτελεσματικότητα, χωρίς να εγκλωβίζεται σε εσωτερικά βέτο.
Βουλγαρία, νέοι ηγέτες και ο «φόβος ενός ακόμη Όρμπαν»
Στο πολιτικό παρασκήνιο των Βρυξελλών, τα αποτελέσματα των εκλογών στη Βουλγαρία προκαλούν αυξημένη προσοχή. Η εκλογική επικράτηση του πρώην πιλότου μαχητικών Ρούμεν Ράντεφ τροφοδοτεί ανησυχίες ορισμένων διπλωματών ότι ενδέχεται να αναδειχθεί σε ηγέτη με χαρακτηριστικά παρόμοια με του Βίκτορ Όρμπαν: ισχυρή εθνική ρητορική, επιφυλάξεις έναντι της κεντρικής ευρωπαϊκής γραμμής και διάθεση για αυτόνομη πορεία σε θέματα Ρωσίας και μεταναστευτικού.
Η σύγκριση ίσως είναι πρόωρη, ωστόσο αναδεικνύει έναν βαθύτερο φόβο στις Βρυξέλλες: ότι το φαινόμενο Όρμπαν δεν είναι μεμονωμένο, αλλά μπορεί να αναπαραχθεί σε χώρες με εύθραυστα πολιτικά συστήματα και έντονη κοινωνική κόπωση.
Το ακριβό «εκκρεμές» Βρυξελλών – Στρασβούργου
Την ίδια στιγμή, η συζήτηση για τη μείωση των μετακινήσεων στην Ευρώπη, προκειμένου να εξοικονομηθούν καύσιμα και να μειωθεί το ενεργειακό αποτύπωμα, φέρνει ξανά στο προσκήνιο το μόνιμο αγκάθι των μηνιαίων μετακινήσεων του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου από τις Βρυξέλλες στο Στρασβούργο. Ενώ οι Βρυξέλλες καλούν τους πολίτες να περιορίσουν τα ταξίδια, οι ευρωβουλευτές συνεχίζουν ένα δαπανηρό και περιβαλλοντικά επιβαρυντικό «εκκρεμές» που κοστίζει πολιτικά στην αξιοπιστία των ευρωπαϊκών θεσμών.
Το ζήτημα αυτό, αν και τεχνικό, αγγίζει τον πυρήνα της δημόσιας εικόνας της ΕΕ: μπορεί να απαιτεί θυσίες από τους πολίτες όταν η ίδια δεν αγγίζει προνόμια και συμβολισμούς που θεωρούνται αναχρονιστικοί;
Σχόλιο
: Η σημερινή συνεδρίαση χωρίς την Ουγγαρία λειτουργεί ως stress test για την ΕΕ: αν υπάρξουν ουσιαστικές αποφάσεις για Ουκρανία, Γάζα και κυρώσεις, θα αποδειχθεί ότι ο ρόλος του Όρμπαν ήταν όντως δυσανάλογα μπλοκαριστικός. Αν όχι, θα φανεί πως οι διαιρέσεις είναι πολύ ευρύτερες και ότι η Ένωση κρύβει τις στρατηγικές της διαφωνίες πίσω από τον «εύκολο ένοχο» της Βουδαπέστης.






