Η συνάντηση Παπασταύρου με τον ειδικό απεσταλμένο των ΗΠΑ εδραιώνει τον ρόλο της Ελλάδας ως πυλώνα ενεργειακής ασφάλειας. Στο επίκεντρο ο Κάθετος Διάδρομος και η πρώτη ερευνητική γεώτρηση σε βαθιά ύδατα.
Στρατηγικό βάθος αποκτά η ελληνοαμερικανική συνεργασία στον τομέα της ενέργειας, όπως προκύπτει από τη συνάντηση του υπουργού Περιβάλλοντος και Ενέργειας, Σταύρου Παπασταύρου, με τον Ειδικό Απεσταλμένο των ΗΠΑ για την Ενέργεια, Τζόσουα Βολτζ. Η Αθήνα επιχειρεί να κεφαλαιοποιήσει τον ρόλο της ως κόμβου φυσικού αερίου και ευρύτερα ενέργειας στη Νοτιοανατολική Ευρώπη, σε μια περίοδο που η ενεργειακή ασφάλεια παραμένει κορυφαία γεωπολιτική προτεραιότητα.
Ο Κάθετος Διάδρομος και η κανονιστική σαφήνεια
Κεντρικό θέμα της συζήτησης αποτέλεσε ο λεγόμενος «Κάθετος Διάδρομος», το πλέγμα διασυνδέσεων φυσικού αερίου που ενώνει τα ελληνικά υποδοχικά σημεία LNG και τα δίκτυα μεταφοράς με τις αγορές της Κεντρικής και Ανατολικής Ευρώπης. Σύμφωνα με τον υπουργό, η πρόσφατη συμφωνία των Διαχειριστών Συστημάτων Μεταφοράς (TSOs) σε ευρωπαϊκό επίπεδο προσφέρει την αναγκαία κανονιστική σαφήνεια, ενισχύοντας την εμπορική ελκυστικότητα του Διαδρόμου.
Η εξέλιξη αυτή θεωρείται κρίσιμη, καθώς επιτρέπει πιο προβλέψιμους όρους πρόσβασης και χρήσης των δικτύων, στοιχείο που διευκολύνει μακροπρόθεσμες συμβάσεις και επενδυτικές αποφάσεις. Για την Ελλάδα, ο Κάθετος Διάδρομος δεν είναι απλώς τεχνικό έργο υποδομής, αλλά εργαλείο αναβάθμισης του γεωοικονομικού της ρόλου, με άμεσες προεκτάσεις για τα έσοδα από μεταφορά ενέργειας και τη διαπραγματευτική της ισχύ σε περιφερειακό επίπεδο.
Πρώτη ερευνητική γεώτρηση σε βαθιά ύδατα και περιφερειακή ατζέντα
Εξίσου σημαντική παράμετρος της συζήτησης ήταν η υπογραφή της σύμβασης γεώτρησης μεταξύ της κοινοπραξίας ExxonMobil – Energean – Helleniq Energy και της Stena Drilling, η οποία «ξεκλειδώνει» την πρώτη ερευνητική γεώτρηση σε βαθιά ύδατα στην Ελλάδα. Η κίνηση αυτή σηματοδοτεί ένα νέο κεφάλαιο για την εγχώρια έρευνα υδρογονανθράκων, με δυνητικές συνέπειες τόσο για το ενεργειακό μίγμα της χώρας όσο και για την επενδυτική της εικόνα.
Ο Σταύρος Παπασταύρου υπενθύμισε ότι η πορεία προς την τρέχουσα συγκυρία ξεκίνησε από τη Διατλαντική Σύνοδο για την Ασφάλεια Φυσικού Αερίου, που διοργάνωσε ο Λευκός Οίκος τον Φεβρουάριο, και συνεχίστηκε με επαφές στο πλαίσιο της CERAWeek στο Χιούστον τον Μάρτιο. Επόμενος σταθμός, όπως σημείωσε, είναι η Κροατία και η σύνοδος Three Seas Initiative, όπου η Ελλάδα επιδιώκει να εδραιώσει περαιτέρω τη θέση της στα ενεργειακά δίκτυα Βορρά–Νότου.
Η διαρκής παρουσία της χώρας σε αυτά τα φόρα υποδηλώνει ότι η ενεργειακή διπλωματία αναδεικνύεται σε βασικό εργαλείο άσκησης εξωτερικής πολιτικής, με την Ουάσιγκτον να βλέπει στην Αθήνα έναν σταθερό εταίρο για τη διαφοροποίηση πηγών και οδεύσεων ενέργειας στην ευρύτερη περιοχή.
Σχόλιο
: Η συνάντηση επιβεβαιώνει ότι η Ελλάδα επιχειρεί να μετατρέψει την ενεργειακή γεωγραφία της σε σκληρό γεωπολιτικό κεφάλαιο. Ο Κάθετος Διάδρομος και η πρώτη γεώτρηση σε βαθιά ύδατα δεν είναι απλώς τεχνικά έργα, αλλά μοχλοί αναβάθμισης της χώρας στον ευρωπαϊκό ενεργειακό χάρτη, με την αμερικανική στήριξη να λειτουργεί ως πολλαπλασιαστής αξιοπιστίας και επενδυτικού ενδιαφέροντος.






