Ισραηλινές και αμερικανικές πηγές εκτιμούν ότι η πραγματική εξουσία στο Ιράν έχει μετατοπιστεί από τον ανώτατο ηγέτη προς τους Φρουρούς της Επανάστασης. Η εκτίμηση αυτή αναδεικνύει τον αυξανόμενο ρόλο του στρατιωτικο-ασφαλιστικού συμπλέγματος στην Τεχεράνη.
Ισραηλινοί και αμερικανοί αξιωματούχοι φέρονται να εκτιμούν ότι ο Μοτζτάμπα Χαμενεΐ δεν ασκεί ουσιαστικά τα καθήκοντα του ανώτατου ηγέτη του Ιράν και ότι η πραγματική εξουσία έχει μετατοπιστεί προς τους Φρουρούς της Ισλαμικής Επανάστασης (IRGC). Σύμφωνα με δημοσίευμα ισραηλινής εφημερίδας, οι ίδιες πηγές υποστηρίζουν ότι ο Χαμενεΐ δεν εκδίδει κρίσιμες εντολές ούτε ελέγχει τις βασικές αποφάσεις του καθεστώτος.
Ενίσχυση του IRGC και ρόλος του Αχμάντ Βαχιντί
Κεντρικό πρόσωπο στην τρέχουσα αρχιτεκτονική εξουσίας φέρεται να είναι ο διοικητής των Φρουρών της Επανάστασης, Αχμάντ Βαχιντί. Σύμφωνα με τις ίδιες αναφορές, ο Βαχιντί ανέλαβε de facto τη διαχείριση των υποθέσεων του κράτους μετά τη δολοφονία του υποστράτηγου Μοχαμάντ Πακπούρ στις αρχές Μαρτίου. Η απομάκρυνση του Πακπούρ, αν και ένα μεμονωμένο γεγονός, φαίνεται να λειτούργησε ως επιταχυντής για την περαιτέρω συγκέντρωση ισχύος στα χέρια του στρατιωτικο-ασφαλιστικού μηχανισμού.
Οι Φρουροί της Επανάστασης αποτελούν εδώ και δεκαετίες τον σκληρό πυρήνα του ιρανικού καθεστώτος, με επιρροή που υπερβαίνει κατά πολύ τον στενό στρατιωτικό τομέα, επεκτεινόμενη στην οικονομία, την εσωτερική ασφάλεια και την εξωτερική πολιτική. Η εκτίμηση ότι πλέον λειτουργούν ως ο πραγματικός φορέας εξουσίας, υποβαθμίζοντας τον θεσμικό ρόλο του ανώτατου ηγέτη, σηματοδοτεί μια ποιοτική μεταβολή στην ισορροπία δυνάμεων εντός του ιρανικού συστήματος.
Αμερικανική οπτική και στρατηγικές προεκτάσεις
Το ισραηλινό ρεπορτάζ έρχεται σε συνέχεια πρωινών δηλώσεων του προέδρου των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ, ο οποίος υποστήριξε ότι «το Ιράν δεν έχει ιδέα ποιος είναι ο ηγέτης του». Ο Τραμπ ανέφερε ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες «εξουδετέρωσαν τρία επίπεδα ηγετών», αφήνοντας, κατά την άποψή του, την Τεχεράνη σε κατάσταση εσωτερικής σύγχυσης ως προς το ποιος εκπροσωπεί επίσημα το καθεστώς.
Αν η εκτίμηση περί κυριαρχίας του IRGC επιβεβαιωθεί, οι επιπτώσεις για τη Μέση Ανατολή είναι σημαντικές. Ένα Ιράν όπου η στρατιωτική και παραστρατιωτική ελίτ υπερισχύει των θρησκευτικών θεσμών μπορεί να επιλέξει πιο επιθετική στάση σε περιφερειακά μέτωπα, από τον Περσικό Κόλπο μέχρι τον Λίβανο και τη Συρία. Παράλληλα, η ανάδειξη των Φρουρών της Επανάστασης σε κεντρικό πόλο εξουσίας δυσχεραίνει κάθε προοπτική διαπραγμάτευσης με τη Δύση, καθώς περιορίζει τα περιθώρια ευελιξίας της πολιτικής ηγεσίας.
Για τις αγορές ενέργειας και την ευρύτερη γεωοικονομία, η περαιτέρω στρατιωτικοποίηση της ιρανικής εξουσίας αυξάνει τον κίνδυνο αστάθειας στα στενά του Ορμούζ και άρα την πιθανότητα απότομων διακυμάνσεων στις τιμές του πετρελαίου. Η Ευρώπη και ειδικά οι εισαγωγικές οικονομίες της περιοχής θα πρέπει να προσαρμόσουν τον σχεδιασμό τους λαμβάνοντας υπόψη ένα Ιράν όπου ο στρατιωτικός παράγοντας καθορίζει ολοένα περισσότερο την εξωτερική πολιτική.
Σχόλιο 
: Η εικόνα ενός Ιράν υπό την de facto καθοδήγηση των Φρουρών της Επανάστασης επιβεβαιώνει τη μακρόχρονη τάση στρατιωτικοποίησης του καθεστώτος. Για Ισραήλ και ΗΠΑ, αυτή η εξέλιξη ενισχύει το αφήγημα περί «σκληρού πυρήνα» στην Τεχεράνη, αλλά ταυτόχρονα καθιστά πιο περίπλοκη οποιαδήποτε διπλωματική αποκλιμάκωση. Για την Ευρώπη, το διακύβευμα είναι διπλό: ενεργειακή ασφάλεια και αποφυγή μιας νέας, παρατεταμένης κρίσης στον Περσικό Κόλπο.
#Ιράν #ΦρουροίΤηςΕπανάστασης #ΜέσηΑνατολή
