Η προσπάθεια του Φρίντριχ Μερτς να ισορροπήσει ανάμεσα στην εσωτερική πίεση και τη φιλία με τον Ντόναλντ Τραμπ καταρρέει. Η απειλή αποχώρησης αμερικανικών στρατευμάτων από τη Γερμανία ανοίγει νέο κεφάλαιο αβεβαιότητας στις διατλαντικές σχέσεις.
Ένα σχολικό ακροατήριο στη Γερμανία αποδείχθηκε αρκετό για να τινάξει στον αέρα τη λεπτή ισορροπία που είχε οικοδομήσει ο καγκελάριος Φρίντριχ Μερτς στις σχέσεις του με τον Αμερικανό πρόεδρο Ντόναλντ Τραμπ. Με την αποστροφή ότι οι ΗΠΑ «εξευτελίζονται» από το ιρανικό καθεστώς στον πόλεμο στο Ιράν, ο Μερτς άγγιξε το πιο ευαίσθητο νεύρο ενός προέδρου γνωστού για την εκδικητικότητά του – και πήρε άμεση απάντηση.
Από τη στρατηγική κατευνασμού στη δημόσια σύγκρουση
Μέχρι σήμερα, ο Μερτς είχε υιοθετήσει μια στρατηγική προσεκτικού κατευνασμού απέναντι στον Τραμπ. Παρά τις βαθιές διαφωνίες σε ζητήματα όπως η Ουκρανία, το εμπόριο ή ο χειρισμός του πολέμου στο Ιράν, ο Γερμανός καγκελάριος απέφευγε τη δημόσια αντιπαράθεση, επιδιώκοντας να διατηρήσει προσωπικό δίαυλο επικοινωνίας και να επηρεάζει τις αμερικανικές θέσεις παρασκηνιακά.
Η προσέγγιση αυτή δεν ήταν μόνο προσωπική επιλογή, αλλά αντανάκλαση μιας ευρύτερης γερμανικής στρατηγικής: σταδιακή μείωση της στρατιωτικής και οικονομικής εξάρτησης από τις ΗΠΑ, χωρίς όμως ρήξη με την αμερικανική ισχύ, από την οποία το Βερολίνο εξακολουθεί να εξαρτάται για την πυρηνική αποτροπή, τις μυστικές υπηρεσίες και τη δομή του ΝΑΤΟ.
Ωστόσο, η εσωτερική πίεση αυξάνεται. Ο πόλεμος στο Ιράν είναι βαθιά αντιδημοφιλής στη Γερμανία, ενώ οι οικονομικές επιπτώσεις του – από την ενέργεια έως τις εξαγωγές – επιβαρύνουν μια ήδη εύθραυστη οικονομία. Ο Μερτς, με φθίνουσα δημοτικότητα, αναγκάζεται περιοδικά να σκληραίνει τη ρητορική του, επιχειρώντας να δείξει ότι δεν είναι άκριτος υποστηρικτής του Τραμπ. Αυτή τη φορά, όμως, φαίνεται ότι ξεπέρασε την κόκκινη γραμμή.
Η απειλή αποχώρησης στρατευμάτων και τα όρια του εκβιασμού
Η αντίδραση του Τραμπ ήταν άμεση και οξεία. Μέσω του Truth Social επιτέθηκε προσωπικά στον Μερτς, κατηγορώντας τον ότι αποτυγχάνει στην Ουκρανία, στην ενέργεια και στη μετανάστευση, και προειδοποίησε με το «εφιαλτικό σενάριο» για το Βερολίνο: την απόσυρση των αμερικανικών στρατευμάτων από τη Γερμανία.
Παρότι ο Μερτς προσπάθησε να υποβαθμίσει τη σύγκρουση, εμφανιζόμενος σε γερμανικό στρατιωτικό πεδίο βολής δίπλα σε Αμερικανούς και ΝΑΤΟϊκούς συμμάχους και μιλώντας για «εμβάθυνση του διατλαντικού δεσμού», η ζημιά στις προσωπικές σχέσεις με τον Τραμπ είναι εμφανής. Η μέχρι πρόσφατα θερμή ατμόσφαιρα – με τον Αμερικανό πρόεδρο να επαινεί τις πολιτικές Μερτς για ενέργεια και μετανάστευση και να τον αποκαλεί «φίλο» – έχει δώσει τη θέση της σε δημόσιες επιθέσεις.
Ωστόσο, στο Βερολίνο επικρατεί σχετική ψυχραιμία. Βουλευτές με ειδίκευση στην άμυνα υπενθυμίζουν ότι δεν είναι η πρώτη φορά που ο Τραμπ απειλεί με αποχώρηση δυνάμεων από τη Γερμανία και ότι, στην πράξη, μια ταχεία απομάκρυνση μεγάλου αριθμού στρατευμάτων θα έπληττε τις ίδιες τις επιχειρησιακές δυνατότητες των ΗΠΑ παγκοσμίως. Η εμπειρία της πρώτης θητείας Τραμπ, όταν εξαγγέλθηκε αλλά τελικά δεν υλοποιήθηκε σχέδιο απόσυρσης περίπου 9.500 στρατιωτών, ενισχύει αυτή την εκτίμηση.
Το πραγματικό διακύβευμα για τον Μερτς ίσως δεν είναι τόσο η φυσική παρουσία των αμερικανικών δυνάμεων, όσο η απώλεια της «πρόσβασης στο αυτί» του Τραμπ, ιδίως σε κρίσιμα θέματα όπως η στήριξη προς την Ουκρανία. Σε ένα περιβάλλον όπου ο Γερμανός καγκελάριος ήδη βάλλεται στο εσωτερικό για την οικονομία και τον πόλεμο, η εικόνα ενός ηγέτη που έχει χάσει την επιρροή του στην Ουάσινγκτον μπορεί να αποδειχθεί πολιτικά καταστροφική.
Δεν είναι τυχαίο ότι, παρά την ένταση, ο ίδιος ο Μερτς έσπευσε να δηλώσει πως «η προσωπική σχέση μεταξύ του Αμερικανού προέδρου και εμού παραμένει, κατά την άποψή μου, τόσο καλή όσο πάντα», σε μια εμφανή προσπάθεια να κλείσει το ρήγμα πριν παγιωθεί.
Σχόλιο 
: Η υπόθεση Μερτς δείχνει πόσο εύθραυστη είναι η ισορροπία Ευρώπης – ΗΠΑ στην εποχή Τραμπ: ακόμη και μια φράση σε σχολική αίθουσα μπορεί να μετατραπεί σε γεωπολιτικό ρίσκο, αποκαλύπτοντας ότι η ευρωπαϊκή επιδίωξη «στρατηγικής αυτονομίας» παραμένει περισσότερο ευχή παρά πραγματικότητα.
#Γερμανία #Μερτς #Τραμπ #ΗΠΑ #ΝΑΤΟ #Ιράν
