Η Ελλάδα μετατρέπεται σε κομβικό πεδίο αντιπαράθεσης ΗΠΑ–Κίνας για τον έλεγχο των θαλάσσιων υποδομών. Ο Economist αναδεικνύει Πειραιά, Ελευσίνα, Θεσσαλονίκη και Αλεξανδρούπολη ως κρίσιμους κρίκους.
Η Ελλάδα αναδεικνύεται σε στρατηγικό επίκεντρο του νέου παγκόσμιου «πολέμου των λιμανιών», όπως τον περιγράφει ανάλυση του Economist. Με ναυτιλιακή χωρητικότητα μεγαλύτερη από κάθε άλλη χώρα και με τον Πειραιά –που ελέγχεται κατά πλειοψηφία από την κινεζική κρατική COSCO– να διακινεί πάνω από 4 εκατ. εμπορευματοκιβώτια ετησίως, η χώρα βρίσκεται στο σταυροδρόμι εμπορικών, επενδυτικών και γεωπολιτικών συμφερόντων.
Ελλάδα: Πυκνό πλέγμα κινεζικής, αμερικανικής και ρωσικής παρουσίας
Στην ανάλυση υπογραμμίζεται ότι σε ακτίνα λίγων εκατοντάδων χιλιομέτρων συνυπάρχουν ανταγωνιστικά γεωπολιτικά αποτυπώματα: ο κινεζικά ελεγχόμενος Πειραιάς, η υπό αμερικανική αιγίδα προωθούμενη ανάπτυξη εμπορικού λιμένα στην Ελευσίνα, οι ρωσοκινεζικές συμμετοχές στη Θεσσαλονίκη και ο νατοϊκός κόμβος logistics στην Αλεξανδρούπολη. Το ελληνικό παράδειγμα εντάσσεται σε μια ευρύτερη διεθνή τάση, όπου λιμάνια από την Αργεντινή έως την Ταϊλάνδη γίνονται «υποδομές-κλειδιά» στον ανταγωνισμό για τον έλεγχο των θαλάσσιων διαδρομών.
Σύμφωνα με στοιχεία που επικαλείται ο Economist, οι παγκόσμιες δαπάνες για λιμενικές υποδομές αναμένεται να αυξηθούν πάνω από 30% και να φθάσουν τα 90 δισ. δολάρια ετησίως έως το 2035. Η δυναμική αυτή τροφοδοτείται από την προσπάθεια κρατών και εταιρειών να μειώσουν την εξάρτηση από κρίσιμα «σημεία συμφόρησης», μετά τα σοκ της πανδημίας και τις πρόσφατες γεωπολιτικές αναταράξεις.
Η κινεζική επέκταση, η δυτική αντίδραση και ο κίνδυνος υπερεπένδυσης
Κινεζικές εταιρείες διαχειρίζονται ή κατέχουν συμμετοχές σε τουλάχιστον 129 λιμάνια εκτός Κίνας, έχοντας επενδύσει πάνω από 80 δισ. δολάρια. Πάνω από το ένα τρίτο αυτών βρίσκεται κοντά σε καίρια θαλάσσια περάσματα, όπως τα Στενά της Μαλάκα και του Ορμούζ ή η Διώρυγα του Σουέζ, γεγονός που εντείνει την ανησυχία στη Δύση για την αυξανόμενη επιρροή του Πεκίνου στις αλυσίδες εφοδιασμού.
Παράλληλα, μη κινεζικές ναυτιλιακές έχουν ανακοινώσει εξαγορές άνω των 140 δισ. δολαρίων από το 2021, ενώ χώρες όπως η Ινδία, η Σαουδική Αραβία, η Σιγκαπούρη και τα ΗΑΕ επεκτείνουν επιθετικά τις λιμενικές τους υποδομές. Οι ΗΠΑ υιοθετούν πιο συγκρουσιακή προσέγγιση, με χαρακτηριστικό παράδειγμα τη διαμάχη για τον έλεγχο της Διώρυγας του Παναμά.
Ο Economist προειδοποιεί ότι η «επενδυτική φρενίτιδα» πιθανότατα θα δημιουργήσει υπερπροσφορά υποδομών, χαμηλές αποδόσεις για πολλούς επενδυτές και πολιτικές πιέσεις προς τις ναυτιλιακές να χρησιμοποιούν «γεωπολιτικά ορθά» λιμάνια, ακόμη και εις βάρος της εμπορικής λογικής. Αν και ο αυξημένος ανταγωνισμός μπορεί να συμπιέσει ναύλους και περιθώρια κέρδους προς όφελος του εμπορίου, η υπερπληθώρα λιμανιών και ο διαχωρισμός σε κινεζικά και δυτικά δίκτυα προμηνύουν μια περίοδο έντονης αστάθειας.
Σχόλιο 
: Η Ελλάδα κερδίζει γεωοικονομικό βάρος ως «κόμβος» μεταξύ ανταγωνιστικών μπλοκ, αλλά ταυτόχρονα αυξάνει την έκθεσή της σε πιέσεις και διλήμματα ευθυγράμμισης. Η διαχείριση των λιμενικών επενδύσεων δεν είναι πια μόνο ζήτημα ανάπτυξης, αλλά κρίσιμης στρατηγικής ισορροπίας.
#λιμάνια #Πειραιάς #Κίνα #ΗΠΑ #ναυτιλία #Ελλάδα #γεωπολιτική
