Το Συμβούλιο της ΕΕ εγκαινιάζει πιλοτικό άνοιγμα σε δημιουργούς περιεχομένου, προκαλώντας έντονη συζήτηση για διαφάνεια και δημοσιογραφική δεοντολογία. Η κίνηση στοχεύει στη νεολαία των social media, αλλά συναντά σκεπτικισμό από διπλωμάτες και δημοσιογράφους.
Ένα πρωτόγνωρο πείραμα επικοινωνίας ετοιμάζεται στις Βρυξέλλες: το Συμβούλιο της ΕΕ σχεδιάζει από τον Ιούλιο πιλοτικό πρόγραμμα πρόσκλησης influencers σε Συνόδους Κορυφής και ορισμένες υπουργικές συνεδριάσεις. Δημιουργοί περιεχομένου από TikTok, Instagram και YouTube θα αποκτήσουν περιορισμένη πρόσβαση σε χώρους που μέχρι σήμερα προορίζονται αποκλειστικά για διαπιστευμένους δημοσιογράφους των ευρωπαϊκών θεσμών.
Τι προβλέπει το πιλοτικό πρόγραμμα του Συμβουλίου
Σύμφωνα με αξιωματούχους της ΕΕ, το σχέδιο προβλέπει την πρόσκληση έως και 10 δημιουργών περιεχομένου ανά εκδήλωση, οι οποίοι θα συνοδεύονται διαρκώς από στελέχη του Συμβουλίου και δεν θα αντιμετωπίζονται ως μέλη του Τύπου. Θα μπορούν να κινούνται σε χώρους όπως η αίθουσα Τύπου και η περιοχή των «doorsteps», αλλά θα τους απαγορεύεται ρητά να θέτουν ερωτήσεις σε υπουργούς και ηγέτες.
Επισήμως, ο στόχος είναι να «ενεργοποιηθούν νέες, νεανικές ακροαματικότητες» και να ενημερωθεί το ευρύτερο κοινό για τις δραστηριότητες του Συμβουλίου. Η πρωτοβουλία έρχεται σε μια περίοδο όπου ακροδεξιοί πολιτικοί, όπως ο Γάλλος Ζορντάν Μπαρντελά, έχουν χτίσει τεράστια κοινά στα social media, αλλά και μετά την εκλογή του Κύπριου influencer Φιδία Παναγιώτου στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, ο οποίος ήδη παράγει περιεχόμενο από τις Βρυξέλλες.
Παρόμοιες κινήσεις έχουν γίνει και από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, με την Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν να συναντά συχνά influencers και να τους προσκαλεί σε ομιλίες όπως το State of the Union, ενώ έχουν διανεμηθεί και ειδικά «kits» σε δημιουργούς περιεχομένου για καμπάνιες της ΕΕ.
Σκεπτικισμός κρατών-μελών και αντίδραση των δημοσιογράφων
Η ιδέα παρουσιάστηκε σε ομάδα εργασίας για την ενημέρωση των κρατών-μελών, όπου –σύμφωνα με διπλωμάτες– η πρώτη αντίδραση ήταν «χλιαρή». Πολλοί εκπρόσωποι κυβερνήσεων αντιμετώπισαν το σχέδιο ως μια μάλλον αμήχανη προσπάθεια «να γίνει η ΕΕ trendy», με ερωτήματα για το ποιο ακριβώς θα είναι το ουσιαστικό όφελος.
Ορισμένοι αξιωματούχοι εξέφρασαν αμφιβολίες για το κατά πόσο ένας TikToker μπορεί να κατανοήσει και να μεταφέρει το περιεχόμενο σύνθετων διαπραγματεύσεων, όπως οι αποφάσεις των Συνόδων Κορυφής. Άλλοι, αντίθετα, βλέπουν ευκαιρία να παρουσιαστεί πιο ανθρώπινη και προσβάσιμη εικόνα της ΕΕ, αφήνοντας στα κράτη-μέλη την ευθύνη επιλογής των προσκεκλημένων δημιουργών.
Πολύ πιο αιχμηρή είναι η στάση της Διεθνούς Ένωσης Τύπου που εκπροσωπεί τους διαπιστευμένους ρεπόρτερ στους ευρωπαϊκούς θεσμούς. Σε ανακοίνωσή της τονίζει ότι οι influencers δεν υποχρεούνται να δηλώνουν ποιος τους πληρώνει, σε αντίθεση με τους επαγγελματίες δημοσιογράφους που δεσμεύονται από κανόνες δεοντολογίας και δεν επιτρέπεται να λαμβάνουν αμοιβές για «ευνοϊκή κάλυψη».
Η μάχη για επιρροή στο ψηφιακό πεδίο
Πέρα από το επικοινωνιακό στοιχείο, η κίνηση του Συμβουλίου εντάσσεται σε μια ευρύτερη στρατηγική μάχης για επιρροή στο ψηφιακό οικοσύστημα. Η ΕΕ βλέπει ότι η πολιτική συζήτηση μεταφέρεται ολοένα και περισσότερο στις πλατφόρμες βίντεο μικρής διάρκειας, όπου παραπληροφόρηση και λαϊκισμός βρίσκουν πρόσφορο έδαφος. Η προσπάθεια «να μπει στο παιχνίδι» μέσω influencers φέρνει όμως μαζί της και τον κίνδυνο θόλωσης των ορίων ανάμεσα σε θεσμική ενημέρωση, προπαγάνδα και διαφήμιση.
Η επιτυχία ή αποτυχία του πιλοτικού προγράμματος θα κριθεί από δύο παραμέτρους: αν θα καταφέρει πράγματι να φέρει νέες γενιές πιο κοντά στην ευρωπαϊκή πολιτική και αν θα διαφυλάξει, ταυτόχρονα, τη θεσμική σοβαρότητα των Συνόδων Κορυφής και τον ρόλο της ανεξάρτητης δημοσιογραφίας.
Σχόλιο 
: Το πιλοτικό άνοιγμα στους influencers αποκαλύπτει την αγωνία των ευρωπαϊκών θεσμών να ανακτήσουν έδαφος σε ένα ψηφιακό περιβάλλον που σήμερα κυριαρχείται από ακραίες φωνές και απλουστευτικά μηνύματα. Αν όμως η ΕΕ μετατρέψει τις Συνόδους Κορυφής σε σκηνικό για lifestyle περιεχόμενο, χωρίς σαφείς κανόνες διαφάνειας και χωρίς ενίσχυση της σοβαρής δημοσιογραφικής κάλυψης, κινδυνεύει να υπονομεύσει η ίδια την αξιοπιστία της. Το στοίχημα δεν είναι να «αντιγράψει» την αισθητική του TikTok, αλλά να μεταφράσει την πολυπλοκότητα των αποφάσεων σε κατανοητή, έντιμη και ελέγξιμη πληροφόρηση.
#ΕΕ #Influencers #ΣυμβούλιοΕΕ #ΜΜΕ #SocialMedia #Βρυξέλλες
