Η ρωσική Δούμα ενέκρινε νομοσχέδιο που επιτρέπει στον Βλαντίμιρ Πούτιν να διατάσσει αποστολή στρατευμάτων στο εξωτερικό για «προστασία» Ρώσων πολιτών. Η κίνηση εντείνει τους φόβους στην Ευρώπη για δοκιμή της συνοχής και αξιοπιστίας του ΝΑΤΟ.
Η Κρατική Δούμα της Ρωσίας ενέκρινε νομοσχέδιο που δίνει στον πρόεδρο Βλαντίμιρ Πούτιν τη νομική βάση να διατάσσει εισβολή ή αποστολή στρατευμάτων σε ξένες χώρες, με πρόσχημα την προστασία Ρώσων πολιτών στο εξωτερικό. Ο νόμος προβλέπει ότι η Μόσχα μπορεί να χρησιμοποιεί στρατιωτική ισχύ όταν Ρώσοι υπήκοοι «συλλαμβάνονται, ερευνώνται, διώκονται ή κακοποιούνται» από ξένα κράτη ή διεθνείς οργανισμούς στους οποίους η Ρωσία δεν συμμετέχει.
Θεσμοποίηση του δόγματος «προστασίας συμπατριωτών»
Ο πρόεδρος της Δούμας, Βιατσεσλάβ Βολόντιν, δικαιολόγησε το νομοσχέδιο υποστηρίζοντας ότι η «δυτική δικαιοσύνη έχει μετατραπεί σε κατασταλτική μηχανή» απέναντι σε αποφάσεις που δεν συμβαδίζουν με τις επιταγές των Ευρωπαίων αξιωματούχων. «Σε αυτές τις συνθήκες είναι σημαντικό να κάνουμε τα πάντα για να προστατεύσουμε τους πολίτες μας στο εξωτερικό», δήλωσε, περιγράφοντας τον νόμο ως εργαλείο άμυνας των ρωσικών συμφερόντων.
Στην πράξη, η διάταξη θεσμοποιεί και διευρύνει το αφήγημα που η Μόσχα έχει ήδη χρησιμοποιήσει για να δικαιολογήσει στρατιωτικές επεμβάσεις, από τη Γεωργία έως την Ουκρανία. Η Ρωσία επικαλέστηκε την ανάγκη προστασίας ρωσόφωνων και «συμπατριωτών» για την προσάρτηση της Κριμαίας το 2014 και για τη γενικευμένη εισβολή στην Ουκρανία το 2022, κατηγορώντας το Κίεβο ότι καταπατά τα δικαιώματά τους και απαιτώντας την επαναφορά της ρωσικής γλώσσας και εκκλησίας σε προνομιακή κρατική θέση ως όρο ειρήνης.
Ο Πούτιν έχει προθεσμία 14 ημερών για να υπογράψει τον νόμο, ωστόσο στη ρωσική πολιτική πραγματικότητα τέτοια νομοσχέδια σπανίως απορρίπτονται από το Κρεμλίνο, γεγονός που προεξοφλεί την ενεργοποίησή του.
Ανησυχία στην Ευρώπη για «παράθυρο ευκαιρίας» της Μόσχας
Το νέο νομικό πλαίσιο έρχεται σε μια συγκυρία όπου ευρωπαϊκές υπηρεσίες πληροφοριών χαρακτηρίζουν ανοιχτά τη Ρωσία ως άμεση απειλή για τη Δύση και το ΝΑΤΟ. Ευρωπαίοι αξιωματούχοι άμυνας και βουλευτές εκφράζουν φόβους ότι το Κρεμλίνο μπορεί να θεωρήσει τα επόμενα ένα έως δύο χρόνια ως ιδανική περίοδο για να δοκιμάσει την αποφασιστικότητα της Συμμαχίας, όσο οι ευρωπαϊκές αμυντικές δυνατότητες παραμένουν υπό ενίσχυση και ο Ντόναλντ Τραμπ βρίσκεται στον Λευκό Οίκο.
Ο Ουκρανός πρόεδρος Βολοντίμιρ Ζελένσκι έχει προειδοποιήσει ότι οι χώρες της Βαλτικής θα μπορούσαν να βρεθούν στο στόχαστρο της Μόσχας εάν η Ουκρανία δεν λάβει επαρκή στήριξη, αν και η Εσθονία έσπευσε να υποβαθμίσει τον κίνδυνο άμεσης επίθεσης. Παρ’ όλα αυτά, η θεσμοθέτηση από τη Ρωσία ενός τόσο ευρύτατου δικαιώματος χρήσης βίας για την «προστασία πολιτών» στο εξωτερικό ενισχύει τα σενάρια κλιμάκωσης σε γειτονικές χώρες με ρωσόφωνες μειονότητες.
Για την Ευρώπη και το ΝΑΤΟ, ο νέος νόμος λειτουργεί ως υπενθύμιση ότι η αντιπαράθεση με τη Μόσχα δεν περιορίζεται στην Ουκρανία, αλλά αφορά την ίδια την αρχιτεκτονική ασφαλείας της ηπείρου και την ικανότητα της Συμμαχίας να αποτρέψει ή να απαντήσει σε υβριδικές και συμβατικές απειλές.
Σχόλιο 
: Η Μόσχα δεν αλλάζει τόσο πολιτική όσο νομική «βιτρίνα»: κατοχυρώνει στο εσωτερικό δίκαιο ένα εργαλείο που ήδη χρησιμοποιεί, στέλνοντας μήνυμα προς Δύση και γειτονικές χώρες ότι θεωρεί θεμιτή τη στρατιωτική δράση πέραν συνόρων για πολιτικούς και γεωστρατηγικούς σκοπούς. Για την Ευρώπη, το διακύβευμα είναι διπλό: αφενός η επίσπευση της ενίσχυσης της αποτρεπτικής ισχύος του ΝΑΤΟ, αφετέρου η θωράκιση των ίδιων των θεσμών διεθνούς δικαιοσύνης που η Ρωσία επιχειρεί να απαξιώσει, εμφανίζοντάς τους ως «εχθρικούς» μηχανισμούς απέναντι στους πολίτες της.
#Ρωσία #Πούτιν #ΝΑΤΟ #Ουκρανία #Ασφάλεια
