Νέα μελέτη σε κορυφαίο επιστημονικό περιοδικό δείχνει ότι παλιό φάρμακο για άσθμα μπορεί να ενισχύσει θεαματικά την ανοσοθεραπεία κατά επιθετικών όγκων. Το εύρημα ανοίγει τον δρόμο για ταχεία έναρξη κλινικών δοκιμών, καθώς το φάρμακο είναι ήδη εγκεκριμένο.
Ένα ευρέως χρησιμοποιούμενο φάρμακο για το άσθμα και τις αλλεργίες, η μοντελουκάστη, αναδεικνύεται σε απρόσμενο υποψήφιο «σύμμαχο» στη μάχη κατά του καρκίνου. Σύμφωνα με νέα μελέτη του συστήματος υγείας «Northwestern Medicine» που δημοσιεύθηκε στο περιοδικό «Nature Cancer», η ουσία φαίνεται να μπλοκάρει έναν κρίσιμο μηχανισμό μέσω του οποίου οι όγκοι αποφεύγουν την ανοσοθεραπεία και συνεχίζουν να αναπτύσσονται.
Ο ρόλος του μορίου CysLTR1 και των ουδετερόφιλων
Στο επίκεντρο της έρευνας βρίσκεται το μόριο CysLTR1, γνωστό από τη συμμετοχή του στο άσθμα και τη φλεγμονή. Φάρμακα που το μπλοκάρουν, όπως η μοντελουκάστη, συνταγογραφούνται εδώ και δεκαετίες για αναπνευστικές παθήσεις. Οι ερευνητές διαπίστωσαν ότι πολλοί σκληροί, επιθετικοί όγκοι «εκμεταλλεύονται» αυτό το μόριο για να ενισχύσουν την ανθεκτικότητά τους στις θεραπείες.
Οι όγκοι φαίνεται να χειραγωγούν το ανοσοποιητικό σύστημα αυξάνοντας μια κατηγορία λευκών αιμοσφαιρίων, τα ουδετερόφιλα, τα οποία σε αυτή τη συνθήκη αποκτούν ανοσοκατασταλτικό ρόλο. Ο μηχανισμός αυτός ελέγχεται από το CysLTR1, που λειτουργεί ως διακόπτης «on/off» για την προώθηση της ανάπτυξης του όγκου.
«Όταν απενεργοποιήσαμε αυτόν τον διακόπτη, είτε γενετικά είτε με υπάρχοντα φάρμακα, όχι μόνο επιβραδύναμε την ανάπτυξη του όγκου, αλλά βοηθήσαμε και το ανοσοποιητικό σύστημα να ανακτήσει την ικανότητά του να καταπολεμά τον καρκίνο», τονίζει ο επικεφαλής της μελέτης Μπιν Ζανγκ, καθηγητής στην Ιατρική Σχολή του Πανεπιστημίου Northwestern.
Ενθαρρυντικά αποτελέσματα και προοπτική ταχείας κλινικής αξιοποίησης
Η ερευνητική ομάδα συνδύασε πειράματα σε μοντέλα ποντικών με τριπλά αρνητικό καρκίνο μαστού, μελάνωμα, καρκίνο ωοθηκών, παχέος εντέρου και προστάτη, με αναλύσεις ανθρώπινων ανοσοκυττάρων και δειγμάτων όγκων, καθώς και μεγάλα σύνολα κλινικών δεδομένων. Είτε με γενετική αφαίρεση του CysLTR1 είτε με φαρμακευτικό αποκλεισμό μέσω μοντελουκάστης, παρατηρήθηκε σε πολλά μοντέλα επιβράδυνση της ανάπτυξης του όγκου, βελτίωση της επιβίωσης και –κρίσιμα– αποκατάσταση της ανταπόκρισης στην ανοσοθεραπεία, ακόμη και σε όγκους που είχαν πάψει να ανταποκρίνονται.
Σε ανθρώπινα ανοσοκύτταρα, ο αποκλεισμός του CysLTR1 εμπόδισε τον σχηματισμό των ανοσοκατασταλτικών ουδετερόφιλων. Παράλληλα, αναλύσεις δειγμάτων ανθρώπινων όγκων έδειξαν ότι ασθενείς με υψηλότερη δραστηριότητα του μορίου είχαν χειρότερη επιβίωση και χαμηλότερη ανταπόκριση στην ανοσοθεραπεία σε πολλούς τύπους καρκίνου.
Η κλινική σημασία είναι ιδιαίτερα μεγάλη για σκληρούς όγκους όπως ο τριπλά αρνητικός καρκίνος του μαστού, όπου η ανοσοθεραπεία συχνά αποτυγχάνει. Καθώς τα φάρμακα που μπλοκάρουν το CysLTR1 είναι ήδη εγκεκριμένα από τον αμερικανικό FDA, η διαδρομή προς τις πρώτες κλινικές δοκιμές μπορεί να είναι ταχύτερη από ό,τι σε κλασικές περιπτώσεις ανάπτυξης νέων αντικαρκινικών φαρμάκων.
Τα επόμενα βήματα, σύμφωνα με τους ερευνητές, είναι η επιβεβαίωση του μηχανισμού σε ασθενείς, ο εντοπισμός εκείνων που μπορούν να ωφεληθούν περισσότερο, η βελτιστοποίηση των συνδυασμών με ανοσοθεραπεία και ο σχεδιασμός στοχευμένων κλινικών δοκιμών.
Σχόλιο 
: Η μελέτη αναδεικνύει τη στρατηγική αξία της «επανάχρησης» παλαιών, ασφαλών φαρμάκων σε νέες ενδείξεις. Αν τα ευρήματα επιβεβαιωθούν κλινικά, η μοντελουκάστη μπορεί να προσφέρει μια σχετικά φθηνή, άμεσα διαθέσιμη ενίσχυση της ανοσοθεραπείας σε επιθετικούς καρκίνους, μειώνοντας χρόνο και κόστος ανάπτυξης σε σχέση με εντελώς νέα μόρια.
#υγεία #καρκίνος #άσθμα #ανοσοθεραπεία #έρευνα
