Σκληρή θεσμική κριτική στην κυβέρνηση Μητσοτάκη ασκεί ο εκπρόσωπος Τύπου του ΠΑΣΟΚ, Κώστας Τσουκαλάς, με αφορμή δηλώσεις του κυβερνητικού εκπροσώπου Παύλου Μαρινάκη. Επικαλείται την Ευρωπαϊκή Εισαγγελία και νέα έκθεση του Ελεγκτικού Συνεδρίου για να μιλήσει για «εξαίρεση» της Ελλάδας από την ευρωπαϊκή κανονικότητα και «πάρτι» απευθείας αναθέσεων.
Σε μετωπική σύγκρουση με το Μέγαρο Μαξίμου περνά ο εκπρόσωπος Τύπου του ΠΑΣΟΚ, Κώστας Τσουκαλάς, κατηγορώντας την κυβέρνηση ότι επιχειρεί να απομονώσει θεσμικά τη χώρα από την ευρωπαϊκή κανονικότητα και να διατηρήσει ένα καθεστώς γενικευμένων απευθείας αναθέσεων. Αφορμή αποτέλεσαν δηλώσεις του κυβερνητικού εκπροσώπου Παύλου Μαρινάκη, τις οποίες ο κ. Τσουκαλάς συνδέει ευθέως με την υπόθεση της Ευρωπαϊκής Εισαγγελίας.
Σύγκρουση για την Ευρωπαϊκή Εισαγγελία και το κράτος δικαίου
«Ο κ. Μαρινάκης επιλέγει και πάλι να ανοίξει πόλεμο εκ μέρους της κυβέρνησης με την Ευρωπαϊκή Εισαγγελία», αναφέρει ο Κώστας Τσουκαλάς, αποδίδοντας στην κυβέρνηση επιλογή σύγκρουσης με έναν ευρωπαϊκό θεσμό που έχει ως αποστολή τον έλεγχο της διαχείρισης κοινοτικών πόρων. Κατά τον ίδιο, «είναι ξεκάθαρο πως θέλουν να κάνουν την Ελλάδα εξαίρεση από την ευρωπαϊκή κανονικότητα σε επίπεδο θεσμών», διατυπώνοντας την εκτίμηση ότι η χώρα απομακρύνεται από τα πρότυπα κράτους δικαίου που προωθεί η Ευρωπαϊκή Ένωση.
Ο εκπρόσωπος του ΠΑΣΟΚ κάνει λόγο για «στρατηγική επιλογή» της κυβέρνησης, χρησιμοποιώντας τον όρο «ορμπανοποίηση» για να περιγράψει την κατεύθυνση που, κατά την άποψή του, ακολουθεί η Αθήνα σε σχέση με τις Βρυξέλλες. Προειδοποιεί ότι «η χώρα κινδυνεύει να το πληρώσει ακριβά σε κονδύλια για την προστασία της κοινωνίας», συνδέοντας τη στάση της κυβέρνησης με το «αίτημα ενεργοποίησης του Κανονισμού για την Αιρεσιμότητα του Κράτους Δικαίου». Με αυτόν τον τρόπο αναδεικνύει τον κίνδυνο να τεθούν υπό αμφισβήτηση ευρωπαϊκές χρηματοδοτήσεις εφόσον διαπιστωθούν συστημικές παρεκκλίσεις από τις αρχές του κράτους δικαίου.
«Δεν τους νοιάζει ούτε η εθνική ασφάλεια, ούτε η ποιότητα της δημοκρατίας, ενώ ταυτόχρονα υπονομεύουν τη δικαιοσύνη, εμποδίζοντας συνεχώς τη διερεύνηση των σκανδάλων», υποστηρίζει ο κ. Τσουκαλάς. Με αυτή τη φράση επιχειρεί να συνδέσει την ευρωπαϊκή θεσμική διάσταση με το εσωτερικό πεδίο, όπου η αντιπολίτευση καταγγέλλει διαρκώς καθυστερήσεις ή εμπόδια στη διαλεύκανση υποθέσεων που αφορούν δημόσιο χρήμα και κρατική λειτουργία.
Τι αποκαλύπτει η έκθεση για τα Συστήματα Εσωτερικού Ελέγχου
Κεντρικό στοιχείο της κριτικής του ΠΑΣΟΚ αποτελεί η νέα έκθεση του Ελεγκτικού Συνεδρίου για τα Συστήματα Εσωτερικού Ελέγχου (ΣΕΕ) στους Φορείς του Δημοσίου (ΦΤΔ). Ο κ. Τσουκαλάς σημειώνει ότι ο κυβερνητικός εκπρόσωπος «δεν μας είπε τίποτα» για το περιεχόμενο της έκθεσης, η οποία, όπως υποστηρίζει, «επιβεβαιώνει πανηγυρικά τη γενικευμένη αίσθηση ελλείμματος διαφάνειας».
Σύμφωνα με όσα επικαλείται ο εκπρόσωπος του ΠΑΣΟΚ, η έκθεση δείχνει ότι η θεσμοθέτηση Μονάδων Εσωτερικού Ελέγχου, που αποτελεί νομική υποχρέωση των δημόσιων οργανισμών με τον Ν. 4795/2021, στην πράξη μετατράπηκε σε «πάρτι απευθείας αναθέσεων» προς «μια χούφτα εξωτερικούς ιδιώτες συνεργάτες». Η κριτική εστιάζει όχι μόνο στην τήρηση του νόμου, αλλά και στο πώς εφαρμόζεται, δηλαδή αν η υποχρέωση για εσωτερικό έλεγχο λειτουργεί ως εργαλείο ενίσχυσης της διαφάνειας ή ως αφορμή για συγκέντρωση συμβάσεων σε περιορισμένο κύκλο αναδόχων.
Ο κ. Τσουκαλάς παραθέτει συγκεκριμένα στοιχεία: «από τα στοιχεία προκύπτει πως το 90% των φορέων επέλεξαν να δώσουν το έργο με απευθείας ανάθεση, ενώ το 85% (περίπου 7,6 εκατ. ευρώ) της συνολικής αξίας των 8,9 εκατ. ευρώ ανατέθηκε με απευθείας ανάθεση». Επιπλέον, επισημαίνει ότι «το 65,5% του πλήθους και της αξίας των συμβάσεων συγκεντρώθηκε στους οκτώ πρώτους αναδόχους, οι οποίοι έχουν αναλάβει έργα σε όλη την επικράτεια». Τα ποσοστά αυτά, όπως τα παρουσιάζει, συνθέτουν την εικόνα έντονης συγκέντρωσης δημόσιων συμβάσεων σε λίγες εταιρείες, σε ένα πεδίο που κανονιστικά θα έπρεπε να σχετίζεται με τον έλεγχο της χρηστής διαχείρισης.
Η πολιτική διάσταση: δημόσιο χρήμα και κυβερνητική ευθύνη
Υπό το πρίσμα των παραπάνω, ο Κώστας Τσουκαλάς προχωρά σε συνολική πολιτική αποτίμηση, υποστηρίζοντας ότι «η κυβέρνηση Μητσοτάκη συνεχίζει το πάρτι με το δημόσιο χρήμα». Η φράση αυτή συμπυκνώνει την κεντρική κατηγορία του ΠΑΣΟΚ ότι οι θεσμικές ρυθμίσεις και τα ευρωπαϊκά κονδύλια αξιοποιούνται με τρόπο που δεν διασφαλίζει επαρκώς τη διαφάνεια και τον ανταγωνισμό.
Παράλληλα, ο εκπρόσωπος Τύπου του ΠΑΣΟΚ επιχειρεί να κεφαλαιοποιήσει πολιτικά την κριτική του, προβάλλοντας το κόμμα του ως εναλλακτική διακυβέρνηση σε ζητήματα διαφάνειας και ελέγχου. «Μόνο μια κυβέρνηση ΠΑΣΟΚ μπορεί να τερματίσει τη διασπάθιση του δημόσιου χρήματος», δηλώνει, θέτοντας σαφές διαχωριστικό με την κυβερνητική πρακτική που περιγράφει. «Έχουμε δεσμευτεί: θα ελέγξουμε και το τελευταίο ευρώ που δόθηκε με απευθείας ανάθεση», προσθέτει, διατυπώνοντας υπόσχεση αυστηρού ελέγχου των υφιστάμενων συμβάσεων.
Η αντιπαράθεση γύρω από την Ευρωπαϊκή Εισαγγελία, τον Κανονισμό για την Αιρεσιμότητα του Κράτους Δικαίου και την έκθεση του Ελεγκτικού Συνεδρίου αναδεικνύει ένα ευρύτερο διακύβευμα: αν η Ελλάδα θα κινηθεί προς ενίσχυση των μηχανισμών ελέγχου και της θεσμικής αξιοπιστίας ή αν θα παγιωθεί η εντύπωση ότι οι ευρωπαϊκοί πόροι και οι νέες θεσμικές υποχρεώσεις ενσωματώνονται σε ένα μοντέλο περιορισμένης διαφάνειας και συγκεντρωτικών πρακτικών.
Σχόλιο 
: Για τον πολίτη, η σύγκρουση αυτή δεν είναι αφηρημένη θεσμική διαμάχη. Αν η χώρα βρεθεί στο στόχαστρο ευρωπαϊκών μηχανισμών λόγω ζητημάτων κράτους δικαίου και διαφάνειας, διακυβεύονται άμεσα πόροι που κατευθύνονται σε κοινωνικές πολιτικές, υποδομές και υπηρεσίες. Τα στοιχεία για τις απευθείας αναθέσεις σε κρίσιμους τομείς ελέγχου του Δημοσίου δείχνουν ότι ο τρόπος οργάνωσης του κράτους επηρεάζει το πού καταλήγει κάθε ευρώ φόρου και ευρωπαϊκής χρηματοδότησης. Η πολιτική αντιπαράθεση γύρω από τις αναθέσεις και τον εσωτερικό έλεγχο μεταφράζεται, τελικά, σε ερώτημα αξιοπιστίας του κράτους, ποιότητας των δημόσιων υπηρεσιών και εμπιστοσύνης των πολιτών προς τους θεσμούς, σε μια περίοδο που η κοινωνία ζητά σταθερότητα, δικαιοσύνη και προβλέψιμους κανόνες.
#ΠΑΣΟΚ #απευθείαςαναθέσεις #ΕλεγκτικόΣυνέδριο #κράτοςδικαίου #ΕυρωπαϊκήΕισαγγελία
