Η εικόνα των διαπραγματεύσεων είναι απλή αλλά όχι καθησυχαστική: υπάρχει συμφωνία σε επίπεδο πλαισίου, αλλά όχι σε επίπεδο τελικής υπογραφής. Ο Ντόναλντ Τραμπ δηλώνει ότι το deal είναι «σε μεγάλο βαθμό έτοιμο», όμως επιλέγει να καθυστερεί, κρατώντας πίεση στην Τεχεράνη και αφήνοντας ανοιχτό το ενδεχόμενο κλιμάκωσης.
Το πιθανό μοντέλο συμφωνίας είναι πολυεπίπεδο και εξελίσσεται σε φάσεις: αρχικά μια εκεχειρία και επαναλειτουργία του Στενού του Ορμούζ ώστε να αποκατασταθούν οι ροές πετρελαίου, στη συνέχεια περιορισμένη άρση κυρώσεων και δυνατότητα εξαγωγών για το Ιράν, και σε τρίτο στάδιο νέες διαπραγματεύσεις για το πυρηνικό πρόγραμμα με ελέγχους και περιορισμούς. Το κρίσιμο σημείο είναι ότι αυτό δεν αποτελεί τελική λύση αλλά μηχανισμό διαχείρισης κρίσης.
Η καθυστέρηση από την αμερικανική πλευρά είναι στρατηγική. Όσο δεν υπάρχει υπογραφή, οι ΗΠΑ διατηρούν πλήρη πίεση — στρατιωτική και οικονομική — επιδιώκοντας καλύτερους όρους. Το Ιράν από την άλλη χρησιμοποιεί το Ορμούζ και την ενεργειακή αστάθεια ως διαπραγματευτικό όπλο. Έτσι δημιουργείται ένα παιχνίδι ισορροπίας, όπου και οι δύο πλευρές έχουν κίνητρο να φτάσουν σε συμφωνία, αλλά όχι να υποχωρήσουν εύκολα.
Τα βασικά «αγκάθια» παραμένουν ξεκάθαρα: το πυρηνικό πρόγραμμα, ο έλεγχος του εμπλουτισμένου ουρανίου και το εύρος των κυρώσεων. Αυτά είναι πολιτικά ζητήματα υψηλού κόστους και δεν λύνονται τεχνικά. Γι’ αυτό και το τελευταίο στάδιο είναι το πιο ασταθές.
Οι αγορές έχουν ήδη πάρει θέση, προεξοφλώντας αποκλιμάκωση. Το πετρέλαιο έχει υποχωρήσει και το risk sentiment έχει βελτιωθεί, αλλά αυτή η αντίδραση βασίζεται σε προσδοκία και όχι σε γεγονός. Αυτό δημιουργεί ένα ασύμμετρο ρίσκο: αν υπάρξει συμφωνία η αντίδραση θα είναι περιορισμένη, αν όμως καθυστερήσει ή αποτύχει, η διόρθωση μπορεί να είναι απότομη.
Η μεγάλη εικόνα είναι ότι η συμφωνία δεν είναι binary. Δεν είναι «ναι ή όχι». Είναι μια διαδικασία που κινείται αργά προς σύγκλιση, αλλά παραμένει εύθραυστη μέχρι την τελευταία στιγμή.
SBC Σχόλιο: Το deal είναι κοντά όσο δεν έχει υπογραφεί — και ακριβώς γι’ αυτό είναι και πιο επικίνδυνο.
