Η Ομάδα Εργασίας της Κομισιόν χαρτογραφεί για πρώτη φορά σε βάθος την αλγοριθμική εμπορία στο φυσικό αέριο. Τα ευρήματα ανοίγουν συζήτηση για εποπτεία, συγκέντρωση και επιπτώσεις στις τιμές.
Η ευρωπαϊκή αγορά φυσικού αερίου μπαίνει στο μικροσκόπιο της Κομισιόν, με την ειδική Ομάδα Εργασίας να παρουσιάζει την πρώτη συστηματική αποτύπωση του πώς λειτουργούν οι αλγόριθμοι στις συναλλαγές. Η πρωτοβουλία ακολουθεί τις προτροπές της έκθεσης Ντράγκι και βασίστηκε σε λεπτομερή δεδομένα από εθνικές αρχές και χρηματιστήρια.
Το βασικό συμπέρασμα είναι σαφές: η αλγοριθμική εμπορία έχει γίνει δομικό στοιχείο της αγοράς, χρησιμοποιούμενη από τη συντριπτική πλειονότητα των παικτών. Η εξέλιξη αυτή έχει διττή όψη, καθώς βελτιώνει τη ρευστότητα, αλλά ενισχύει και τον κίνδυνο αποσύνδεσης των τιμών από τα θεμελιώδη μεγέθη προσφοράς και ζήτησης.
Πού εντοπίζονται οι κίνδυνοι από τους αλγόριθμους
Η Ομάδα Εργασίας εξειδικεύει τους κινδύνους σε τρεις κατηγορίες. Πρώτον, τη «διευκόλυνση συμπαιγνίας», όταν οι αλγόριθμοι λειτουργούν υποστηρικτικά σε ήδη υφιστάμενους συνεννοημένους διακανονισμούς μεταξύ εταιρειών. Δεύτερον, τη χρήση «κοινών αλγορίθμων» από πολλούς παίκτες, που μπορεί να οδηγήσει σε έμμεσο συντονισμό της συμπεριφοράς τους.
Τρίτον, αναδεικνύεται η «αυτόνομη συμπαιγνία», όπου αλγόριθμοι βασισμένοι σε τεχνητή νοημοσύνη μαθαίνουν να συντονίζουν τα αποτελέσματά τους χωρίς άμεση επικοινωνία μεταξύ των συμμετεχόντων. Η διάσταση αυτή αγγίζει τον πυρήνα της μελλοντικής ρύθμισης, καθώς η κλασική έννοια της συμπαιγνίας προϋποθέτει ανθρώπινη πρόθεση, ενώ εδώ το αποτέλεσμα μπορεί να προκύπτει από τη δυναμική της ίδιας της τεχνολογίας.
Συγκέντρωση αγοράς και ανάγκη ισχυρότερης εποπτείας
Σε ό,τι αφορά τη συγκέντρωση, η έκθεση εστιάζει στον Νοέμβριο του 2022, στο αποκορύφωμα της ενεργειακής κρίσης. Τότε, οι πέντε μεγαλύτεροι παίκτες κατείχαν το 25% των θέσεων στην αγορά φυσικού αερίου, ενώ οι δέκα μεγαλύτεροι το 50%. Τα επίπεδα αυτά κρίνονται από την Ομάδα Εργασίας ως «αποδεκτά», χωρίς να εντοπίζεται άμεσο πρόβλημα ανταγωνισμού.
Ωστόσο, οι συντάκτες εισηγούνται σαφώς ενίσχυση του συντονισμού μεταξύ των αρχών εποπτείας της αγοράς και αξιοποίηση πιο ανεπτυγμένων εργαλείων ανάλυσης. Η κατεύθυνση αυτή δείχνει ότι η Κομισιόν δεν στοχεύει σε άμεσες παρεμβάσεις στη δομή της αγοράς, αλλά σε αναβάθμιση της ρυθμιστικής επιτήρησης, ιδίως απέναντι σε σύνθετες μορφές αλγοριθμικής συμπεριφοράς.
Σχόλιο 
: Για τον Έλληνα καταναλωτή και την εγχώρια αγορά ενέργειας, η συζήτηση για τους αλγόριθμους στο ευρωπαϊκό φυσικό αέριο αφορά άμεσα τη διαμόρφωση των τιμών χονδρικής, άρα και των λογαριασμών ρεύματος και αερίου. Μια πιο αποτελεσματική εποπτεία μπορεί να περιορίσει ακραίες διακυμάνσεις που δεν συνδέονται με τα θεμελιώδη, μειώνοντας τον κίνδυνο αιφνίδιων αυξήσεων κόστους για προμηθευτές και καταναλωτές. Παράλληλα, η αποδοχή των τωρινών επιπέδων συγκέντρωσης σημαίνει ότι δεν αναμένονται βραχυπρόθεσμα δομικές αλλαγές στους βασικούς ευρωπαίους προμηθευτές, κάτι που προσφέρει σχετική προβλεψιμότητα σε επενδύσεις υποδομών και συμβολαίων προμήθειας για την Ελλάδα.
#φυσικόαέριο #Κομισιόν #ενέργεια #αγοράαερίου #τεχνητήνοημοσύνη
