Η βρετανική κυβέρνηση επιχειρεί να στηρίξει τους νέους που εξέρχονται από τη θεσμική φροντίδα, όμως τα δομικά κενά παραμένουν. Η συζήτηση αγγίζει πλέον τον πυρήνα του κοινωνικού κράτους και της διαγενεακής ανισότητας.
Ηνωμένο Βασίλειο εξετάζει εκ νέου τον τρόπο με τον οποίο αντιμετωπίζει τους νέους που βγαίνουν από το σύστημα φροντίδας, μετά την αύξηση των θανάτων και την ανάδειξη της ακραίας ευαλωτότητάς τους. Η νέα κρατική πρωτοβουλία για επανασύνδεση με συγγενείς και σημαντικούς ενήλικες είναι ένα πρώτο βήμα, αλλά δεν αρκεί για να καλύψει το θεσμικό κενό υποστήριξης στην ενηλικίωση.
Μπορεί η επανασύνδεση σχέσεων να αντισταθμίσει τις θεσμικές αδυναμίες;
Η κυβέρνηση προωθεί εθνικό πρόγραμμα, με αρχικό προϋπολογισμό 8,4 εκατ. λιρών, που βοηθά νέους πρώην τροφίμους να εντοπίσουν συγγενείς, παλιούς δασκάλους, κοινωνικούς λειτουργούς ή φίλους. Στόχος είναι να περιοριστεί η κοινωνική απομόνωση και να δημιουργηθούν σταθερά σημεία αναφοράς σε μια κρίσιμη μεταβατική φάση.
Η κίνηση έρχεται σε ένα περιβάλλον όπου οι νέοι που εξέρχονται από τη φροντίδα εμφανίζουν δυσανάλογα υψηλά ποσοστά αστέγων, ψυχικών διαταραχών, εγκλεισμού και πρόωρου θανάτου. Η θεσμική αναγνώριση της σημασίας των σχέσεων αποτελεί αλλαγή παραδείγματος για ένα σύστημα που παραδοσιακά εστίαζε περισσότερο στη διαχείριση φακέλων παρά στη διατήρηση ανθρώπινων δεσμών.
Ποιο είναι το ευρύτερο κοινωνικό και οικονομικό κόστος;
Τα πρόσφατα στοιχεία με 106 θανάτους νέων που εξήλθαν από τη φροντίδα μέσα σε ένα έτος ανέδειξαν το βάθος του προβλήματος και οδήγησαν σε επίσημη έρευνα. Η υποχρέωση καταγραφής αυτών των θανάτων από το 2023 λειτουργεί ως μηχανισμός θεσμικής λογοδοσίας, αποκαλύπτοντας μια κρυφή κοινωνική απώλεια με σημαντικό οικονομικό κόστος.
Παράλληλα, περίπου 40% των νέων που προέρχονται από τη φροντίδα δεν βρίσκονται σε εκπαίδευση, εργασία ή κατάρτιση στα 20 τους χρόνια, ποσοστό σχεδόν τριπλάσιο του μέσου όρου. Αυτό μεταφράζεται σε υψηλότερες δημόσιες δαπάνες για πρόνοια, υγεία και ποινική δικαιοσύνη, αλλά και σε χαμένη παραγωγικότητα για την οικονομία, σε μια περίοδο δημογραφικής πίεσης και ελλείψεων δεξιοτήτων.
Τι σημαίνει για την Ελλάδα
Για την Ελλάδα, η βρετανική συζήτηση λειτουργεί ως προειδοποίηση για τα όρια ενός συστήματος που αντιμετωπίζει την ενηλικίωση των παιδιών υπό φροντίδα ως «θεσμική έξοδο» και όχι ως μακρά μεταβατική περίοδο. Η ενίσχυση των σχέσεων είναι κρίσιμη, αλλά χωρίς στεγαστική πολιτική, πρόσβαση σε εκπαίδευση και στοχευμένη επαγγελματική κατάρτιση, ο κίνδυνος αναπαραγωγής φτώχειας και περιθωριοποίησης παραμένει υψηλός.
Σχόλιο 
: Η ελληνική πολιτεία, σε συνεργασία με ευρωπαϊκούς θεσμούς, χρειάζεται να αντιμετωπίσει τους νέους από ιδρύματα και αναδοχή ως «επένδυση ανθρώπινου κεφαλαίου» και όχι ως λήπτες παροχών τελευταίας στιγμής. Η συστηματική παρακολούθηση δεικτών όπως θνησιμότητα, αστέγεια και συμμετοχή στην αγορά εργασίας, σε συνδυασμό με φορολογικά κίνητρα για εργοδότες και στοχευμένα στεγαστικά προγράμματα, θα κρίνει αν η Ελλάδα θα αποφύγει τα αδιέξοδα που σήμερα αναδεικνύονται στο Ηνωμένο Βασίλειο.
#κοινωνικήπολιτική #σύστημαφροντίδας #νεολαία #αστέγοι #εκπαίδευση
