Η συμφωνία ΗΠΑ Ιράν βρίσκεται, σύμφωνα με τον Ντόναλντ Τραμπ, κυριολεκτικά στο παρά πέντε, με την Ουάσιγκτον να μιλά για υπογραφή ακόμη και σήμερα και για άμεσο άνοιγμα του Στενού του Ορμούζ. Η Τεχεράνη, όμως, κρατά πιο χαμηλούς τόνους, μεταθέτοντας το ορόσημο σε «επόμενες ημέρες» και αφήνοντας ανοιχτό το διαπραγματευτικό της περιθώριο.
Η συμφωνία ΗΠΑ Ιράν βρίσκεται, σύμφωνα με τον Ντόναλντ Τραμπ, ένα βήμα πριν από την υπογραφή, με τον Αμερικανό πρόεδρο να μιλά για ολοκλήρωση ακόμη και σήμερα και για άμεση αποκατάσταση της ναυσιπλοΐας στο Στενό του Ορμούζ. Την ίδια στιγμή, η Τεχεράνη αποφεύγει να δεσμευθεί σε συγκεκριμένη ημερομηνία, μιλώντας για πιθανή κατάληξη «τις επόμενες ημέρες» και στέλνοντας μήνυμα ότι δεν βιάζεται να κλείσει όλα τα ανοικτά μέτωπα.
Πόσο κοντά είναι πραγματικά η συμφωνία ΗΠΑ Ιράν;
Η Ουάσιγκτον εμφανίζει την εξέλιξη ως άμεση διπλωματική επιτυχία, με τον Τραμπ να προαναγγέλλει ότι η υπογραφή έχει προγραμματιστεί για σήμερα και να διαβεβαιώνει πως οι Ιρανοί «δεν θέλουν πλέον πυρηνικό όπλο». Ωστόσο, από τις διαρροές προκύπτει ότι το πρώτο στάδιο πιθανόν θα είναι ένα μνημόνιο κατανόησης, το οποίο θα ανοίξει τον δρόμο για πιο τεχνικές, δύσκολες διαπραγματεύσεις την επόμενη εβδομάδα.
Απέναντι σε αυτή την αμερικανική βεβαιότητα, η ιρανική πλευρά επιλέγει προσεκτική γλώσσα, μιλώντας για συμφωνία «τις επόμενες ημέρες» και αποφεύγοντας να πιστοποιήσει το ασφυκτικό χρονοδιάγραμμα Τραμπ. Η στάση αυτή αντανακλά τόσο την ανάγκη της Τεχεράνης να κρατήσει διαπραγματευτικά χαρτιά, όσο και τις εσωτερικές πολιτικές πιέσεις από συντηρητικούς κύκλους που βλέπουν με καχυποψία πιθανές παραχωρήσεις σε κυρώσεις και πυρηνικό πρόγραμμα.
Μεσολάβηση, Ορμούζ και ανησυχία στο Ισραήλ
Κομβικό ρόλο στο παρασκήνιο παίζει το Πακιστάν, με τον πρωθυπουργό Σεχμπάζ Σαρίφ να μιλά για οριστικοποίηση εντός 24 ωρών, «ηλεκτρονική υπογραφή» και τεχνικές συνομιλίες που θα ακολουθήσουν. Η εικόνα που διαμορφώνεται είναι μιας αρχικής πολιτικής συμφωνίας-πλαισίου, με ασαφές ακόμη περιεχόμενο ως προς δεσμεύσεις, ελέγχους και χρονοδιαγράμματα.
Το Στενό του Ορμούζ βρίσκεται στο επίκεντρο, καθώς ο Τραμπ συνδέει ευθέως την υπογραφή με το άνοιγμά του για τη διεθνή ναυσιπλοΐα, σε μια στιγμή που κάθε διαταραχή επηρεάζει άμεσα τις τιμές ενέργειας και τον παγκόσμιο εφοδιασμό. Παράλληλα, στο Ισραήλ επικρατεί έντονη ανησυχία, με τον Μπενιαμίν Νετανιάχου να συγκαλεί το υπουργικό συμβούλιο ασφαλείας και ισραηλινούς αξιωματούχους να φοβούνται ότι οι ΗΠΑ μπορεί να αποδεχθούν βασικές ιρανικές απαιτήσεις, αφήνοντας κενά στην ασφάλεια.
Ένα πρώτο βήμα αποκλιμάκωσης, όχι τελική λύση
Οι διεθνείς αναλυτές εκτιμούν ότι, ακόμη και αν η συμφωνία υπογραφεί άμεσα, θα αποτελεί περισσότερο ένα πρώτο βήμα αποκλιμάκωσης παρά μια οριστική διευθέτηση στη Μέση Ανατολή. Οι κρίσιμες μάχες θα δοθούν στις τεχνικές συνομιλίες που έπονται, όπου θα κριθούν το βάθος των περιορισμών στο πυρηνικό πρόγραμμα, το εύρος της άρσης κυρώσεων, οι εγγυήσεις ασφαλείας και οι μηχανισμοί επιτήρησης.
Στο διπλωματικό μέτωπο, ο Βρετανός πρωθυπουργός Κιρ Στάρμερ δηλώνει έτοιμος να στηρίξει τις προσπάθειες αποκλιμάκωσης, υπογραμμίζοντας την ανάγκη η όποια συμφωνία να οδηγήσει σε βιώσιμη ειρήνη και σε μόνιμη αποκατάσταση της ελευθερίας ναυσιπλοΐας. Για τις αγορές, η σταθεροποίηση στο Ορμούζ θα μπορούσε να λειτουργήσει ως ανάσα απέναντι στον κίνδυνο νέας ενεργειακής αναταραχής, υπό την προϋπόθεση όμως ότι οι δεσμεύσεις δεν θα μείνουν στα χαρτιά.
SBC Red Line
Πίσω από τη ρητορική περί «άμεσης υπογραφής» κρύβεται μια κλασική μάχη αφήγησης: ο Τραμπ χρειάζεται γρήγορο πολιτικό αποτέλεσμα, ενώ η Τεχεράνη παίζει με τον χρόνο για να μεγιστοποιήσει ανταλλάγματα. Το αν η πραγματικότητα θα ακολουθήσει το χρονοδιάγραμμα του Λευκού Οίκου ή της ιρανικής διπλωματίας θα φανεί στο τραπέζι των τεχνικών διαπραγματεύσεων.
Για τις επιχειρήσεις ενέργειας, ναυτιλίας και logistics, κάθε ημέρα αβεβαιότητας στο Ορμούζ μεταφράζεται σε ασφάλιστρα κινδύνου, μεταβλητότητα τιμών και αναθεώρηση σχεδιασμού δρομολογίων. Μια προσωρινή συμφωνία μπορεί να μειώσει την ένταση, αλλά δεν αρκεί για να ακυρώσει τον γεωπολιτικό κίνδυνο που θα πρέπει να ενσωματώνεται στα επιχειρηματικά πλάνα.
Η μεγάλη εικόνα είναι ότι μια συμφωνία ΗΠΑ–Ιράν, αν και δεν λύνει όλα τα μέτωπα, μπορεί να αλλάξει τον συσχετισμό δυνάμεων στη Μέση Ανατολή και να αναδιαμορφώσει τον ενεργειακό χάρτη. Το πραγματικό στοίχημα δεν είναι η υπογραφή, αλλά η αντοχή της συμφωνίας στον χρόνο και στις αναπόφευκτες εσωτερικές και περιφερειακές πιέσεις που θα ακολουθήσουν.
Διαβάστε επίσης:
ΗΠΑ: Αβέβαιη ειρηνευτική συμφωνία με Ιράν κρατά σε ομηρία τις αγορές ενέργειας
Τραμπ σε αδιέξοδο μεταξύ Ιράν και Ισραήλ με εύθραυστη κατάπαυση
#ΗΠΑ #Ιράν #ΝτόναλντΤραμπ #ΣτενότουΟρμούζ #ΜέσηΑνατολή #Ισραήλ #ΜπενιαμίνΝετανιάχου #Πακιστάν #ΚιρΣτάρμερ #πυρηνικόπρόγραμμα #κυρώσεις #διπλωματία #ενεργειακέςαγορές #ναυσιπλοΐα #περιφερειακήασφάλεια
