Το άρθρο 16 βρίσκεται ξανά στο επίκεντρο, με το ΚΚΕ να καταγγέλλει ότι έχει «κουρελιαστεί» εδώ και δεκαετίες από όλες τις κυβερνήσεις. Η τοποθέτηση της Αφροδίτης Κτενά στην Επιτροπή Αναθεώρησης ανοίγει μέτωπο όχι μόνο με τη ΝΔ και το ΠΑΣΟΚ, αλλά και με τον ΣΥΡΙΖΑ.
Το άρθρο 16 βρίσκεται ξανά στο επίκεντρο, με το ΚΚΕ να καταγγέλλει ότι έχει «κουρελιαστεί» εδώ και δεκαετίες από όλες τις κυβερνήσεις. Η συζήτηση στην Επιτροπή Αναθεώρησης του Συντάγματος αναδεικνύει ότι η αντιπαράθεση δεν περιορίζεται στην ίδρυση ιδιωτικών πανεπιστημίων, αλλά αγγίζει τον συνολικό προσανατολισμό της ανώτατης εκπαίδευσης.
Πώς το ΚΚΕ περιγράφει την αναθεώρηση του άρθρου 16;
Η Αφροδίτη Κτενά υποστήριξε ότι η προτεινόμενη αναθεώρηση αποσκοπεί στην ίδρυση ιδιωτικών ή «μη κερδοσκοπικών» πανεπιστημίων και στην πλήρη εμπορευματοποίηση του δημόσιου πανεπιστημίου. Κατά την ίδια, η συνταγματική πρόβλεψη που επιτρέπει μόνο ΝΠΔΔ με πλήρη αυτοδιοίκηση στην ανώτατη εκπαίδευση είναι σαφής και ακριβώς αυτή η σαφήνεια «ενοχλεί» τα κόμματα που επιδιώκουν αλλαγή.
Η βουλευτής του ΚΚΕ κατηγόρησε τις υπόλοιπες πολιτικές δυνάμεις ότι κατασυκοφαντούν το δημόσιο πανεπιστήμιο, τους καθηγητές και τους φοιτητές για να δικαιολογήσουν την ιδιωτικοποίηση. Επισήμανε ότι τα κόμματα που σήμερα ζητούν συνταγματική αναθεώρηση είχαν κυβερνητική ευθύνη επί χρόνια και διαμόρφωσαν οι ίδια το πλαίσιο λειτουργίας που τώρα επικρίνουν.
Ποια ευθύνη αποδίδει το ΚΚΕ σε ΝΔ, ΠΑΣΟΚ και ΣΥΡΙΖΑ;
Η κ. Κτενά μίλησε για σύγκλιση «όλων των αστικών κομμάτων» στην ενίσχυση των μηχανισμών της αγοράς στην εκπαίδευση, ως θεμέλιο της οικονομίας της αγοράς και της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Ειδική αναφορά έκανε σε δυνάμεις που, όπως είπε, υπερασπίζονται στα λόγια το άρθρο 16, αλλά στην πράξη στηρίζουν μέτρα που περιορίζουν τον δημόσιο και δωρεάν χαρακτήρα της ανώτατης εκπαίδευσης.
Στο στόχαστρο μπήκαν διαδοχικές μεταρρυθμίσεις: η συνθήκη της Μπολόνια, ο νόμος Διαμαντοπούλου, η νομολογία του ΣτΕ για δίδακτρα στα μεταπτυχιακά, ο νόμος Γαβρόγλου για τη γενίκευση διδάκτρων και τα ξενόγλωσσα προγράμματα με δίδακτρα, καθώς και οι νόμοι Κεραμέως και Πιερρακάκη για κολέγια, διαγραφές φοιτητών και επιχειρηματική λειτουργία των ΑΕΙ. Με αυτό το ιστορικό, το ΚΚΕ υποστηρίζει ότι το άρθρο 16 έχει ήδη υπονομευθεί στην πράξη, πριν καν αλλάξει τυπικά.
Τι σημαίνει για εσάς ως πολίτης
Για τους φοιτητές και τις οικογένειές τους, η κριτική του ΚΚΕ φωτίζει τον κίνδυνο περαιτέρω αύξησης του κόστους σπουδών μέσω διδάκτρων, ξενόγλωσσων προγραμμάτων και ιδιωτικών δομών που θα λειτουργούν με κριτήριο την οικονομική δυνατότητα. Η μετατροπή του πανεπιστημίου σε «επιχείρηση» σημαίνει ότι η πρόσβαση και οι επιλογές σπουδών μπορεί να καθορίζονται περισσότερο από την αγορά και λιγότερο από τις κοινωνικές ανάγκες.
Για τη διακυβέρνηση, η συζήτηση γύρω από το άρθρο 16 λειτουργεί ως δοκιμασία διαφάνειας για το πώς τα κόμματα αντιλαμβάνονται τον δημόσιο χαρακτήρα των θεσμών, πέρα από τις διακηρύξεις. Η τελική κατεύθυνση της αναθεώρησης θα κρίνει αν η ανώτατη εκπαίδευση θα παραμείνει συνταγματικά κατοχυρωμένο δημόσιο αγαθό ή αν θα ανοίξει θεσμικά ο δρόμος για μεγαλύτερη ιδιωτική συμμετοχή και διαφοροποίηση παροχών.
Σχόλιο
: Η παρέμβαση του ΚΚΕ αποκαλύπτει ότι η αντιπαράθεση για το άρθρο 16 δεν είναι μόνο ιδεολογική, αλλά και απολογισμός μιας μακράς διαδρομής πολιτικών επιλογών που σταδιακά μετέβαλαν την ανώτατη εκπαίδευση. Η ουσία της σύγκρουσης είναι αν το Σύνταγμα θα συνεχίσει να λειτουργεί ως ανάχωμα στην εμπορευματοποίηση ή αν θα προσαρμοστεί πλήρως στη λογική της αγοράς, με αντίστοιχες επιπτώσεις στην καθημερινότητα των φοιτητών και των οικογενειών τους.
Διαβάστε επίσης:
Νέο εκλογικό σύστημα αυτοδιοίκησης και ενιαίο τοπικό τέλος ανακοινώνει η κυβέρνηση
ΚΚΕ ζητά να εφαρμοστεί άμεσα η απόφαση για νόμο Κατσέλη






