Η συμφωνία Ιράν ΗΠΑ για τον τερματισμό του πολέμου πυροδοτεί έντονη εσωτερική αντιπαράθεση στην Τεχεράνη, με τους σκληροπυρηνικούς να φοβούνται απώλεια ισχύος. Η μετατόπιση από τη λογική της διαρκούς σύγκρουσης προς διαπραγμάτευση και συμβιβασμό αναδιατάσσει την πολιτική και θεσμική ισορροπία στο εσωτερικό του καθεστώτος.
Η συμφωνία Ιράν ΗΠΑ, που οδεύει προς επίσημη υπογραφή ως μνημόνιο κατανόησης για τον τερματισμό του πολέμου, λειτουργεί ως καταλύτης για μια σπάνια δημόσια σύγκρουση εντός του ιρανικού καθεστώτος. Οι σκληροπυρηνικές φράξιες, που σιώπησαν σε μεγάλο βαθμό κατά τη διάρκεια των εχθροπραξιών, επανέρχονται δυναμικά, καταγγέλλοντας τους διαπραγματευτές για υποχώρηση και «προδοσία» των αρχών της Ισλαμικής Επανάστασης.
Οι διαδηλώσεις υποστηρικτών του καθεστώτος σε πόλεις όπως η Τεχεράνη και η Μασχάντ δείχνουν ότι η διαφωνία δεν περιορίζεται πλέον στα παρασκήνια. Τα αιτήματα για παραίτηση βασικών διαπραγματευτών, όπως ο υπουργός Εξωτερικών Αμπάς Αραγτσί και ο πρόεδρος της Βουλής Μοχαμάντ Μπαγέρ Γκαλιμπάφ, καταδεικνύουν ότι η σύγκρουση αφορά τον ίδιο τον προσανατολισμό της χώρας.
Πώς η συμφωνία Ιράν ΗΠΑ ανατρέπει τις εσωτερικές ισορροπίες;
Πίσω από τις ενστάσεις για τεχνικά ζητήματα, όπως ο έλεγχος στα Στενά του Ορμούζ ή η ασάφεια για την αποχώρηση αμερικανικών δυνάμεων από την περιοχή, κρύβεται μια βαθύτερη πολιτική αγωνία. Οι σκληροπυρηνικοί αντιλαμβάνονται ότι μια στροφή προς πραγματισμό, οικονομική διαχείριση και διπλωματική ομαλοποίηση περιορίζει τον ρόλο τους σε ένα σύστημα που μέχρι σήμερα νομιμοποιούνταν μέσα από τη διαρκή σύγκρουση με τις ΗΠΑ.
Η μετάβαση από τη «στρατιωτικοποιημένη νομιμοποίηση» σε μια πιο κρατικοκεντρική λογική συμφερόντων ενισχύει τους τεχνοκράτες, τους διπλωμάτες και τους θεσμικούς διαχειριστές. Αυτό απειλεί τα δίκτυα επιρροής που έχουν οικοδομηθεί γύρω από παραστρατιωτικές δομές, όπως οι Φρουροί της Επανάστασης και το Μπασίτζ, τα οποία αντλούν ισχύ από την ένταση και την απομόνωση.
Πώς διαμορφώνεται το νέο γεωπολιτικό και οικονομικό πλαίσιο;
Αν η συμφωνία προχωρήσει και επεκταθεί σε πυρηνικές και περιφερειακές ρυθμίσεις, η Μέση Ανατολή μπορεί να εισέλθει σε φάση σχετικής αποκλιμάκωσης, με άμεσες συνέπειες για τις ροές ενέργειας. Η μείωση του κινδύνου στρατιωτικής εμπλοκής στα Στενά του Ορμούζ περιορίζει το ασφάλιστρο κινδύνου στις θαλάσσιες μεταφορές και στα συμβόλαια πετρελαίου, δημιουργώντας προϋποθέσεις για πιο προβλέψιμο ενεργειακό περιβάλλον.
Ωστόσο, η περιορισμένη αλλά θορυβώδης αντίδραση των σκληροπυρηνικών διασφαλίζει ότι η διαδικασία δεν θα είναι γραμμική. Ακόμη και αν δεν έχουν την ισχύ να μπλοκάρουν πλήρως τη συμφωνία, μπορούν να επιβραδύνουν την υλοποίηση, να αυξήσουν το πολιτικό κόστος κάθε παραχώρησης και να διατηρήσουν μια εσωτερική «εφεδρεία αμφισβήτησης» απέναντι σε όποια κυβέρνηση επωμιστεί τη νέα γραμμή.
Τι σημαίνει για την Ελλάδα
Για την Ελλάδα, μια πιο σταθερή σχέση Ιράν–Δύσης μειώνει τον συστημικό κίνδυνο από πιθανές διαταραχές στα Στενά του Ορμούζ, στοιχείο κρίσιμο για μια οικονομία με ισχυρό ναυτιλιακό κλάδο και υψηλή εξάρτηση από τις διεθνείς ενεργειακές τιμές. Η αποκλιμάκωση μπορεί να περιορίσει τις απότομες μεταβολές στο κόστος καυσίμων, επηρεάζοντας θετικά μεταφορές, βιομηχανία και πληθωριστικές πιέσεις.
Παράλληλα, η επαναδιαμόρφωση του ρόλου του Ιράν ανοίγει μακροπρόθεσμα περιθώρια για πιο σύνθετες εταιρικές και εμπορικές σχέσεις, υπό την προϋπόθεση ότι οι ευρωπαϊκές κυρώσεις και το καθεστώς συμμόρφωσης (sanctions compliance) θα επιτρέψουν σταδιακά μεγαλύτερη οικονομική διασύνδεση. Για την Αθήνα, η πρόκληση θα είναι να ισορροπήσει ανάμεσα στη στενή ευρωατλαντική της τοποθέτηση και στις ευκαιρίες που δημιουργεί ένα λιγότερο συγκρουσιακό περιβάλλον στην Ανατολική Μεσόγειο και τη Μέση Ανατολή.
Σχόλιο 
: Η εξέλιξη επιβεβαιώνει ότι οι μεγάλες γεωπολιτικές μετατοπίσεις δεν κρίνονται μόνο στα πεδία μαχών αλλά και στα εσωτερικά ισοζύγια ισχύος καθεστώτων όπως το ιρανικό. Για την Ελλάδα, η προσεκτική παρακολούθηση των εξελίξεων είναι κρίσιμη, καθώς η ναυτιλία, η ενεργειακή στρατηγική και η περιφερειακή ασφάλεια επηρεάζονται άμεσα από τον τρόπο με τον οποίο η Τεχεράνη θα ισορροπήσει ανάμεσα στον πραγματισμό και τη σκληρή ιδεολογία.
Διαβάστε επίσης:
Λίβανος: Αούν διαβεβαιώνει για ανεξάρτητες συνομιλίες με Ισραήλ
ΗΠΑ: Τραμπ απειλεί με επανέναρξη βομβαρδισμών κατά του Ιράν
#Ιράν #ΗΠΑ #Γεωπολιτική #Ενέργεια #Ελλάδα
