Η ακρίβεια ΔΕΘ εξελίσσεται στο κεντρικό πολιτικοοικονομικό δίλημμα των επόμενων μηνών, καθώς οι επίμονες ανατιμήσεις απειλούν να απορροφήσουν εκ των προτέρων το πακέτο παροχών. Η κυβέρνηση καλείται να ισορροπήσει ανάμεσα στη δημοσιονομική σταθερότητα και στην ανάγκη ουσιαστικής ενίσχυσης του διαθέσιμου εισοδήματος.
Η ακρίβεια ΔΕΘ αναδεικνύεται σε κρίσιμο τεστ αξιοπιστίας για την οικονομική πολιτική, με την κυβέρνηση να αναζητά παρεμβάσεις που δεν θα εξανεμιστούν από το αυξημένο κόστος ζωής. Παρά την ισχυρή ανάπτυξη και τις θετικές δημοσιονομικές επιδόσεις, η πραγματική πρόκληση είναι αν τα νοικοκυριά θα δουν χειροπιαστή βελτίωση στην καθημερινότητά τους.
Πόσο υπονομεύει η ακρίβεια ΔΕΘ τα σχεδιαζόμενα μέτρα;
Τα στοιχεία από Τράπεζα της Ελλάδος, ΕΛΣΤΑΤ και Eurostat συγκλίνουν σε ένα σενάριο επίμονου πληθωρισμού, μακριά από την ταχεία αποκλιμάκωση που αναμενόταν. Η Τράπεζα της Ελλάδος προβλέπει μέσο πληθωρισμό 3,8% για φέτος, έναντι 3% στην Ευρωζώνη, διαφορά που μεταφράζεται σε απώλεια αγοραστικής δύναμης πριν καν ανακοινωθούν οι παροχές της ΔΕΘ.
Η ακρίβεια δεν είναι πια μονοδιάστατο φαινόμενο, καθώς ενέργεια, τρόφιμα, υπηρεσίες και εισαγόμενα προϊόντα αυξάνονται ταυτόχρονα. Έτσι, κάθε ευρώ ενίσχυσης κινδυνεύει να λειτουργήσει περισσότερο ως αντιστάθμισμα ανατιμήσεων παρά ως πραγματική βελτίωση του βιοτικού επιπέδου.
Ποιοι κλάδοι τροφοδοτούν το νέο κύμα ανατιμήσεων;
Στην ενέργεια, η Ελλάδα εμφανίζει σχεδόν διπλάσιο ρυθμό ανόδου τιμών σε σχέση με την Ευρωζώνη, με αυξήσεις 20% τον Μάιο και 21,6% τον Απρίλιο σε ετήσια βάση, όταν ο ευρωπαϊκός μέσος όρος κινείται γύρω στο 11%. Η ιστορική ευαισθησία της ελληνικής οικονομίας στα ενεργειακά σοκ σημαίνει ότι κάθε άνοδος σε πετρέλαιο και φυσικό αέριο μεταφέρεται γρήγορα και έντονα σε λογαριασμούς και μεταφορές.
Στα τρόφιμα, το χάσμα ανάμεσα σε παραγωγό και ράφι διευρύνεται: οι τιμές πώλησης αγροτικών προϊόντων αυξήθηκαν 4,8% στο πρώτο τρίμηνο του 2026, ενώ τα μη επεξεργασμένα τρόφιμα ακριβαίνουν περίπου 11%. Η κυβέρνηση έχει εξαγγείλει μέτρο διπλής αναγραφής τιμών «από το χωράφι στο ράφι», αλλά η εφαρμογή του σκοντάφτει σε αντιδράσεις από την αγορά και τις μεγάλες αλυσίδες.
Τι αποκαλύπτει το ευρύτερο πληθωριστικό πλαίσιο;
Οι ανατιμήσεις στα νωπά τρόφιμα φθάνουν το 6,5% τον Μάιο, πάνω από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο, επιβαρύνοντας άμεσα τους οικογενειακούς προϋπολογισμούς. Ταυτόχρονα, ο πληθωρισμός στις υπηρεσίες διαμορφώνεται στο 5,7% έναντι 3,5% στην Ευρωζώνη, ένδειξη ότι οι αυξήσεις έχουν περάσει σε τουρισμό, εστίαση, μεταφορές και προσωπικές υπηρεσίες.
Η μεταφορά των πιέσεων σε όλο το πλάτος της οικονομίας δείχνει ότι η ακρίβεια ενδέχεται να έχει βαθύτερα, διαρθρωτικά χαρακτηριστικά και όχι μόνο συγκυριακή γεωπολιτική προέλευση. Αυτό καθιστά πιο δύσκολη την επιστροφή στον στόχο πληθωρισμού 2% και ενισχύει την πιθανότητα διατήρησης σφιχτής νομισματικής πολιτικής στην Ευρώπη.
Τι σημαίνει για την ελληνική οικονομία
Για τα νοικοκυριά, ο συνδυασμός υψηλότερου από τον ευρωπαϊκό πληθωρισμού και ισχυρών ανατιμήσεων σε ενέργεια, τρόφιμα και υπηρεσίες περιορίζει την πραγματική αξία μισθών, συντάξεων και επιδομάτων. Για τις επιχειρήσεις, ιδιαίτερα σε αγροδιατροφή, λιανεμπόριο και τουρισμό, το αυξημένο κόστος συμπιέζει τα περιθώρια κέρδους και οξύνει τις πιέσεις για ανατιμήσεις, εγκλωβίζοντας την αγορά σε φαύλο κύκλο.
Σε μακροοικονομικό επίπεδο, ο κίνδυνος είναι η απόσταση ανάμεσα στην ονομαστική ανάπτυξη και στην πραγματική ευημερία να διευρυνθεί, αν τα μέτρα της ΔΕΘ δεν στοχεύσουν κατευθείαν στον πυρήνα των ανατιμήσεων. Η αποτελεσματικότητα του πακέτου στήριξης θα κριθεί από το αν θα περιορίσει το κόστος ζωής και θα ενισχύσει την ανταγωνιστικότητα, χωρίς να διαταράξει τη δημοσιονομική ισορροπία.
Σχόλιο
: Για τον Έλληνα καταναλωτή, η ουσία είναι αν ο λογαριασμός στο σούπερ μάρκετ, στην αντλία και στους λογαριασμούς ενέργειας θα σταματήσει να αυξάνεται πιο γρήγορα από το εισόδημα. Για τις επιχειρήσεις, ειδικά μικρές και μεσαίες, το ζήτημα είναι αν τα μέτρα της ΔΕΘ θα μειώσουν πραγματικά το λειτουργικό κόστος και θα στηρίξουν τη ζήτηση, αντί να λειτουργήσουν ως προσωρινό «μπάλωμα» σε μια οικονομία με επίμονες τιμολογιακές πιέσεις.
Διαβάστε επίσης:
PosoKanei.gov.gr ανακοινώνει νέο εργαλείο σύγκρισης τιμών
Μητσοτάκης παρουσιάζει την εφαρμογή PosoKanei για την ακρίβεια






