Η παγκόσμια ενεργειακή κρίση και ο πόλεμος στο Ιράν επαναφέρουν στο προσκήνιο την εξάρτηση της οικονομίας από τα ορυκτά καύσιμα. Ταυτόχρονα, μια νέα κλιματική συμμαχία χωρών επιδιώκει να επιταχύνει την απεξάρτηση από πετρέλαιο, φυσικό αέριο και άνθρακα, ανησυχώντας τους παραγωγούς υδρογονανθράκων.
Η παγκόσμια ενεργειακή κρίση που τροφοδοτείται από τον πόλεμο στο Ιράν ενισχύει τη συζήτηση για την επιτάχυνση της μετάβασης από τα ορυκτά καύσιμα σε καθαρή ενέργεια. Οι συνεχείς διαταραχές στις αγορές πετρελαίου και φυσικού αερίου μεταφράζονται σε εισαγόμενο πληθωρισμό και αυξημένη μακροοικονομική αστάθεια για τις περισσότερες οικονομίες.
Πώς η παγκόσμια ενεργειακή κρίση γεννά νέες κλιματικές συμμαχίες;
Καθώς οι διαπραγματεύσεις για το κλίμα παραμένουν βραδυκίνητες, μια ομάδα περίπου 60 χωρών δημιούργησε την πρωτοβουλία «μετάβαση μακριά από τα ορυκτά καύσιμα», λειτουργώντας ως άτυπη συμμαχία προθύμων. Η κίνηση αυτή επιδιώκει να καλύψει το κενό που αφήνει η απουσία ρητής αναφοράς στα ορυκτά καύσιμα στη Συμφωνία των Παρισίων και η αντίσταση μεγάλων παραγωγών όπως η Σαουδική Αραβία και το Ιράν.
Η νέα συμμαχία δεν υποκαθιστά τον επίσημο ΟΗΕ μηχανισμό, αλλά επιχειρεί να διαμορφώσει πολιτική δυναμική υπέρ ενός σαφούς χρονοδιαγράμματος απεξάρτησης από άνθρακα, πετρέλαιο και φυσικό αέριο. Στον πυρήνα της βρίσκονται χώρες που ήδη υφίστανται έντονες κλιματικές επιπτώσεις, καθώς και ανεπτυγμένες οικονομίες που πληρώνουν υψηλό λογαριασμό για τις εισαγωγές ενέργειας.
Γιατί αντιδρούν οι πετρελαιοπαραγωγοί και ποιες είναι οι γεωοικονομικές ισορροπίες;
Οι χώρες που βασίζουν τα δημόσια έσοδα και το ισοζύγιο τρεχουσών συναλλαγών τους στις εξαγωγές υδρογονανθράκων φοβούνται ότι η νέα συμμαχία θα λειτουργήσει ως πλατφόρμα άτυπης «πράσινης πίεσης». Η ανησυχία είναι ότι θα δημιουργηθεί μια de facto αγορά δύο ταχυτήτων, όπου οι επενδύσεις και η χρηματοδότηση θα κατευθύνονται προνομιακά προς κράτη με πιο φιλόδοξες δεσμεύσεις απανθρακοποίησης.
Ιδιαίτερα στις αφρικανικές χώρες, η στάση παραμένει διττή: από τη μία πλευρά, πολλές στηρίζουν την αναπτυξιακή τους στρατηγική στην αξιοποίηση κοιτασμάτων φυσικού αερίου, από την άλλη όμως είναι ήδη από τα μεγαλύτερα θύματα της κλιματικής κρίσης. Η έλλειψη φθηνής χρηματοδότησης για επενδύσεις σε ΑΠΕ και δίκτυα καθιστά τον γρήγορο μετασχηματισμό ενεργειακά και κοινωνικά δύσκολο.
Τι σημαίνει για την Ελλάδα
Για την Ελλάδα, η επιτάχυνση της διεθνούς συζήτησης γύρω από την παγκόσμια ενεργειακή κρίση και την απεξάρτηση από τα ορυκτά καύσιμα ενισχύει τη στρατηγική αξία της πράσινης μετάβασης και της διαφοροποίησης πηγών εφοδιασμού. Η χώρα, ως καθαρός εισαγωγέας ενέργειας αλλά και περιφερειακός κόμβος υποδομών φυσικού αερίου και ΑΠΕ, καλείται να ισορροπήσει ανάμεσα στη βραχυπρόθεσμη ασφάλεια εφοδιασμού και στη μακροπρόθεσμη απανθρακοποίηση.
Σχόλιο 
: Η διαμόρφωση νέων κλιματικών συμμαχιών αυξάνει την πίεση για σαφέστερους στόχους και σταθερό ρυθμιστικό πλαίσιο, στοιχείο κρίσιμο για τις επενδύσεις σε δίκτυα, αποθήκευση και ΑΠΕ στην Ελλάδα. Για την ελληνική οικονομία, η μείωση της έκθεσης σε διεθνείς τιμές πετρελαίου και φυσικού αερίου δεν είναι μόνο περιβαλλοντική επιλογή, αλλά εργαλείο περιορισμού του πληθωρισμού, βελτίωσης του ισοζυγίου τρεχουσών συναλλαγών και ενίσχυσης της ανταγωνιστικότητας της βιομηχανίας.
Διαβάστε επίσης:
ΗΠΑ: Αποθέματα φυσικού αερίου αυξάνονται, πιέζοντας τις τιμές χονδρικής
ΗΠΑ: Εύθραυστη εκεχειρία με το Ιράν στα ελβετικά βουνά
#Ενέργεια #Πετρέλαιο #Κλίμα #ΑΠΕ #Γεωπολιτική
