Η ιρανική αυτοάμυνα τίθεται στο επίκεντρο νέας αμερικανικής τοποθέτησης, με την Ουάσινγκτον να ξεκαθαρίζει ότι δεν ζητά από την Τεχεράνη να την εγκαταλείψει. Ο αντιπρόεδρος των Ηνωμένων Πολιτειών Τζέι Ντι Βανς συνέδεσε το δικαίωμα αυτό με αυστηρούς όρους για τρομοκρατία, περιφερειακή αστάθεια και πυρηνικές δυνατότητες.
Η ιρανική αυτοάμυνα τίθεται πλέον στο κέντρο μιας νέας αμερικανικής γραμμής, όπως την περιέγραψε ο αντιπρόεδρος των Ηνωμένων Πολιτειών Τζέι Ντι Βανς, ο οποίος διευκρίνισε ότι η Ουάσινγκτον δεν ζητά από την Τεχεράνη να απεμπολήσει το δικαίωμα αυτό. Αντιθέτως, συνέδεσε τη διατήρησή του με την παύση στήριξης τρομοκρατικών οργανώσεων, την αποφυγή τροφοδότησης περιφερειακής αστάθειας και την αποδόμηση ικανοτήτων για πυρηνικά όπλα.
Πώς η ιρανική αυτοάμυνα εντάσσεται στη νέα συμφωνία;
Ο Βανς περιέγραψε μια συμφωνία που, όπως είπε, αποσκοπεί στο να εμποδίσει το Ιράν να αναπτύξει «τους τύπους πυραύλων που μπορούν να απειλήσουν ευρέως ολόκληρο τον κόσμο», μεταφέροντας τη συζήτηση από την ιρανική αυτοάμυνα στην εμβέλεια και τη φύση των οπλικών συστημάτων. Τόνισε ότι ξεκίνησε σήμερα μια περίοδος 60 ημερών με την Τεχεράνη, αφήνοντας να εννοηθεί ότι πρόκειται για δοκιμαστική φάση, όπου θα κριθεί αν το Ιράν συμμορφώνεται με τους όρους που τίθενται από την Ουάσινγκτον.
Κατά την τοποθέτησή του, επέμεινε πως η αμερικανική θέση δεν είναι η άρνηση του δικαιώματος αυτοάμυνας, αλλά ο περιορισμός της χρήσης του ως ομπρέλα για δραστηριότητες που οι ΗΠΑ χαρακτηρίζουν τρομοκρατικές ή αποσταθεροποιητικές για τη Μέση Ανατολή. Η διασύνδεση του πυραυλικού προγράμματος με το πυρηνικό σκέλος, μέσω της αναφοράς σε «επανεκκίνηση ικανότητας για πυρηνικά όπλα», δείχνει ότι η Ουάσινγκτον επιχειρεί να επαναφέρει με έμμεσο τρόπο τη λογική ελέγχου εξοπλισμών.
Πώς αντιδρούν τα κράτη του Κόλπου και τι διακυβεύεται;
Ο Αμερικανός αντιπρόεδρος υποστήριξε ότι τα κράτη του Κόλπου βλέπουν τη συμφωνία ως «εκπληκτικά μετασχηματιστική» για την περιοχή, υπογραμμίζοντας πως οι άμεσοι γείτονες του Ιράν φαίνεται να επενδύουν σε ένα σενάριο αποκλιμάκωσης. Η διατύπωση αυτή δείχνει ότι η Ουάσινγκτον αξιοποιεί τη θετική στάση των αραβικών μοναρχιών του Κόλπου ως πολιτικό επιχείρημα νομιμοποίησης της συμφωνίας, παρουσιάζοντάς την ως εργαλείο περιφερειακής σταθερότητας.
Την ίδια στιγμή, ο Βανς ξεκαθάρισε ότι τα οφέλη για την Τεχεράνη δεν είναι αυτόματα, αλλά απολύτως αιρετά από την «αλλαγή συμπεριφοράς» και την «εκτέλεση» των δεσμεύσεων. Υποσχέθηκε ότι, αν τηρηθούν τα βήματα που προβλέπει η συμφωνία, «μεγάλα πράγματα» θα συμβούν για το Ιράν, διαμορφώνοντας ένα πλαίσιο όπου τα κίνητρα συνδέονται άμεσα με την αποδοχή των αμερικανικών όρων για τον ρόλο της χώρας στην περιοχή.
Τι σημαίνει για την Ελλάδα
Για την Ελλάδα, μια πιθανή αποκλιμάκωση ανάμεσα στις Ηνωμένες Πολιτείες και το Ιράν, με όρους που περιορίζουν την πυραυλική και πυρηνική διάσταση, θα μπορούσε να μειώσει τους κινδύνους γενικευμένης ανάφλεξης στη Μέση Ανατολή, από την οποία εξαρτώνται κρίσιμες θαλάσσιες οδοί. Η σταθερότητα στον Περσικό Κόλπο αφορά άμεσα την ελληνική ναυτιλία και τις διπλωματικές ισορροπίες της Αθήνας με τα κράτη του Κόλπου, το Ισραήλ και τις ΗΠΑ.
Σχόλιο 
: Η σύνδεση της ιρανικής συμπεριφοράς με συγκεκριμένα ανταλλάγματα δείχνει ότι η Ουάσινγκτον επιχειρεί να επανακαθορίσει τους όρους του παιχνιδιού στον Κόλπο, με εργαλεία πίεσης αλλά και υπόσχεση οφέλους. Η Αθήνα οφείλει να παρακολουθεί στενά τις εξελίξεις, καθώς η διαμόρφωση νέου πλαισίου ΗΠΑ–Ιράν θα επηρεάσει το περιφερειακό πλέγμα συμμαχιών στο οποίο η Ελλάδα έχει επενδύσει συστηματικά τα τελευταία χρόνια.
Διαβάστε επίσης:
ΗΠΑ: Συμφωνία με Ιράν επιτρέπει διέλευση σαουδαραβικών τάνκερ
ΗΠΑ: Τραμπ προαναγγέλλει στήριξη στον Νετανιάχου στις εκλογές
#ΗνωμένεςΠολιτείες #Ιράν #ΤζέιΝτιΒανς #ΚράτητουΚόλπου #Πυρηνικάόπλα
