Η μάχη για το φυσικό αέριο μεταξύ Ευρωπαϊκής Ένωσης και ασιατικών οικονομιών κλιμακώνεται καθώς τα αποθέματα στην Ευρώπη παραμένουν χαμηλά και η ζήτηση αυξάνεται. Η ισορροπία ανάμεσα στην ασφάλεια εφοδιασμού, τις τιμές και την ενεργειακή μετάβαση δοκιμάζει τα όρια της ευρωπαϊκής στρατηγικής.
Η μάχη για το φυσικό αέριο μεταξύ Ευρωπαϊκής Ένωσης και ασιατικών οικονομιών κρίνει σε μεγάλο βαθμό τις τιμές ενέργειας του επόμενου χειμώνα και την ανθεκτικότητα των οικονομιών. Τα χαμηλότερα από τον μέσο όρο αποθέματα και η παρατεταμένη εξάρτηση από το υγροποιημένο φυσικό αέριο δημιουργούν ένα πιο ευάλωτο ευρωπαϊκό ενεργειακό ισοζύγιο.
Πώς διαμορφώνεται η νέα μάχη για το φυσικό αέριο;
Η Ευρώπη μπαίνει στο καλοκαίρι με αποθήκες φυσικού αερίου κάτω από τον μέσο όρο της τελευταίας πενταετίας, την ώρα που οι τιμές παραμένουν αυξημένες για την εποχική περίοδο. Η υποχρέωση πλήρωσης κατά τουλάχιστον 80% έως τον Δεκέμβριο σημαίνει ότι η ήπειρος πρέπει να «αγοράζει ακριβό» για να διασφαλίσει τον χειμερινό εφοδιασμό.
Την ίδια στιγμή, η Ασία –με επίκεντρο Κίνα, Νότια Κορέα και αναδυόμενες οικονομίες της Νοτιοανατολικής Ασίας– ετοιμάζεται για θερμό καλοκαίρι που αυξάνει τη χρήση κλιματιστικών και τη ζήτηση ηλεκτρικής ενέργειας. Οι κυβερνήσεις στην περιοχή έχουν μεγαλύτερη ευχέρεια να κατευθύνουν κρατικούς ή ημικρατικούς ομίλους σε επιθετικές αγορές LNG, συχνά με μακροχρόνιες συμβάσεις και ρήτρες προτεραιότητας.
Γιατί η Ευρώπη κινδυνεύει να χάσει σε τιμές και σε όγκους;
Η στροφή της Ευρώπης στην αγορά spot LNG μετά τη ρήξη με τη Ρωσία την εκθέτει σε έντονες διακυμάνσεις τιμών και σε ανταγωνισμό με αγοραστές που μπορούν να κινηθούν πιο ευέλικτα. Αν η Ασία αυξήσει τις αγορές της στη spot αγορά για να καλύψει αιχμές ζήτησης, οι φορτώσεις που κατευθύνονταν προς ευρωπαϊκούς τερματικούς σταθμούς μπορούν να ανακατευθυνθούν με κίνητρο υψηλότερες τιμές.
Οι ευρωπαϊκοί θεσμοί επιχείρησαν να απαντήσουν με κοινές αγορές μέσω της πλατφόρμας AggregateEU, όμως οι μεγάλοι ενεργειακοί όμιλοι προτίμησαν σε μεγάλο βαθμό διμερείς διαπραγματεύσεις. Το αποτέλεσμα είναι ότι η Ευρωπαϊκή Επιτροπή δεν διαθέτει πραγματικό εργαλείο κεντρικής διαπραγμάτευσης φορτίων LNG, σε αντίθεση με ασιατικές κυβερνήσεις που λειτουργούν σχεδόν ως ενιαίοι αγοραστές.
Πώς αλλάζει το γεωοικονομικό πλαίσιο της αγοράς φυσικού αερίου;
Η παγκόσμια αγορά φυσικού αερίου παραμένει δομικά πιο σφιχτή σε σχέση με την προ του 2022 περίοδο, καθώς οι επενδύσεις σε νέα κοιτάσματα και υποδομές LNG δεν έχουν ακόμη καλύψει το κενό της ρωσικής προσφοράς προς την Ευρώπη. Η ανάγκη της ΕΕ να αυξήσει τις εισαγωγές LNG έως και διψήφιο ποσοστό σε σχέση με τα προηγούμενα χρόνια ενισχύει την εξάρτηση από λίγους μεγάλους προμηθευτές, όπως το Κατάρ και οι ΗΠΑ.
Παράλληλα, η πράσινη μετάβαση δημιουργεί μια ιδιόμορφη αντίφαση: οι ευρωπαϊκές κυβερνήσεις δεσμεύονται για ταχεία μείωση των εκπομπών, αλλά βραχυπρόθεσμα χρειάζονται περισσότερο φυσικό αέριο ως «καύσιμο γέφυρα». Αυτό περιορίζει τη διάθεση για μακροχρόνιες συμβάσεις, την ώρα που οι ασιατικοί αγοραστές υπογράφουν πολυετείς συμφωνίες που τους εξασφαλίζουν όγκους και καλύτερη διαπραγματευτική θέση.
Τι σημαίνει για την Ελλάδα
Για την Ελλάδα, η ένταση στον διεθνή ανταγωνισμό για φορτία LNG μεταφράζεται σε αυξημένο κόστος εισαγωγών και μεγαλύτερη μεταβλητότητα στις χονδρικές τιμές ηλεκτρικής ενέργειας. Οι τερματικοί σταθμοί στη Ρεβυθούσα και την Αλεξανδρούπολη ενισχύουν τον ρόλο της χώρας ως περιφερειακού κόμβου, αλλά δεν την θωρακίζουν από τις διεθνείς τιμές καυσίμου.
Σχόλιο 
: Η ελληνική στρατηγική οφείλει να κινηθεί σε δύο παράλληλες κατευθύνσεις: αφενός στη διασφάλιση επαρκών ποσοτήτων μέσω διαφοροποιημένων συμβολαίων LNG και αξιοποίησης των διασυνδέσεων με Βουλγαρία και Ιταλία, αφετέρου στην επιτάχυνση των ΑΠΕ και της αποθήκευσης ώστε να περιοριστεί η έκθεση στο φυσικό αέριο. Για τα ελληνικά νοικοκυριά και τις επιχειρήσεις, το ζητούμενο δεν είναι μόνο η τιμή της κιλοβατώρας τον επόμενο χειμώνα, αλλά η σταθερότητα ενός ενεργειακού συστήματος που θα μπορεί να αντέχει τις διεθνείς αναταράξεις χωρίς να απαιτεί διαρκείς δημοσιονομικές παρεμβάσεις.
Διαβάστε επίσης:
Ανανεώσιμες πηγές ενέργειας και διάδρομοι αλλάζουν τον ρόλο της Ελλάδας
Η Ελλάδα στη ζώνη μεγάλης πτώσης diesel αλλά με ακριβή αντλία
#ΕυρωπαϊκήΈνωση #Φυσικόαέριο #LNG #Ενέργεια #Ασία
