Οι σπάνιες γαίες Κίνα μπαίνουν ξανά στο επίκεντρο, μετά τη σύλληψη δύο Ιαπώνων πολιτών με κατηγορίες για λαθρεμπόριο απαγορευμένων προϊόντων. Η υπόθεση φωτίζει τον τρόπο με τον οποίο το Πεκίνο χρησιμοποιεί τον έλεγχο κρίσιμων πρώτων υλών ως εργαλείο γεωοικονομικής πίεσης.
Οι σπάνιες γαίες Κίνα μπαίνουν εκ νέου στο επίκεντρο της ασιατικής γεωπολιτικής, μετά την κράτηση δύο Ιαπώνων πολιτών με κατηγορίες για λαθρεμπόριο απαγορευμένων αγαθών. Τουλάχιστον μία από τις υποθέσεις φέρεται να αφορά προϊόντα συνδεδεμένα με σπάνιες γαίες, έναν τομέα όπου η Κίνα διατηρεί σχεδόν μονοπωλιακό έλεγχο.
Πώς οι σπάνιες γαίες Κίνα γίνονται εργαλείο πίεσης προς την Ιαπωνία;
Οι κινεζικές αρχές ανακοίνωσαν ότι οι δύο Ιάπωνες κρατούνται σε λιμάνι της βορειοανατολικής Κίνας με βάση τη νομοθεσία περί λαθρεμπορίου αγαθών που υπόκεινται σε απαγόρευση εξαγωγών. Το Πεκίνο κάλεσε την Ιαπωνία να «εκπαιδεύσει» πολίτες και επιχειρήσεις της ώστε να τηρούν αυστηρά τη κινεζική νομοθεσία, στέλνοντας σαφές μήνυμα για την πολιτική διάσταση της υπόθεσης.
Τα ιαπωνικά μέσα ενημέρωσης αναφέρουν ότι τουλάχιστον μία υπόθεση συνδέεται με απόπειρα εξαγωγής προϊόντων που περιέχουν σπάνιες γαίες, οι οποίες υπάγονται σε αυστηρούς κινεζικούς περιορισμούς. Η κυβέρνηση στο Τόκιο δηλώνει ότι οι δύο πολίτες είναι σε καλή κατάσταση υγείας και ότι θα συνεχίσει τις διπλωματικές παρεμβάσεις, αποφεύγοντας ωστόσο τη μετωπική σύγκρουση.
Ποιο είναι το γεωοικονομικό πλαίσιο της σύγκρουσης Κίνας – Ιαπωνίας;
Η Κίνα ελέγχει τη συντριπτική πλειονότητα της παγκόσμιας παραγωγής και επεξεργασίας σπανίων γαιών, κρίσιμων για ηλεκτρικά οχήματα, ανεμογεννήτριες, μικροηλεκτρονική και στρατιωτικά συστήματα. Τα τελευταία χρόνια έχει ενσωματώσει τον κλάδο σε στρατηγικό σχεδιασμό εθνικής ασφάλειας, επιβάλλοντας άδειες, ποσοστώσεις και ελέγχους εξαγωγών.
Οι σχέσεις Πεκίνου – Τόκιο έχουν επιδεινωθεί μετά τις δηλώσεις της πρωθυπουργού Σάναε Τακαΐτσι ότι η Ιαπωνία θα μπορούσε να εμπλακεί στρατιωτικά σε περίπτωση κινεζικής κίνησης κατά της Ταϊβάν. Ως απάντηση, η Κίνα έχει περιορίσει εξαγωγές κρίσιμων ορυκτών και διττής χρήσης προϊόντων προς την Ιαπωνία, ενώ παράλληλα μειώνει διμερείς εμπορικές και πολιτιστικές ανταλλαγές.
Τι σημαίνει για την Ελλάδα
Η ένταση γύρω από τις σπάνιες γαίες ενισχύει την αβεβαιότητα στην αλυσίδα εφοδιασμού κρίσιμων υλικών, επηρεάζοντας ευρωπαϊκές βιομηχανίες αυτοκινήτου, άμυνας και πράσινης ενέργειας στις οποίες συμμετέχουν και ελληνικές επιχειρήσεις ως υπεργολάβοι ή προμηθευτές. Για την Αθήνα, η κλιμάκωση της γεωοικονομικής αντιπαράθεσης στην Ασία ενισχύει την ανάγκη προσανατολισμού σε ευρωπαϊκά προγράμματα διαφοροποίησης πρώτων υλών και ανακύκλωσης σπανίων γαιών.
Σχόλιο 
: Για την ελληνική οικονομία, η υπόθεση λειτουργεί ως υπενθύμιση ότι η πράσινη μετάβαση και η αμυντική βιομηχανία εξαρτώνται από λίγους, γεωπολιτικά ευαίσθητους προμηθευτές πρώτων υλών. Η Ελλάδα, μέσω λιμένων όπως ο Πειραιάς και η Θεσσαλονίκη και μέσω συμμετοχής σε ευρωπαϊκά σχήματα στρατηγικών αποθεμάτων, έχει συμφέρον να στηρίξει πολιτικές ΕΕ που ενισχύουν την εγχώρια παραγωγή, την ανακύκλωση και τη διαφοροποίηση προέλευσης σπανίων γαιών.
Διαβάστε επίσης:
Metlen αυξάνει στόχο EBITDA από γάλλιο στα 200 εκατ. ευρώ
Κίνα προειδοποιεί ΗΠΑ και επαναλαμβάνει ότι η Ταϊβάν είναι αναπόσπαστη
#Κίνα #Ιαπωνία #σπάνιεςγαίες #γεωπολιτική #πρώτεςύλες
