Η αναθεώρηση Συντάγματος δικαιοσύνη τίθεται στο επίκεντρο με την πρόταση της Νέας Δημοκρατίας για αλλαγές στα άρθρα 89 και 90. Η κυβερνητική πλειοψηφία εισάγει ρυθμίσεις για διοικητικά καθήκοντα δικαστών, περίοδο «ψύξης» μετά την αφυπηρέτηση και νέο τρόπο επιλογής της ηγεσίας της Δικαιοσύνης.
Η αναθεώρηση Συντάγματος δικαιοσύνη τίθεται στο κέντρο της πολιτικής αντιπαράθεσης, με τη Νέα Δημοκρατία να καταθέτει δέσμη παρεμβάσεων για τα άρθρα 89 και 90. Ο γενικός εισηγητής του κόμματος Ευριπίδης Στυλιανίδης μίλησε για ενίσχυση της ανεξαρτησίας, αλλά και θεσμοθέτηση σαφέστερης δημοκρατικής λογοδοσίας της δικαστικής εξουσίας.
Πώς αλλάζουν τα διοικητικά καθήκοντα και η επιλογή ηγεσίας στη δικαιοσύνη με την αναθεώρηση Συντάγματος δικαιοσύνη;
Η πρόταση για το άρθρο 89 επιτρέπει την ανάθεση ειδικών διοικητικών καθηκόντων σε δικαστικούς λειτουργούς, αλλά μόνο με απόφαση της Βουλής όπως θα ορίζει ο νόμος. Παράλληλα, εισάγεται τριετής απαγόρευση συμμετοχής αφυπηρετησάντων δικαστών σε κυβέρνηση ή ανεξάρτητες Αρχές, ως «εύλογος χρόνος αποστασιοποίησης» ώστε να μη θολώνει η διαχωριστική γραμμή με την εκτελεστική εξουσία.
Στο άρθρο 90 παρ. 5, η Νέα Δημοκρατία προτείνει η επιλογή των ανώτατων δικαστών να περνά σε ειδική κοινοβουλευτική επιτροπή, χωρίς κυβερνητική παρέμβαση. Η επιτροπή θα αποφασίζει από τριπλό κατάλογο που θα προτείνουν οι οικείες ολομέλειες, με τον Στυλιανίδη να υποστηρίζει ότι έτσι ενισχύεται η ανεξαρτησία, αλλά και η δημοκρατική νομιμοποίηση μέσω της Βουλής.
Ποιο θεσμικό πλαίσιο λογοδοσίας της δικαιοσύνης περιγράφει η κυβερνητική πρόταση;
Ο εισηγητής της Νέας Δημοκρατίας επιμένει ότι καμία εξουσία δεν μπορεί να είναι «απόλυτη και αυτεξούσια», επικαλούμενος την αρχή των ελέγχων και ισορροπιών. Συνδέει τη μεταφορά της αρμοδιότητας επιλογής ηγεσίας από την εκτελεστική στη νομοθετική εξουσία με την ανάγκη η δικαιοσύνη «να λογοδοτεί κάπου», χωρίς όμως να επηρεάζεται η ουσία της δικανικής κρίσης.
Ως παραδείγματα προβληματικής αυτορρύθμισης, θέτει στο τραπέζι τον θεσμό του Μισθοδικείου, όπου «ένας κλάδος ορίζει μόνος τον μισθό του», και τη μη δημοσιοποίηση των πόθεν έσχες των δικαστών παρά τη σχετική νομοθεσία. Παράλληλα, επαναφέρει προς συζήτηση τη δημιουργία Συνταγματικού Δικαστηρίου με σύνθεση όχι μόνο από δικαστές, αλλά και από άλλες διαπρεπείς προσωπικότητες, σημειώνοντας τη σταθερή αντίδραση του Συμβουλίου της Επικρατείας.
Τι σημαίνει για εσάς ως πολίτης
Για τον πολίτη, οι προτεινόμενες αλλαγές αφορούν άμεσα την ποιότητα της δικαστικής προστασίας και την εμπιστοσύνη στους θεσμούς. Η τριετής απαγόρευση ανάληψης κυβερνητικών ή ανεξάρτητων θέσεων από πρώην δικαστές στοχεύει να περιορίσει τις υποψίες για «ανταλλάγματα» στο τέλος της σταδιοδρομίας τους, άρα και να ενισχύσει την αίσθηση αμεροληψίας.
Η ανάθεση της επιλογής της ηγεσίας της δικαιοσύνης σε κοινοβουλευτική επιτροπή, με συμμετοχή και δικαστών, δημιουργεί ένα πιο σύνθετο κέντρο ευθύνης που μπορεί να λειτουργήσει ως αντίβαρο στην εκτελεστική εξουσία. Ταυτόχρονα, η συζήτηση για Μισθοδικείο, πόθεν έσχες και ενδεχόμενο Συνταγματικό Δικαστήριο δείχνει ότι ανοίγει εκ νέου το ερώτημα ποιος ελέγχει τους ελεγκτές και με ποια διαφάνεια.
Σχόλιο 
: Η κυβερνητική πρόταση επιχειρεί να αναδιατάξει τις ισορροπίες ανάμεσα σε Βουλή, κυβέρνηση και δικαστική εξουσία, φέρνοντας τη δικαιοσύνη πιο κοντά στη λογοδοσία χωρίς να αποσυνδέεται από την αυτονομία της. Το αν αυτό θα οδηγήσει σε ουσιαστικό έλεγχο ή σε νέα πεδία πολιτικής επιρροής στη Δικαιοσύνη θα κριθεί από τη σύνθεση, τις εγγυήσεις και τη διαφάνεια των νέων θεσμικών οργάνων που θα προκύψουν.
Διαβάστε επίσης:
Στυλιανίδης ζητά νηφάλια αναθεώρηση για ευθύνη υπουργών
#ΕυριπίδηςΣτυλιανίδης #ΝέαΔημοκρατία #Σύνταγμα #Δικαιοσύνη #Βουλή
