Η κηδεία Χαμενεΐ εξελίσσεται σε επίδειξη ισχύος του ιρανικού καθεστώτος, με εκατομμύρια πολίτες να κατακλύζουν την Τεχεράνη. Το τελετουργικό πένθος διασταυρώνεται με τις διαπραγματεύσεις με τις ΗΠΑ για τον τερματισμό του πολέμου και την επαναλειτουργία των κρίσιμων ενεργειακών διαύλων.
Η κηδεία Χαμενεΐ λειτουργεί ταυτόχρονα ως τελετουργικό πένθος και ως πολιτικό μήνυμα, με την Τεχεράνη να μετατρέπεται σε σκηνικό μαζικής κινητοποίησης. Η ηγεσία του Ιράν επιχειρεί να δείξει ότι, παρά τη δολοφονία του ανώτατου ηγέτη σε αμερικανοϊσραηλινή αεροπορική επίθεση, οι θεσμοί του καθεστώτος και η κοινωνική του βάση παραμένουν ενεργοί και πειθαρχημένοι.
Πώς η κηδεία Χαμενεΐ επηρεάζει τον πόλεμο και τις διαπραγματεύσεις;
Η τεράστια πομπή στην Τεχεράνη, με τα φέρετρα του 86χρονου ανώτατου ηγέτη και μελών της οικογένειάς του, λειτουργεί ως σκηνικό εθνικής συσπείρωσης σε μια στιγμή που ο πόλεμος με τις ΗΠΑ και το Ισραήλ παραμένει ανοιχτός. Τα συνθήματα εκδίκησης κατά του Ντόναλντ Τραμπ και του Μπενιαμίν Νετανιάχου ενισχύουν το αφήγημα της «πολιορκημένης δημοκρατίας», αυξάνοντας το πολιτικό κόστος για κάθε συμβιβασμό.
Τυπικά, οι διαπραγματεύσεις για μόνιμο τερματισμό των εχθροπραξιών έχουν παγώσει μέχρι να ολοκληρωθούν οι τελετές, ωστόσο η εικόνα των μαζικών συγκεντρώσεων λειτουργεί ήδη ως διαπραγματευτικό εργαλείο. Η Τεχεράνη επιχειρεί να δείξει ότι μπορεί να αντέξει παρατεταμένη σύγκρουση, την ώρα που η Ουάσιγκτον επιδιώκει σταθεροποίηση για να περιορίσει τον ενεργειακό και γεωπολιτικό κίνδυνο στην περιοχή.
Ποιο είναι το θεσμικό κενό και ο κίνδυνος αποσταθεροποίησης;
Η απουσία του διαδόχου, αγιατολάχ Μοτζταμπά Χαμενεΐ, από τις δημόσιες τελετές λόγω τραυματισμού και απειλών για τη ζωή του, φωτίζει το εύθραυστο της διαδοχής στην κορυφή του ιρανικού συστήματος. Παρά την τυπική του τοποθέτηση ως νέου ανώτατου ηγέτη, η φυσική του απομάκρυνση από το προσκήνιο μπορεί να ενισχύσει τις εσωτερικές τριβές μεταξύ των Φρουρών της Επανάστασης, του κλήρου και των πολιτικών θεσμών.
Ταυτόχρονα, η σχεδόν πλήρης διακοπή της ναυσιπλοΐας στα Στενά του Ορμούζ από την πλευρά της Τεχεράνης έχει ήδη δημιουργήσει ένα πρόσθετο επίπεδο πίεσης προς τη Δύση. Η επόμενη φάση των συνομιλιών θα κριθεί από το εάν το Ιράν θα αξιοποιήσει τη λαϊκή συσπείρωση για να σκληρύνει τη στάση του σε ζητήματα όπως η επαναλειτουργία των θαλάσσιων οδών και το πυρηνικό του πρόγραμμα, το οποίο η Ουάσιγκτον θεωρεί στρατιωτικοποιημένο, ενώ η Τεχεράνη το αρνείται.
Τι σημαίνει για την Ελλάδα
Για την Ελλάδα, η κλιμάκωση γύρω από την κηδεία Χαμενεΐ και η αβεβαιότητα ως προς τον τερματισμό του πολέμου αυξάνουν τον ενεργειακό και ναυτιλιακό κίνδυνο. Η όποια παράταση του αποκλεισμού στα Στενά του Ορμούζ συνεπάγεται υψηλότερο κόστος καυσίμων, αυξημένα ασφάλιστρα για τα ελληνόκτητα τάνκερ και πιθανές πληθωριστικές πιέσεις στην εγχώρια οικονομία.
Σχόλιο 
: Η Αθήνα οφείλει να παρακολουθεί στενά την ισορροπία μεταξύ πολιτικής μετάβασης στο Ιράν και διαπραγμάτευσης με τις ΗΠΑ, καθώς από αυτή θα κριθεί η διάρκεια της αναταραχής στις αγορές ενέργειας και ναυτιλίας. Η ενίσχυση των στρατηγικών αποθεμάτων, η διαφοροποίηση προμηθευτών και ο ενεργότερος ρόλος στις ευρωπαϊκές συζητήσεις για ενεργειακή ασφάλεια αποτελούν κρίσιμα εργαλεία άμυνας απέναντι σε ένα παρατεταμένα ασταθές περιβάλλον στη Μέση Ανατολή.
Διαβάστε επίσης:
Ιράν: Πέζεσκιάν καλεί σε ενότητα στην κηδεία Χαμενεΐ
Ιράν: Ο Γκαλιμπάφ προειδοποιεί για δύσκολη μνημονιακή συμφωνία με ΗΠΑ
#Ιράν #Χαμενεΐ #ΜέσηΑνατολή #Ενέργεια #Γεωπολιτική
