Οι αμυντικές συμβάσεις ΝΑΤΟ ύψους τουλάχιστον 50 δισ. δολαρίων γίνονται το βασικό «διαβατήριο» των Ευρωπαίων συμμάχων προς τον Λευκό Οίκο, σε μια προσπάθεια να αποδείξουν στον Ντόναλντ Τραμπ ότι ανεβάζουν πραγματικά τις δαπάνες τους. Πίσω όμως από τους αριθμούς, διαμορφώνεται μια πιο σύνθετη αναδιάταξη ισχύος στην αγορά οπλικών συστημάτων.
Οι αμυντικές συμβάσεις ΝΑΤΟ ύψους τουλάχιστον 50 δισ. δολαρίων λειτουργούν ως πολιτικό μήνυμα προς την Ουάσιγκτον ότι η Ευρώπη «παίρνει στα σοβαρά» την άμυνα. Την ίδια στιγμή, οι επιλογές προμηθευτών δείχνουν μια προσεκτική, αλλά ορατή, μετατόπιση βάρους από την αμερικανική στην ευρωπαϊκή αμυντική βιομηχανία.
Πώς οι αμυντικές συμβάσεις ΝΑΤΟ γίνονται εργαλείο προς τον Τραμπ;
Η Συμμαχία παρουσίασε πακέτο συμβάσεων άνω των 50 δισ. δολαρίων, με τον Μαρκ Ρούτε να το «ξεδιπλώνει» σε φόρουμ αμυντικής βιομηχανίας στην Άγκυρα, λίγο πριν τη σύνοδο κορυφής. Στον πυρήνα του πακέτου βρίσκονται συμφωνίες 12 δισ. δολαρίων για νέα drones, αεροσκάφη επιτήρησης και λοιπά στρατιωτικά αεροσκάφη, ως απτό επιχείρημα ότι οι Ευρωπαίοι ανεβάζουν ταχύτητα.
Το μήνυμα στοχεύει ευθέως στην κριτική Τραμπ ότι η Ευρώπη και ο Καναδάς «καβαλάνε» την αμερικανική ισχύ χωρίς να επενδύουν αρκετά στη δική τους άμυνα. Μετά την εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία, οι σύμμαχοι έχουν ήδη ανοίξει τις στρόφιγγες των στρατιωτικών δαπανών, και τώρα «πακετάρουν» τα στοιχεία αυτά σε μια αφήγηση που να μπορεί να σταθεί πολιτικά στην Ουάσιγκτον.
Η στροφή σε ευρωπαϊκά όπλα και οι τριβές με τις ΗΠΑ
Εμβληματικό παράδειγμα της νέας ισορροπίας είναι η συμφωνία 5 δισ. δολαρίων για εναέρια συστήματα εντοπισμού ραντάρ της σουηδικής Saab, που θα αντικαταστήσουν αμερικανικά αεροσκάφη της Boeing σε έντεκα χώρες. Η επιλογή αυτή στέλνει μήνυμα ότι η Ευρώπη θέλει να μειώσει την εξάρτηση της ασφάλειάς της από αμερικανικούς κατασκευαστές, χωρίς όμως να σπάσει τη διατλαντική σχέση.
Την ίδια ώρα, άλλες συμβάσεις ενισχύουν τους δεσμούς με τις ΗΠΑ, όπως η προμήθεια έως πέντε αεροσκαφών επιτήρησης Triton της Northrop Grumman από Δανία, Φινλανδία, Γερμανία και Νορβηγία, αξίας 2,7 δισ. δολαρίων. Η διπλή αυτή κίνηση –ευρωπαϊκή προτεραιότητα όπου υπάρχει προϊόν, αμερικανική τεχνολογία όπου δεν υπάρχει ισοδύναμο– εξηγεί γιατί η Ουάσιγκτον παραμένει κρίσιμος προμηθευτής, αλλά και γιατί αυξάνονται οι τριβές γύρω από τα ευρωπαϊκά προγράμματα στήριξης εγχώριων αμυντικών εταιρειών.
Ευρωπαϊκή αυτάρκεια, κενά ισχύος και ο επόμενος γύρος επενδύσεων
Παρά τις ηχηρές συμβάσεις, οι ίδιοι οι Ευρωπαίοι αναγνωρίζουν ότι απέχουν πολύ από στρατιωτική αυτάρκεια, ιδίως σε drones και προηγμένα συστήματα αεράμυνας. Η επένδυση άνω των 40 δισ. δολαρίων σε δυνατότητες αντιμετώπισης drones την επόμενη πενταετία στοχεύει ακριβώς σε αυτά τα κενά, όμως η τεχνολογική εξάρτηση σε κρίσιμους τομείς, όπως ο θαλάσσιος εντοπισμός με τα Triton, παραμένει.
Παράλληλα, η ευρωπαϊκή επιλογή να σχεδιάσει πρόγραμμα αμυντικών δανείων 150 δισ. ευρώ, σε συνδυασμό με τα 90 δισ. ευρώ για την Ουκρανία, με προτεραιότητα στις εγχώριες εταιρείες, έχει προκαλέσει δυσφορία στην Ουάσιγκτον. Οι ΗΠΑ θέλουν οι σύμμαχοι να ξοδεύουν περισσότερα, αλλά θα προτιμούσαν αυτά τα κονδύλια να διοχετεύονται σε αμερικανικά προϊόντα, γεγονός που προοιωνίζεται έναν πιο ανταγωνιστικό βιομηχανικό διάλογο μέσα στο ΝΑΤΟ.
SBC Red Line
Πίσω από τα 50 δισ. δολάρια, η ουσία είναι ότι το ΝΑΤΟ προσπαθεί να «αγοράσει χρόνο» στη σχέση του με τον Τραμπ, χωρίς να αλλάξει ριζικά την αρχιτεκτονική ασφαλείας. Οι συμβάσεις είναι ταυτόχρονα πολιτικό μήνυμα και βιομηχανικό εργαλείο αναδιανομής ισχύος μεταξύ ΗΠΑ και Ευρώπης.
Για τις ευρωπαϊκές αμυντικές βιομηχανίες, ανοίγει παράθυρο πολλών δισ. σε παραγγελίες, αλλά με την πίεση να αποδείξουν ότι μπορούν να παραδώσουν γρήγορα και αξιόπιστα συστήματα αιχμής. Για τις επιχειρήσεις εκτός άμυνας, το σήμα είναι ότι ένα όλο και μεγαλύτερο κομμάτι δημόσιων πόρων θα κατευθύνεται σε στρατιωτικά προγράμματα τα επόμενα χρόνια.
Η μεγάλη εικόνα είναι ότι η Ευρώπη επιχειρεί να χτίσει έναν πιο αυτόνομο αμυντικό βραχίονα, χωρίς να διαρρήξει τον δεσμό με τις ΗΠΑ, κάτι που θα καθορίσει και τις γεωπολιτικές ισορροπίες στην ήπειρο. Το επόμενο στοίχημα θα είναι αν οι σημερινές συμβάσεις θα μεταφραστούν σε σταθερή, πολυετή βιομηχανική βάση ή θα μείνουν ως μια συγκυριακή απάντηση στις πιέσεις της Ουάσιγκτον.
Διαβάστε επίσης:
Ο Νίκος Δένδιας συνοδεύει τον πρωθυπουργό στη Σύνοδο ΝΑΤΟ
Ευρώπη: Ήπιες απώλειες στα χρηματιστήρια με το βλέμμα στο ΝΑΤΟ
#ΝΑΤΟ #αμυντικέςδαπάνες #αμυντικέςσυμβάσεις #Ευρώπη #ΗΠΑ #ΝτόναλντΤραμπ #αμυντικήβιομηχανία #Saab #Boeing #NorthropGrumman #Airbus #drones #στρατιωτικέςπρομήθειες #γεωπολιτική #ευρωπαϊκήάμυνα
