Ο ναυτικός αποκλεισμός Ορμούζ που ανακοίνωσε η κυβέρνηση Τραμπ επαναφέρει στο επίκεντρο τον πιο ευαίσθητο κόμβο της παγκόσμιας ενεργειακής ασφάλειας. Η μονομερής επιβολή «τέλους διέλευσης» 20% στα φορτία ανοίγει νέο μέτωπο σύγκρουσης στο διεθνές δίκαιο και στις αγορές ενέργειας.
Ο ναυτικός αποκλεισμός Ορμούζ που εξήγγειλε ο Ντόναλντ Τραμπ σηματοδοτεί ποιοτική κλιμάκωση της σύγκρουσης με το Ιράν και μετατρέπει τον βασικό δίαυλο του παγκόσμιου πετρελαίου σε ζώνη ελεγχόμενης ασφυξίας. Η εξαγγελία ότι οι ΗΠΑ θα λειτουργούν ως «φύλακας» των Στενών, απαιτώντας αποζημίωση 20% επί κάθε φορτίου, εισάγει de facto έναν ιδιότυπο φόρο διέλευσης εκτός θεσμικού πλαισίου.
Πώς αλλάζει τις ενεργειακές ροές ο ναυτικός αποκλεισμός Ορμούζ;
Τα Στενά του Ορμούζ διακινούσαν πριν τον πόλεμο περίπου το ένα πέμπτο των παγκόσμιων εξαγωγών πετρελαίου και φυσικού αερίου, καθιστώντας κάθε διαταραχή άμεσα πληθωριστική. Η στοχοποίηση ιρανικών πλοίων και όσων συναλλάσσονται με αυτά, σε συνδυασμό με τις αμερικανικές επιθέσεις σε αεράμυνα, ραντάρ και ναυτικά μέσα του Ιράν, αυξάνει τον κίνδυνο ατυχήματος και παρατεταμένης μείωσης προσφοράς.
Η ιρανική απάντηση με πλήγματα σε υποδομές συμμάχων των ΗΠΑ στον Κόλπο, όπως στο Μπαχρέιν και στο Ομάν, δείχνει ότι η Τεχεράνη επιλέγει να διευρύνει το πεδίο πίεσης πέρα από τα ίδια τα Στενά. Κάθε επιπλέον χτύπημα σε λιμάνια, αεροδρόμια ή ραντάρ της περιοχής αυξάνει τα ασφάλιστρα κινδύνου, την αβεβαιότητα για την ασφάλεια των δεξαμενόπλοιων και τελικά το κόστος μεταφοράς ενέργειας.
Ποιο είναι το θεσμικό και γεωπολιτικό διακύβευμα του αποκλεισμού;
Η αμερικανική απαίτηση για «αποζημίωση» 20% στα φορτία που διέρχονται από διεθνή ύδατα εγείρει σοβαρά ζητήματα συμβατότητας με το διεθνές δίκαιο της θάλασσας και την αρχή της ελευθερίας ναυσιπλοΐας. Αν και οι ΗΠΑ επικαλούνται την προστασία της ασφάλειας, η σύνδεση στρατιωτικής παρουσίας με οικονομική επιβάρυνση δημιουργεί προηγούμενο που αν υιοθετηθεί από άλλες δυνάμεις, θα μπορούσε να κατακερματίσει τους βασικούς θαλάσσιους διαύλους.
Παράλληλα, ο πολλαπλασιασμός μετώπων –με πλήγματα στην Υεμένη, στο Μπαχρέιν και στο Ομάν– αποδυναμώνει τον παραδοσιακό ρόλο ορισμένων κρατών του Κόλπου ως διαμεσολαβητών μεταξύ Δύσης και Ιράν. Η Τεχεράνη δηλώνει ότι θα τηρεί μνημόνια κατανόησης μόνο εφόσον η Ουάσιγκτον τηρεί τις δεσμεύσεις της για αποκλιμάκωση, ενώ χώρες όπως το Κατάρ, το Πακιστάν και το Ομάν προσπαθούν να συγκρατήσουν την κλιμάκωση χωρίς ακόμη ορατό αποτέλεσμα.
Τι σημαίνει για την Ελλάδα
Για την Ελλάδα, μια παρατεταμένη κρίση στα Στενά του Ορμούζ μεταφράζεται σε αυξημένο κόστος ενέργειας, ενίσχυση των πληθωριστικών πιέσεων και νέα επιβάρυνση στο ισοζύγιο τρεχουσών συναλλαγών. Ο ελληνόκτητος στόλος, με ισχυρή παρουσία στα δεξαμενόπλοια, θα βρεθεί αντιμέτωπος με υψηλότερα ασφάλιστρα, πιο σύνθετα καθεστώτα κυρώσεων και νομικούς κινδύνους γύρω από τη συμμόρφωση σε αμερικανικές και διεθνείς ρυθμίσεις.
Σχόλιο 
: Η ελληνική οικονομική πολιτική θα χρειαστεί να ενσωματώσει σενάρια υψηλότερων τιμών ενέργειας στους δημοσιονομικούς σχεδιασμούς και στις προβλέψεις πληθωρισμού, ενώ η ναυτιλιακή κοινότητα οφείλει να ενισχύσει τα συστήματα συμμόρφωσης και διαχείρισης κινδύνου. Σε γεωπολιτικό επίπεδο, η Αθήνα καλείται να ισορροπήσει μεταξύ της στρατηγικής σχέσης με τις ΗΠΑ, της ευρωπαϊκής γραμμής για το Ιράν και της ανάγκης προστασίας της ελληνόκτητης ναυτιλίας, σε μια περίοδο που οι θαλάσσιοι δίαυλοι μετατρέπονται σε εργαλείο ισχύος και φορολογικής διεκδίκησης.
Διαβάστε επίσης:
ΗΠΑ: Το LAPD τερματίζει συνεργασία με Flock λόγω ιδιωτικότητας
ΗΠΑ: Πολιτειακές αρχές μπλοκάρουν τη συγχώνευση Paramount με WBD
#ΗΠΑ #Ιράν #Πετρέλαιο #Ναυτιλία #Ενέργεια
