ASEAN ΗΠΑ Ιράν συνδέονται πλέον άμεσα, καθώς η ένωση της Νοτιοανατολικής Ασίας παρεμβαίνει θεσμικά απέναντι στην κλιμάκωση μεταξύ Ουάσιγκτον και Τεχεράνης. Με κοινή δήλωση, οι υπουργοί Εξωτερικών προειδοποιούν ότι η κρίση στη Μέση Ανατολή υπονομεύει τη διπλωματική προοπτική και ζητούν σεβασμό στο διεθνές δίκαιο.
ASEAN ΗΠΑ Ιράν βρίσκονται στο ίδιο διπλωματικό κάδρο, καθώς η Ένωση Κρατών της Νοτιοανατολικής Ασίας εκφράζει «βαθιά ανησυχία» για την αναζωπύρωση των εχθροπραξιών μεταξύ Ηνωμένων Πολιτειών και Ιράν. Η κοινή δήλωση των υπουργών Εξωτερικών προειδοποιεί ότι η κλιμάκωση στη Μέση Ανατολή μπορεί να αποδυναμώσει τις προσπάθειες διαμεσολάβησης και να περιορίσει τις πιθανότητες ειρηνικής λύσης.
Πώς τοποθετείται η ASEAN για ΗΠΑ και Ιράν;
Στο κείμενο που δόθηκε στη δημοσιότητα, η ένωση αναφέρει ότι «οι εξελίξεις υπονομεύουν σοβαρά τις συνεχιζόμενες προσπάθειες των βασικών μεσολαβητών» και «μειώνουν τις προοπτικές για ειρηνική διευθέτηση μέσω διαλόγου και διπλωματίας». Οι υπουργοί Εξωτερικών δεν παίρνουν θέση υπέρ κάποιας πλευράς, αλλά εστιάζουν στον κίνδυνο να ακυρωθούν οι υφιστάμενοι δίαυλοι επικοινωνίας και οι πρωτοβουλίες αποκλιμάκωσης.
Η ASEAN επιλέγει έτσι τον ρόλο της συλλογικής φωνής που υπερασπίζεται τη διπλωματική διαδικασία ως αυτοτελή αξία, ανεξαρτήτως των επιμέρους ευθυνών. Η αναφορά σε «βασικούς μεσολαβητές» δείχνει ότι η ένωση ανησυχεί για την επιβίωση των πολυμερών σχημάτων διαπραγμάτευσης, τα οποία συνήθως λειτουργούν ως ασφαλιστική δικλείδα σε κρίσεις μεγάλης ισχύος.
Γιατί η ASEAN τονίζει το διεθνές δίκαιο;
Στη δήλωση, οι υπουργοί καλούν ρητά σε συμμόρφωση με το διεθνές δίκαιο και σε ανανεωμένο διάλογο για την αντιμετώπιση των συγκρούσεων σε όλη την περιοχή. Η επιλογή αυτής της γλώσσας παραπέμπει σε κλασική θέση μεσαίων και μικρών δυνάμεων, που στηρίζουν την ασφάλειά τους σε σταθερούς κανόνες και όχι σε ισορροπίες ισχύος.
Παράλληλα, η ASEAN επιχειρεί να υπενθυμίσει ότι η Μέση Ανατολή παραμένει κρίσιμος παράγοντας για τη διεθνή σταθερότητα, άρα και για την ασφάλεια και οικονομία της Ασίας. Η σύνδεση των τοπικών συγκρούσεων με την ανάγκη σεβασμού του διεθνούς δικαίου υπογραμμίζει ότι κάθε υπονόμευση των κανόνων σε μία περιοχή δημιουργεί προηγούμενο που μπορεί να επηρεάσει και άλλες γεωπολιτικές εστίες.
Τι σημαίνει για την Ελλάδα
Για την Ελλάδα, η παρέμβαση της ASEAN αναδεικνύει ότι η αντιπαράθεση ΗΠΑ–Ιράν δεν είναι περιφερειακό ζήτημα, αλλά υπόθεση με παγκόσμια θεσμική διάσταση. Η Αθήνα, ως κράτος μέλος της Ευρωπαϊκής Ένωσης και της Ανατολικής Μεσογείου, μπορεί να βρει κοινό έδαφος με ασιατικούς εταίρους σε πρωτοβουλίες που ενισχύουν τον ρόλο του διεθνούς δικαίου και της διπλωματίας.
Η ελληνική διπλωματία έχει συμφέρον να παρακολουθεί στενά πώς διαμορφώνεται το μέτωπο των χωρών που ζητούν αποκλιμάκωση και θεσμική διαχείριση των κρίσεων στη Μέση Ανατολή. Μια πιο συστηματική επικοινωνία με την ASEAN σε πολυμερή φόρα θα μπορούσε να ενισχύσει την ελληνική επιχειρηματολογία υπέρ της σταθερότητας στην ευρύτερη γειτονιά της χώρας.
Σχόλιο 
: Η παρέμβαση της ASEAN δείχνει ότι η σύγκρουση ΗΠΑ–Ιράν μετατρέπεται σε δοκιμασία αξιοπιστίας του διεθνούς δικαίου, την οποία η Ελλάδα δεν μπορεί να αγνοήσει. Όσο περισσότεροι περιφερειακοί οργανισμοί ζητούν διάλογο, τόσο πιο επιτακτική γίνεται για την Αθήνα η συνέπεια ανάμεσα στη ρητορική της υπέρ των κανόνων και στις πρακτικές συμμαχιών που επιλέγει.
Διαβάστε επίσης:
Φιλιππίνες: Λαβρόφ φθάνει και συναντάται με Ρούμπιο σε ASEAN
Κίνα: Ο Γουάνγκ Γι ανακοινώνει συμμετοχή στη σύνοδο ASEAN
#ASEAN #ΗνωμένεςΠολιτείες #Ιράν #ΜέσηΑνατολή #Διεθνέςδίκαιο
