Οι πλημμύρες στο Αφγανιστάν αναδεικνύουν με δραματικό τρόπο το κενό βασικών υποδομών σε μια χώρα που βρίσκεται ήδη σε βαθιά ανθρωπιστική και οικονομική κρίση. Δεκάδες νεκροί και αγνοούμενοι στην επαρχία Νουριστάν δείχνουν πώς η κλιματική πίεση συναντά τη θεσμική αδυναμία.
Οι πλημμύρες στο Αφγανιστάν αναδεικνύουν την ευαλωτότητα μιας χώρας όπου η κλιματική κρίση συναντά τη θεσμική αποσάθρωση και την έλλειψη επενδύσεων σε υποδομές. Στην ορεινή επαρχία Νουριστάν, τα ορμητικά νερά σάρωσαν κατοικίες, καλλιέργειες και βασικές δημόσιες δομές, αφήνοντας πίσω δεκάδες νεκρούς, τραυματίες και αγνοούμενους.
Πώς οι πλημμύρες στο Αφγανιστάν συνδέονται με την οικονομική και θεσμική κατάρρευση;
Δεκαετίες σύγκρουσης, διεθνείς κυρώσεις και αποχώρηση ξένων κεφαλαίων μετά το 2021 έχουν αφήσει τη χώρα χωρίς στοιχειώδη αντιπλημμυρικά έργα και πολεοδομικό σχεδιασμό. Η αποδυνάμωση του κρατικού μηχανισμού σημαίνει ότι η πολιτική προστασία λειτουργεί κυρίως με μέσα έκτακτης ανάγκης, χωρίς στρατηγικό σχεδιασμό ανθεκτικότητας.
Η εκτεταμένη αποψίλωση δασών και η ανεξέλεγκτη δόμηση σε κοίτες χειμάρρων αυξάνουν την ταχύτητα και την καταστροφικότητα των πλημμυρικών φαινομένων. Παράλληλα, η κατάρρευση της οικονομίας περιορίζει τη δυνατότητα συντήρησης ακόμη και των λίγων υπαρχόντων έργων υποδομής, εγκλωβίζοντας τις τοπικές κοινωνίες σε έναν φαύλο κύκλο φυσικών καταστροφών και φτώχειας.
Ποιες είναι οι γεωπολιτικές και ανθρωπιστικές προεκτάσεις της νέας καταστροφής;
Η νέα πλημμύρα ενισχύει την εξάρτηση του Αφγανιστάν από διεθνή ανθρωπιστική βοήθεια, την ώρα που πολλά δυτικά κράτη περιορίζουν τη συνεργασία τους με το καθεστώς στην Καμπούλ. Η αδυναμία ανάπτυξης αξιόπιστων μηχανισμών διαχείρισης κινδύνου αποθαρρύνει κάθε σοβαρή μακροπρόθεσμη επένδυση σε υποδομές, ενέργεια ή αγροτική παραγωγή.
Για τις γειτονικές χώρες, κάθε μεγάλη φυσική καταστροφή στο Αφγανιστάν αυξάνει τον κίνδυνο νέων μεταναστευτικών ροών, ιδίως από ορεινές και αγροτικές περιοχές που χάνουν τα μέσα βιοπορισμού τους. Ταυτόχρονα, η κλιματική αστάθεια σε μια ήδη εύθραυστη περιοχή της Ασίας επιβαρύνει τον περιφερειακό γεωπολιτικό κίνδυνο, με επιπτώσεις στην ασφάλεια διαδρόμων ενέργειας και εμπορίου.
Τι σημαίνει για την Ελλάδα
Για την Ελλάδα, η επανάληψη ακραίων φαινομένων όπως οι πλημμύρες στο Αφγανιστάν λειτουργεί ως υπενθύμιση ότι η κλιματική αστάθεια σε εύθραυστες χώρες τροφοδοτεί μεσοπρόθεσμα μεταναστευτικές πιέσεις προς την Ευρώπη. Η ενίσχυση των μηχανισμών πολιτικής προστασίας και η στήριξη ευρωπαϊκών πρωτοβουλιών για ανθεκτικότητα υποδομών σε τρίτες χώρες αποκτούν σαφή στρατηγική διάσταση.
Σε επίπεδο αγορών, η αυξημένη γεωπολιτική αβεβαιότητα στην ευρύτερη ασιατική περιφέρεια επηρεάζει τον τρόπο με τον οποίο οι επενδυτές τιμολογούν τον κίνδυνο σε αναδυόμενες αγορές και διαδρόμους μεταφορών, στους οποίους συμμετέχουν και ελληνικά ναυτιλιακά και εξαγωγικά συμφέροντα. Η Ελλάδα, ως εξωτερικό σύνορο της ΕΕ, έχει άμεσο συμφέρον σε μια ευρωπαϊκή πολιτική που συνδέει την ανθρωπιστική βοήθεια με επενδύσεις σε κλιματική ανθεκτικότητα και θεσμική σταθερότητα.
Σχόλιο 
: Η περίπτωση του Αφγανιστάν δείχνει πώς μια φυσική καταστροφή μετατρέπεται σε πολλαπλή κρίση όταν απουσιάζουν θεσμοί, υποδομές και πρόσβαση σε χρηματοδότηση. Για την Ελλάδα και την Ευρώπη, η επένδυση σε πρόληψη και ανθεκτικότητα σε τρίτες χώρες δεν είναι απλώς ανθρωπιστική επιλογή, αλλά εργαλείο διαχείρισης κινδύνου για τις ίδιες τις ευρωπαϊκές κοινωνίες και οικονομίες.
#Αφγανιστάν #Κλιματικήκρίση #Πλημμύρες #Μεταναστευτικέςροές #Γεωπολιτική
