Η στρατιωτική διακυβέρνηση Νίγηρα κλείνει τρία χρόνια με απολογισμό που διχάζει την κοινωνία και ανησυχεί τους εταίρους της περιοχής. Οι υποσχέσεις για ασφάλεια, κοινωνική δικαιοσύνη και οικονομική ανάκαμψη σκοντάφτουν σε κλιμακούμενη βία, θεσμική αβεβαιότητα και γεωπολιτική αναδιάταξη στον πυρήνα του Σαχέλ.
Η στρατιωτική διακυβέρνηση Νίγηρα βρίσκεται στο τρίτο έτος της, με το μεταβατικό καθεστώς να συγκεντρώνει πλήρως την εξουσία και την κοινωνία να ισορροπεί ανάμεσα σε κόπωση και συγκρατημένη ελπίδα. Η υπόσχεση για τριετή μετάβαση σε πολιτική κανονικότητα παραμένει θολή, ενώ η σύγκρουση με τζιχαντιστικές οργανώσεις και η ανθρωπιστική κρίση περιορίζουν δραστικά τον οικονομικό ορίζοντα της χώρας.
Πού απέτυχε και πού κερδίζει έδαφος η στρατιωτική διακυβέρνηση Νίγηρα;
Στο πεδίο της ασφάλειας, ο Νίγηρας βλέπει τις επιθέσεις σε στρατό και αμάχους να αυξάνονται, με την περιφέρεια Τιλαμπερί να εξελίσσεται σε πιο θανατηφόρο μέτωπο του κεντρικού Σαχέλ. Η αντιπαράθεση μεταξύ οργανώσεων που συνδέονται με την Αλ Κάιντα και το λεγόμενο Ισλαμικό Κράτος έχει μετατρέψει ολόκληρες ζώνες σε γκρίζες περιοχές, με χωριά εκκενωμένα και σχολεία κλειστά.
Κοινωνικά, η εικόνα είναι αντιφατική: τμήμα του πληθυσμού αναφέρει καθυστερήσεις μισθών, ελλείψεις σε καύσιμα, νερό και ηλεκτρικό, ενώ άλλοι χαμηλόμισθοι δηλώνουν ότι έχουν πλέον μεγαλύτερο διαθέσιμο εισόδημα για βασικά αγαθά. Η κυβέρνηση επιχειρεί να κεφαλαιοποιήσει αυτή τη βελτίωση για τους πιο φτωχούς, προβάλλοντας μέτρα κατά της διαφθοράς και περιορισμού της σπατάλης της προηγούμενης πολιτικής ελίτ.
Πώς αλλάζει το γεωπολιτικό πλαίσιο και η οικονομία του Σαχέλ;
Στο θεσμικό επίπεδο, η αποχώρηση του Νίγηρα από την ECOWAS και η σύμπηξη της Συμμαχίας Κρατών του Σαχέλ με Μάλι και Μπουρκίνα Φάσο σηματοδοτούν βαθιά ρήξη με τον παραδοσιακό περιφερειακό σχεδιασμό. Η νέα συμμαχία επιχειρεί να υποκαταστήσει τις δυτικές εγγυήσεις ασφάλειας με ενισχυμένη στρατιωτική συνεργασία και στροφή προς τη Ρωσία, επιδιώκοντας παράλληλα χαλάρωση των κυρώσεων από την Αφρικανική Ένωση.
Οικονομικά, η χώρα παραμένει εξαρτημένη από τις εισαγωγές τροφίμων και καυσίμων, με τις περιόδους έλλειψης να εκτινάσσουν τις τιμές και να επιβαρύνουν ιδιαίτερα τις αστικές περιοχές. Οι αναταράξεις στις σχέσεις με δυτικούς εταίρους επηρεάζουν τη ροή αναπτυξιακής βοήθειας και επενδύσεων, ενώ η εκμετάλλευση ουρανίου και άλλων πρώτων υλών εισέρχεται σε νέα φάση επαναδιαπραγμάτευσης συμβολαίων και επιρροής.
Τι σημαίνει για την Ελλάδα
Για την Ελλάδα, η αστάθεια στον Νίγηρα και γενικότερα στο Σαχέλ συνδέεται άμεσα με τις ευρωπαϊκές ανησυχίες για μεταναστευτικές ροές και ενεργειακή ασφάλεια. Η αποδυνάμωση των περιφερειακών θεσμών και η ενίσχυση παραστρατιωτικών δομών αυξάνουν τον κίνδυνο νέων κυμάτων προσφύγων μέσω της Βόρειας Αφρικής, επηρεάζοντας τις θαλάσσιες οδούς της Ανατολικής Μεσογείου.
Σχόλιο 
: Η εξέλιξη της στρατιωτικής διακυβέρνησης Νίγηρα αποτελεί κρίσιμο τεστ για την ευρωπαϊκή πολιτική γειτονίας και την ικανότητα της ΕΕ να ισορροπήσει μεταξύ ασφάλειας, αναπτυξιακής βοήθειας και δημοκρατικής αιρεσιμότητας. Για την Ελλάδα, που τοποθετείται στην πρώτη γραμμή των μεταναστευτικών διαδρομών, η σταθεροποίηση ή περαιτέρω αποσταθεροποίηση του Σαχέλ θα επηρεάσει τόσο τις πιέσεις στα σύνορα όσο και τη διαπραγματευτική της θέση εντός της ΕΕ για κοινές πολιτικές ασύλου, φύλαξης συνόρων και χρηματοδότησης υποδομών υποδοχής.
#Νίγηρας #Σαχέλ #Αφρική #Γεωπολιτική #Μεταναστευτικέςροές
