Το νομοσχέδιο για το νερό διχάζει κυβέρνηση, αυτοδιοίκηση και εργαζόμενους, καθώς η Βουλή ενέκρινε κατ’ αρχήν την επέκταση των αρμοδιοτήτων ΕΥΔΑΠ και ΕΥΑΘ. Η κυβέρνηση μιλά για «επιλογή ευθύνης» και τέλος στον κατακερματισμό, ενώ φορείς προειδοποιούν για απώλεια τοπικού ελέγχου και κινδύνους ιδιωτικοποίησης.
Το νομοσχέδιο για το νερό εγκρίθηκε κατά πλειοψηφία στην αρμόδια επιτροπή της Βουλής, ανοίγοντας τον δρόμο για την επέκταση των αρμοδιοτήτων ΕΥΔΑΠ και ΕΥΑΘ σε εθνικό επίπεδο. Η κυβέρνηση το παρουσιάζει ως εθνική στρατηγική απέναντι στη λειψυδρία και τον κατακερματισμό, ενώ αυτοδιοίκηση, περιβαλλοντικές οργανώσεις και σωματεία καταγγέλλουν υποχρεωτικές συνενώσεις και αποδυνάμωση του τοπικού δημόσιου ελέγχου.
Τι αλλάζει με το νομοσχέδιο για το νερό;
Ο υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας Στ. Παπασταύρου θέτει ως κεντρικό στόχο την αντικατάσταση των «745 οργανισμών» διαχείρισης από ένα πιο συγκεντρωμένο μοντέλο με πυλώνες την ΕΥΔΑΠ και την ΕΥΑΘ. Επικαλείται την ευρωπαϊκή εμπειρία από Ολλανδία και Σκωτία, όπου οι συγχωνεύσεις, όπως υποστηρίζει, μείωσαν λειτουργικές δαπάνες κατά 40% και διαρροές κατά 50%, με ευνοϊκότερες χρεώσεις για τα νοικοκυριά.
Η κυβερνητική αφήγηση συνδέει τη μεταρρύθμιση με τους στόχους βιώσιμης ανάπτυξης του ΟΗΕ και τη στρατηγική της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για εξοικονόμηση νερού και μείωση διαρροών. Το σχέδιο εντάσσεται σε μια τετραπλή «εθνική πολιτική για το νερό»: έργα αντιμετώπισης εκτάκτων αναγκών, εθνική στρατηγική, νέα αρχιτεκτονική διαχείρισης και αξιοποίηση τεχνογνωσίας της Ευρωπαϊκής Τράπεζας Επενδύσεων.
Πού συγκρούονται κυβέρνηση, αυτοδιοίκηση και φορείς;
Από την πλευρά της αυτοδιοίκησης, οι Περιφερειακές Ενώσεις Δήμων Αττικής και Κεντρικής Μακεδονίας μεταφέρουν ομόφωνες αποφάσεις αντίθεσης, με αιχμή την υποχρεωτική –και όχι εθελοντική– συνένωση και τις ενστάσεις για τον δημόσιο χαρακτήρα του νερού. Δήμαρχοι όπως των Σπάτων και του Διστόμου αρνούνται την παράδοση δικτύων, ζητούν τριμελείς επιτροπές αποτίμησης και προειδοποιούν για προσφυγές στο Συμβούλιο της Επικρατείας.
Ιδιαίτερη ένταση προκαλεί η πρόβλεψη για εκτροπή μέρους του Κρικελλοπόταμου και του Καρπενησιώτη προς το υδροδοτικό σύστημα της Αττικής. Ο δήμαρχος Καρπενησίου και το WWF Ελλάς καταγγέλλουν παράκαμψη της ευρωπαϊκής «Οδηγίας-Πλαίσιο για το Νερό», έλλειψη επιστημονικής τεκμηρίωσης και αγνόηση της τοπικής κοινωνίας, υπενθυμίζοντας ότι οι ποταμοί αποτελούν και στοιχείο ταυτότητας για την Ευρυτανία.
Τι σημαίνει για εσάς ως πολίτης
Για τον πολίτη, η κυβερνητική υπόσχεση είναι ένα πιο αξιόπιστο δίκτυο με λιγότερες διαρροές, λιγότερες διακοπές και, θεωρητικά, ηπιότερη εξέλιξη τιμολογίων χάρη στις οικονομίες κλίμακας. Η ενίσχυση της Ρυθμιστικής Αρχής Αποβλήτων, Ενέργειας και Υδάτων και η αποτίμηση από ορκωτούς, με μεθοδολογία που θα ορίσει ο ρυθμιστής, προβάλλονται ως εγγύηση ότι η μεταφορά περιουσίας και αρμοδιοτήτων δεν θα γίνει «κατά το δοκούν».
Ωστόσο, σωματεία εργαζομένων προειδοποιούν ότι η ενσωμάτωση δημοτικών επιχειρήσεων σε ΕΥΔΑΠ και ΕΥΑΘ, όπου ήδη μετέχουν ιδιωτικοί όμιλοι, μπορεί να οδηγήσει σε έμμεση ιδιωτικοποίηση μεγαλύτερου μέρους του κύκλου του νερού. Το ερώτημα για τον λογαριασμό του νερού, την ποιότητα υπηρεσιών και τον βαθμό συμμετοχής της τοπικής κοινωνίας στις αποφάσεις παραμένει ανοιχτό και θα κριθεί στην πράξη από τις εφαρμοστικές ρυθμίσεις και τις μελλοντικές τιμολογιακές πολιτικές.
Σχόλιο 
: Η σύγκρουση γύρω από τη διαχείριση του νερού αποκαλύπτει το μόνιμο θεσμικό δίλημμα της ελληνικής διακυβέρνησης: συγκέντρωση αρμοδιοτήτων στο όνομα της αποτελεσματικότητας ή ενίσχυση της τοπικής αυτονομίας με κίνδυνο ανισοτήτων. Η κυβέρνηση ποντάρει σε ένα κεντρικό μοντέλο με ευρωπαϊκή επίκληση, αλλά η απουσία ουσιαστικής συνδιαμόρφωσης με την αυτοδιοίκηση και τις τοπικές κοινωνίες δείχνει ότι η διαχείριση του νερού γίνεται ακόμη μία κρίσιμη μεταρρύθμιση που προωθείται «από τα πάνω», με το ΣτΕ και τις τοπικές αντιδράσεις να προδιαγράφονται ως επόμενο πεδίο σύγκρουσης.
Διαβάστε επίσης:
Πέρκα κατηγορεί την κυβέρνηση ότι στραγγαλίζει τις ΔΕΥΑ ενεργειακά
#ΕΥΔΑΠ #ΕΥΑΘ #ΣτέφανοςΠαπασταύρου #ΤοπικήΑυτοδιοίκηση #Βουλή
