Η επίθεση -«σοκ» από τη Χαμάς και η απάντηση του Ισραήλ, κινδυνεύει με μια ευρύτερη αποσταθεροποίηση της περιοχής- ωστόσο η παγκόσμια αγορά πετρελαίου παρακολουθεί.
Υπάρχουν εκτεταμένα ερωτήματα σχετικά με τις γεωπολιτικές συνέπειες της σύγκρουσης, η οποία ξέσπασε 50 χρόνια μετά τον πόλεμο του Γιομ Κιπούρ που προανήγγειλε την πετρελαϊκή κρίση της δεκαετίας του 1970.
Δεν υπάρχει καμία ένδειξη ότι οι επιπτώσεις από την τρέχουσα κατάσταση θα είναι συγκρίσιμες με αυτό που συνέβη τότε, αλλά θα μπορούσε να αλλάξει το γεωπολιτικό τοπίο της Μέσης Ανατολής με απρόβλεπτους τρόπους. Το Ισραήλ έχει στρέψει γενικά το δάχτυλο στο Ιράν μετά την επίθεση. Η Τεχεράνη αρνήθηκε ανάμειξη, αλλά ο Πρόεδρος Ebrahim Raisi την χαρακτήρισε «νίκη».
Πριν από το Σαββατοκύριακο, η Σαουδική Αραβία ήταν κοντά σε μια συμφωνία με το Ισραήλ που θα μπορούσε να έχει επιφέρει αυξημένη σταθερότητα στην περιοχή. Οι ΗΠΑ και το Ιράν συμμετείχαν σε ευρείες αλλά σε μεγάλο βαθμό ανομολόγητες προσπάθειες για την επίτευξη ενός είδους άμβλυνσης και, μαζί με αυτήν, υψηλότερες ροές πετρελαίου.
Πολλές από τις γεωπολιτικές εκτιμήσεις θα εξαρτηθούν από το πόσο μακριά θα ανταποκριθεί το Ισραήλ — ιδιαίτερα όσον αφορά το Ιράν. Προς το παρόν, αυτές είναι οι πιο άμεσες σκέψεις για τους εμπόρους πετρελαίου:
1. Επιβολή κυρώσεων
Υπάρχει μια ευρέως διαδεδομένη πεποίθηση στην αγορά πετρελαίου ότι οι ΗΠΑ έχουν κάνει τα στραβά μάτια στις κυρώσεις στις ροές πετρελαίου του Ιράν, επιτρέποντας στις αποστολές να εκτιναχθούν στα ύψη τους τελευταίους μήνες.
Αυτό βοήθησε να διατηρηθούν οι τιμές του πετρελαίου σε μια αγορά που έχει δει τεράστια απώλεια προσφοράς από τη Σαουδική Αραβία, τη Ρωσία και τον υπόλοιπο OPEC+.
Υπάρχει πιθανότητα οι ΗΠΑ να στοχεύσουν σε αυτό το εμπόριο. Η Ισλαμική Δημοκρατία πουλάει επί του παρόντος το μεγαλύτερο μέρος των εξαγωγών αργού της στην Κίνα, στέλνοντας 1,5 εκατομμύριο βαρέλια την ημέρα – τα περισσότερα σε μια δεκαετία – τον Αύγουστο, σύμφωνα με την εταιρεία πληροφοριών Kpler.
Είναι δύσκολο να είμαστε σίγουροι πόσο έλεγχο μπορούν πραγματικά να ασκήσουν οι ΗΠΑ. Από τότε που επιβλήθηκαν εκ νέου οι ιρανικές κυρώσεις το 2018, οι πωλήσεις σε Κινέζους πελάτες πραγματοποιούνται όλο και περισσότερο σε γιουάν ή μέσω ανταλλαγών και εκτελούνται από τοπικές τράπεζες για να παρακάμψουν τους δυτικούς περιορισμούς. Το πετρέλαιο μεταφέρεται με δεξαμενόπλοια του ίδιου του Ιράν ή με τα λεγόμενα σκοτεινά πλοία του στόλου, χρησιμοποιώντας μια αλυσίδα εφοδιασμού που οι αρχές των ΗΠΑ δεν μπορούν εύκολα να ελέγξουν.
Οποιοδήποτε αποτέλεσμα μειώνει τη ροή πετρελαίου του Ιράν θα μπορούσε να τονώσει τη ζήτηση για βαρέλια της Ρωσίας – ένα ανεπιθύμητο αποτέλεσμα για την Ουάσιγκτον ή άλλες χώρες της Ομάδας των Επτά που προσπαθούν να κόψουν την πρόσβαση της Μόσχας στα πετροδολάρια.
Επιπλέον, οποιαδήποτε κίνηση περιορισμού θα σφίξει την αγορά πετρελαίου, μια μεγάλη απόφαση που πρέπει να ληφθεί για μια εκλογική χρονιά στις ΗΠΑ.
2. Διαταραχή στο στενό «Hormuz»
Το Στενό του Ορμούζ συνδέει τις χώρες παραγωγής πετρελαίου στον Περσικό Κόλπο με διυλιστήρια σε όλο τον κόσμο.
Είναι ένα σημείο διέλευσης για ένα στα έξι βαρέλια που καταναλώνει ο κόσμος και ένα τμήμα νερού πάνω στο οποίο το Ιράν έχει συχνά διεκδικήσει την κυριαρχία του. Είναι ζωτικής σημασίας για την παγκόσμια αγορά ενέργειας.
Προς το παρόν, δεν υπάρχει καμία ένδειξη ότι η Τεχεράνη κινείται για να διαταράξει την εμπορική ναυτιλία – κάτι που έχει κάνει τον τελευταίο καιρό, συχνά σε μέτρα αντιπαράθεσης.
Το Ορμούζ δεν έχει σταματήσει ποτέ πραγματικά. Όχι στον Πόλεμο των Δεξαμενόπλοιων του 1984, όπου το Ιράν και το Ιράκ θα επιτίθεντο τακτικά το ένα στα πετρελαιοφόρα του άλλου, και όχι στους πιο πρόσφατους χρόνους, όταν η Τεχεράνη αύξησε τις κατασχέσεις πλοίων και την παρενόχληση της εμπορικής ναυτιλίας.
Η ανάσχεση του Ορμούζ βλάπτει τους συμμάχους του Ιράν. Αυτό δεν σημαίνει ότι δεν μπορεί να διαταραχθεί σημαντικά – ακόμη και σε σημείο να διαταραχθεί η ροή του πετρελαίου – είναι λίγο δύσκολο να δούμε να σταματήσει πλήρως.
Πέρα από το στενό, υπήρξαν επίσης περιπτώσεις τα τελευταία χρόνια όπου οι αποστολές πετρελαίου του ίδιου του Ιράν αναχαιτίστηκαν και διακόπηκαν από τις δυτικές δυνάμεις – μια άλλη πηγή πιθανής αναστάτωσης σε μια κλιμάκωση.
3. Πόσο πλάτος;
Η ανάγνωση από τη σύγκρουση για την αγορά πετρελαίου βασίζεται σε μεγάλο βαθμό στο τι κάνει το Ισραήλ τις επόμενες ημέρες, εβδομάδες και μήνες.
Το Ιράν είναι «μπαλαντέρ» και θα δοθεί έμφαση στο πόσο έντονα κατηγορεί την Τεχεράνη ο πρωθυπουργός Μπενιαμίν Νετανιάχου για τη διευκόλυνση των επιθέσεων, ανέφεραν σε σημείωμα αναλυτές της RBC Capital Markets LLC, συμπεριλαμβανομένης της Helima Croft.
4. Στρατηγικές εκδόσεις
Εάν η σύγκρουση τελικά καταλήξει σε κάτι που επηρεάζει την προσφορά πετρελαίου ή ενισχύει τις τιμές του πετρελαίου για παρατεταμένο χρονικό διάστημα, θα ήταν δικαιολογία για την κυβέρνηση των ΗΠΑ να πουλήσει περαιτέρω βαρέλια από το Στρατηγικό Αποθεματικό Πετρελαίου της.
Αυτό θα μπορούσε να καταστείλει τις βραχυπρόθεσμες κινήσεις της τιμής του πετρελαίου, αλλά παρόλα αυτά θα άφηνε τις ΗΠΑ να χρειαστεί να αναπληρώσουν το απόθεμά τους κάποια στιγμή στο μέλλον.
5. Η ιστορία ως «οδηγός»
Για όλους αυτούς τους κινδύνους, υπάρχει ωστόσο μια πιθανότητα αυτός ο πόλεμος να αποδειχθεί τελικά ασήμαντος για την αγορά πετρελαίου.
Η αναταραχή στην περιοχή τον τελευταίο καιρό δεν υπήρξε καταλύτης για διαρθρωτικές κινήσεις υψηλότερες στις τιμές του πετρελαίου. Οι έμποροι θέλουν αποδείξεις ότι οι διαταραχές είναι ουσιώδεις για τον εφοδιασμό. Και συνήθως, δεν είναι.
