Ο πρώην πρόεδρος της Βραζιλίας Ζαΐχ Μπολσονάρου καταδικάστηκε σε 27 χρόνια και 3 μήνες κάθειρξη για απόπειρα πραξικοπήματος, σε μια υπόθεση που συγκλονίζει τη χώρα. Με ψήφους 4 έναντι 1, το Ομοσπονδιακό Ανώτατο Δικαστήριο τον έκρινε ένοχο ως επικεφαλής «εγκληματικής οργάνωσης» που συνωμοτούσε για την παραμονή του στην εξουσία μετά την ήττα του από τον Λουίς Ινάσιου Λούλα ντα Σίλβα.
Το σχέδιο και οι ταραχές του 2023
Σύμφωνα με το κατηγορητήριο, η συνωμοσία προέβλεπε ακόμη και τη δολοφονία του Λούλα, αλλά δεν υλοποιήθηκε λόγω άρνησης της στρατιωτικής ηγεσίας. Οι επιθέσεις οπαδών του Μπολσονάρου στην Μπραζίλια τον Ιανουάριο του 2023 θεωρήθηκαν η «τελευταία ελπίδα» του σχεδίου.
Αντιδράσεις στις ΗΠΑ και στη Βραζιλία
Η καταδίκη προκάλεσε έντονη πολιτική κρίση στις σχέσεις ΗΠΑ–Βραζιλίας. Ο νέος πρόεδρος των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ, μίλησε για «κυνήγι μαγισσών» και ήδη επέβαλε επιπλέον τελωνειακούς δασμούς 50% σε βραζιλιάνικα προϊόντα. Ο υπουργός Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο προειδοποίησε με αντίποινα, ενώ η βραζιλιάνικη κυβέρνηση απάντησε ότι δεν θα εκφοβιστεί.
Στο εσωτερικό, η κοινωνία εμφανίζεται βαθιά διχασμένη. Σε μπαρ της Μπραζίλια η ανακοίνωση της ποινής προκάλεσε επευφημίες, ενώ δεκάδες υποστηρικτές του πρώην προέδρου συγκεντρώθηκαν έξω από το σπίτι του σε «προσευχή».
Η πολιτική επόμενη μέρα
Ο Μπολσονάρου, που ήδη έχει στερηθεί το δικαίωμα του εκλέγεσθαι μέχρι το 2030, παραμένει σε κατ’ οίκον κράτηση για λόγους υγείας και έχει δικαίωμα έφεσης. Οι δικηγόροι του χαρακτηρίζουν τις ποινές «δυσανάλογες» και ετοιμάζουν προσφυγές, ακόμη και σε διεθνή δικαστήρια.
Η υπόθεση ενισχύει τον Λούλα, ο οποίος δηλώνει έτοιμος να διεκδικήσει νέα θητεία το 2026, προβάλλοντας τον εαυτό του ως υπερασπιστή της «εθνικής κυριαρχίας». Παράλληλα, η δεξιά προσπαθεί να συσπειρωθεί για να επιτύχει αμνηστία στον ηγέτη της.
Ιστορικό προηγούμενο
Πρόκειται για την πρώτη καταδίκη πρώην αρχηγού κράτους για απόπειρα πραξικοπήματος στη Βραζιλία, που παραμένει σημαδεμένη από την περίοδο της δικτατορίας (1964-1985). Ο Μπολσονάρου γίνεται ο τέταρτος πρώην πρόεδρος που καταδικάζεται στη μεταπολιτευτική περίοδο, μετά τους Κόλορ, Τέμερ και Λούλα, οι οποίοι είχαν εμπλακεί σε υποθέσεις διαφθοράς.
