Ηγέτες από την Ευρώπη και την Αφρική συγκεντρώνονται σήμερα και αύριο στην Ανγκόλα, σε μια σύνοδο που φιλοδοξεί να ενισχύσει τις εμπορικές συναλλαγές, να προωθήσει διάλογο για τη μετανάστευση και να εξετάσει τη συνεργασία σε ορυκτά στρατηγικής σημασίας. Παράλληλα, το αμερικανικό ειρηνευτικό σχέδιο για την Ουκρανία αναμένεται να κυριαρχήσει στις συζητήσεις των Ευρωπαίων ηγετών στο περιθώριο της συνόδου.
Διαβουλεύσεις για την Ουκρανία στο περιθώριο της συνόδου
Ο πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Αντόνιο Κόστα έχει συγκαλέσει πρωινή συνάντηση στη Λουάντα, ώστε να συζητηθούν τα αποτελέσματα των πρόσφατων συνομιλιών στη Γενεύη ανάμεσα σε Αμερικανούς, Ουκρανούς και Ευρωπαίους αξιωματούχους. Η σύνοδος έρχεται λίγες ημέρες μετά τη G20 στη Νότια Αφρική, με το ευρωπαϊκό μπλοκ να προσπαθεί να διαμορφώσει ενιαία στάση για το αμερικανικό σχέδιο.
Η στρατηγική σημασία της αφρικανικής ηπείρου
Η Ευρώπη, η Κίνα, οι ΗΠΑ και η Ρωσία ανταγωνίζονται ολοένα και περισσότερο για επιρροή στην Αφρική. Με ηγέτες όπως ο Εμανουέλ Μακρόν, ο Φρίντριχ Μερτς, ο Ουίλιαμ Ρούτο και ο Σίριλ Ραμαφόσα να δίνουν το παρών, η σύνοδος ΕΕ–Αφρικανικής Ένωσης υπογραμμίζει τον αυξανόμενο γεωπολιτικό ρόλο της ηπείρου.
Παρά τη θέση της ΕΕ ως κυριότερου εμπορικού εταίρου της Αφρικής — με ανταλλαγές αξίας 467 δισ. ευρώ και άμεσες επενδύσεις 239 δισ. ευρώ το 2023 — οι Ευρωπαίοι αντιμετώπισαν τα τελευταία χρόνια από απώλειες επιρροής έως αυξανόμενο ανταγωνισμό από Κίνα και Ρωσία.
Από οικονομικές συνεργασίες σε ζητήματα ασφάλειας και μετανάστευσης
Η σύνοδος αναμένεται να θέσει στο επίκεντρο ζητήματα όπως:
-
την παράτυπη μετανάστευση προς την Ευρώπη, που έχει επηρεάσει την πολιτική ατζέντα πολλών χωρών·
-
την ασφάλεια στην αφρικανική ήπειρο, με την ΕΕ να διατηρεί 12 αποστολές σε περιοχές όπως η Λιβύη, η Σομαλία και η Κεντροαφρικανική Δημοκρατία·
-
τη διπλωματική ενίσχυση της Αφρικής σε οργανισμούς όπως ο ΟΗΕ και η Παγκόσμια Τράπεζα.
Αναλυτές σημειώνουν πως η Ευρώπη καλείται πλέον να προσφέρει «επαρκώς ευνοϊκές συμφωνίες», καθώς δεν αποτελεί πλέον τον αποκλειστικό εταίρο της Αφρικής.
Εμπόριο, ορυκτά και η μάχη για την επόμενη ημέρα της πράσινης μετάβασης
Η ΕΕ θα επιδιώξει να ενισχύσει το ενδοαφρικανικό εμπόριο — που παραμένει μόλις στο 15% — και να εξασφαλίσει πρόσβαση σε κρίσιμα ορυκτά, απαραίτητα για τεχνολογικές και πράσινες εφαρμογές. Παράλληλα, θα συζητηθούν έργα στο πλαίσιο του Global Gateway, την ευρωπαϊκή προσπάθεια να αντισταθμίσει την ολοένα αυξανόμενη επιρροή της Κίνας στις υποδομές.
Η απαίτηση για «αξιοπιστία» και πραγματικές δεσμεύσεις
Αφρικανοί αξιωματούχοι τονίζουν ότι η ήπειρος ζητά πλέον όχι δηλώσεις προθέσεων, αλλά χειροπιαστές, εφαρμόσιμες δεσμεύσεις.
Όπως χαρακτηριστικά επισημαίνει ο Ίκεμεσιτ Εφιόνγκ, «η αξιοπιστία των Ευρωπαίων εξαρτάται από τη δυνατότητά τους να υλοποιήσουν έργα που προσφέρουν πραγματική αξία και όχι απλώς να προβάλουν τις Βρυξέλλες».
