Η εμμονή του Ντόναλντ Τραμπ με τη Γροιλανδία συνδέεται με την εσωτερική πολιτική του αστάθεια και την ευκολία άσκησης ανεξέλεγκτης στρατιωτικής ισχύος στο εξωτερικό. Η Κοπεγχάγη και οι Βρυξέλλες φοβούνται ότι το νησί μπορεί να γίνει το επόμενο θεαματικό «χτύπημα» του Λευκού Οίκου, με βαριές συνέπειες για το ΝΑΤΟ και την ευρωπαϊκή ασφάλεια.
Η κλιμακούμενη ενασχόληση του Ντόναλντ Τραμπ με τη Γροιλανδία δεν είναι γραφικότητα ούτε απλό τρολάρισμα. Αντανακλά έναν επικίνδυνο συνδυασμό εσωτερικής πολιτικής πίεσης, ψυχαναγκαστικής ανάγκης για «θεαματικές νίκες» στο εξωτερικό και την πεποίθηση ότι η χρήση της αμερικανικής στρατιωτικής ισχύος εκτός συνόρων μένει ουσιαστικά ανεξέλεγκτη από θεσμούς και δικαστήρια.
Η εσωτερική ασφυξία τροφοδοτεί την εξωτερική επιθετικότητα
Σύμφωνα με το ρεπορτάζ, ο Τραμπ αντιμετωπίζει ολοένα πιο δυσμενές εσωτερικό περιβάλλον: κακές και στάσιμες δημοσκοπήσεις, πιθανή ανάκτηση της Βουλής των Αντιπροσώπων από τους Δημοκρατικούς τον Νοέμβριο, διαρκή πίεση για τη δημοσιοποίηση των μη λογοκριμένων φακέλων του Τζέφρι Έπσταϊν και τον κίνδυνο δυσμενών αποφάσεων από το Ανώτατο Δικαστήριο ως προς τους δασμούς και την εσωτερική χρήση στρατού.
Σε αυτό το πλαίσιο, ο Λευκός Οίκος αναζητά πεδία όπου ο πρόεδρος μπορεί να δράσει με ελάχιστους θεσμικούς φραγμούς. Η απαγωγή του Νικολάς Μαδούρο από τη Βενεζουέλα, που παρουσιάστηκε ως εκτέλεση αμερικανικού εντάλματος από έναν «σερίφη» που κυνηγά φυγά, λειτούργησε ως πρότυπο: επιχείρηση χαμηλού ρίσκου, εναντίον σαφώς ασθενέστερου αντιπάλου, με μεγάλη επικοινωνιακή απόδοση στο εσωτερικό. Αυτό ακριβώς το μοντέλο προβάλλεται πλέον στη Γροιλανδία.
Γιατί η Γροιλανδία είναι «εύκολος» και κερδοφόρος στόχος
Ο πρώτος λόγος που η Γροιλανδία έχει «μπει στο μάτι» του Τραμπ είναι η σχετική στρατιωτική ευκολία. Η Ουάσινγκτον θα μπορούσε να επιβάλει τετελεσμένα από την αίθουσα επιχειρήσεων, χωρίς ουσιαστικό κίνδυνο αμερικανικών απωλειών. Η Δανία, αν και δεν είναι ειρηνιστική χώρα, γνωρίζει ότι μια άμεση αντιπαράθεση με την υπερδύναμη θα ήταν αυτοκτονική. Η ειρωνική αναφορά του Τραμπ ότι η Κοπεγχάγη «πρόσθεσε ένα ακόμη έλκηθρο με σκυλιά» για την ασφάλεια της Γροιλανδίας αποτυπώνει το πώς αντιλαμβάνεται την ανισορροπία ισχύος.
Ο δεύτερος λόγος είναι το οικονομικό και τεχνολογικό «φιλέτο» που αντιπροσωπεύει το νησί. Δισεκατομμυριούχοι της Silicon Valley, όπως ο Πίτερ Τιλ, βλέπουν στη Γροιλανδία ιδανικό έδαφος για πειράματα «δικτυακών κρατών» με κρυπτονομίσματα, σε αραιοκατοικημένες περιοχές με στρατηγικούς φυσικούς πόρους. Η στενή διασύνδεση αυτών των κύκλων με τον Τραμπ –μέσω προσώπων όπως ο πρώην πρεσβευτής στη Δανία, Κεν Χάουερι– ενισχύει την οικονομική λογική μιας προσάρτησης που θα βαφτιζόταν «επένδυση στο μέλλον».
Το ΝΑΤΟ, η Δανία και η αποδόμηση της δυτικής αρχιτεκτονικής
Η τρίτη, και ίσως πιο εκρηκτική, διάσταση είναι γεωπολιτική. Μια επίθεση ή επιβολή τετελεσμένων στη Γροιλανδία θα έθετε σε αδιέξοδο το ΝΑΤΟ. Τυπικά, η Δανία θα μπορούσε να επικαλεστεί το Άρθρο 5, ότι δηλαδή επίθεση σε ένα μέλος είναι επίθεση σε όλα. Όμως, όταν ο επιτιθέμενος είναι ο ίδιος ο ηγέτης της Συμμαχίας, η συνθήκη απογυμνώνεται: κανένας σύμμαχος δεν θα σπεύσει να υπερασπιστεί τη Δανία απέναντι στις ΗΠΑ.
Αν, αντιθέτως, η Κοπεγχάγη αποδεχθεί το τετελεσμένο, το ΝΑΤΟ πάλι θα βγει απονομιμοποιημένο. Σε κάθε σενάριο, η κίνηση θα αποτελούσε στρατηγικό δώρο για τους ιδεολόγους του MAGA που επιδιώκουν την αποδυνάμωση των πολυμερών δεσμεύσεων των ΗΠΑ. Η γεωγραφία της Γροιλανδίας –εν μέρει στο ανατολικό, κυρίως όμως στο δυτικό ημισφαίριο– θα χρησιμοποιούνταν ως πρόσχημα για να παρουσιαστεί η κίνηση ως «φυσική επέκταση» της αμερικανικής σφαίρας.
Η πρόσφατη τοποθέτηση ειδικού απεσταλμένου για τη Γροιλανδία, οι επανειλημμένες δηλώσεις ότι «χρειαζόμαστε» το νησί και οι αιφνιδιαστικές επισκέψεις υψηλόβαθμων Αμερικανών αξιωματούχων δείχνουν ότι δεν πρόκειται για παροδική εμμονή, αλλά για σενάριο που ωριμάζει στο παρασκήνιο.
Σχόλιο SBCTV.gr: Η Γροιλανδία λειτουργεί ως μεγεθυντικός φακός της νέας αμερικανικής μονομέρειας: συνδυάζει στρατηγική θέση στην Αρκτική, τεράστιους φυσικούς πόρους και δυνατότητα θεαματικής, σχεδόν «τηλεοπτικής» επίδειξης ισχύος με ελάχιστο άμεσο κόστος. Για την Ευρώπη, όμως, μια τέτοια κίνηση θα ισοδυναμούσε με στρατηγικό σεισμό, αποδομώντας στην πράξη το ΝΑΤΟ και εκθέτοντας την ήπειρο σε έναν κόσμο όπου το διεθνές δίκαιο υποχωρεί μπροστά στο δίκαιο του ισχυρού.
#ΗΠΑ #Γροιλανδία #Τραμπ #ΝΑΤΟ #Γεωπολιτική
