Πίσω από τα φώτα της δημοσιότητας στις Βρυξέλλες, ορισμένες θέσεις θεωρούνται σχεδόν «καταραμένες»: υπερβολική έκθεση, ελάχιστος έλεγχος, μέγιστη πίεση. Πέντε πρόσωπα ενσαρκώνουν σήμερα τα πιο απαιτητικά και πολιτικά τοξικά πόστα στην πρωτεύουσα της ΕΕ.
Η εικόνα των Βρυξελλών ως άνετου «παρκινγκ» για πολιτικούς που ολοκλήρωσαν τον κύκλο τους έχει προ πολλού ξεθωριάσει. Στην πραγματικότητα, ορισμένες κορυφαίες θέσεις στην ΕΕ και στο ΝΑΤΟ έχουν μετατραπεί σε ναρκοπέδια, όπου η έκθεση είναι τεράστια, τα περιθώρια ελιγμών περιορισμένα και οι εθνικές κυβερνήσεις τραβούν τα νήματα από το παρασκήνιο.
Ο Ρούτε ανάμεσα στο ΝΑΤΟ και τον Τραμπ
Ο νέος γενικός γραμματέας του ΝΑΤΟ, Μαρκ Ρούτε, βρίσκεται ίσως στη δυσκολότερη θέση της πόλης. Με τον Ντόναλντ Τραμπ στον Λευκό Οίκο, ο ρόλος του μοιάζει λιγότερο με ηγεσία της Συμμαχίας και περισσότερο με διαρκή προσπάθεια αποτροπής της αποδόμησής της από έναν και μόνο σύμμαχο. Τα επεισόδια γύρω από την εμμονή Τραμπ με την προσάρτηση της Γροιλανδίας, οι δηλώσεις περί πιθανής εισβολής σε έδαφος κράτους-μέλους και οι δημόσιες προσβολές προς συμμάχους έχουν μετατρέψει τον Ρούτε σε «ακροβάτη σε τεντωμένο σκοινί με κόντρα άνεμο», όπως σχολιάζουν διπλωμάτες της Συμμαχίας.
Η αποστολή του είναι να διατηρήσει την ενότητα του ΝΑΤΟ ενώ δεν υπάρχει σαφές θεσμικό εργαλείο για την περίπτωση που ένας σύμμαχος απειλεί άλλον. Η παραμικρή λάθος κίνηση μπορεί να οδηγήσει είτε σε στρατηγική ρήξη με την Ουάσιγκτον είτε σε de facto απαξίωση των εγγυήσεων ασφάλειας για την Ευρώπη.
Η σιωπή του «μπουνκέρ» και η εκπρόσωπος της Κομισιόν
Στο εσωτερικό της ΕΕ, η Πορτογαλίδα Πάουλα Πίνιο ως επικεφαλής εκπρόσωπος Τύπου της Κομισιόν αντιμετωπίζει ένα διαφορετικό αλλά εξίσου ασφυκτικό πρόβλημα: μια Προέδρο που λειτουργεί σε κλειστό κύκλο. Η Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, σύμφωνα με ανώτερους αξιωματούχους, λαμβάνει αποφάσεις με ελάχιστους συνεργάτες, αφήνοντας ακόμη και την επικοινωνιακή της ομάδα χωρίς πληροφόρηση.
Η Πίνιο καλείται καθημερινά να απαντά σε επιθετικά ερωτήματα δημοσιογράφων, συχνά χωρίς επαρκή στοιχεία ή πολιτική εξουσιοδότηση. Το επεισόδιο με τη μυστικοπαθή διαχείριση της νοσηλείας της Προέδρου για πνευμονία ανέδειξε το χάσμα ανάμεσα στη θεσμική υποχρέωση διαφάνειας και στην πραγματική πρακτική της Επιτροπής.
Η αποδυναμωμένη Κάγια Κάλας και ο πόλεμος αρμοδιοτήτων
Η Εσθονή υπουργός Εξωτερικών της ΕΕ, Κάγια Κάλας, διαπιστώνει ότι ο ρόλος της υπονομεύεται συστηματικά. Η δημιουργία ξεχωριστής Γενικής Διεύθυνσης για Μέση Ανατολή, Βόρεια Αφρική και χώρες του Κόλπου στην Κομισιόν αφαιρεί κρίσιμες γεωπολιτικές περιοχές από τον Ευρωπαϊκό Υπηρεσία Εξωτερικής Δράσης, μειώνοντας το βάρος του αξιώματός της.
Η προσπάθειά της να ενισχύσει το επιτελείο της με τον ισχυρό γραφειοκράτη Μάρτιν Ζελμάιρ μπλοκαρίστηκε από το περιβάλλον φον ντερ Λάιεν, ενώ Ευρωπαίοι αξιωματούχοι μιλούν για μια ντε φάκτο «δικτατορική» συμπεριφορά της Προέδρου έναντι της επικεφαλής της εξωτερικής πολιτικής. Η Κάλας, προερχόμενη από μικρό κράτος και αδύναμη κομματική οικογένεια, έχει περιορισμένα μέσα αντίδρασης.
Ο Ούγγρος «ελέφαντας στο δωμάτιο» και ο κ. Fix-it
Ο πρεσβευτής της Ουγγαρίας στην ΕΕ, Μπάλιντ Όντορ, κινείται σε ναρκοπέδιο: πρέπει να υπερασπίζεται γραμμή φιλική προς Μόσχα και Τραμπ, χωρίς να απομονώσει πλήρως τη Βουδαπέστη. Κάθε προσπάθεια εξομάλυνσης των θέσεων Όρμπαν γεννά υποψίες για έλλειψη πίστης στην πρωτεύουσα, ενώ πολλοί εταίροι στις Βρυξέλλες τον αντιμετωπίζουν ως «δούρειο ίππο» του Κρεμλίνου, περιορίζοντας τη ροή ευαίσθητων πληροφοριών προς την ουγγρική αποστολή.
Στον αντίποδα, ο Σλοβάκος επίτροπος Μάρος Σέφτσοβιτς, ο μακροβιότερος εν ενεργεία επίτροπος, έχει αναλάβει τον άχαρο ρόλο του «Mister Fix-it»: από το Brexit και τον Ευρωπαϊκό Πράσινο Συμφωνο μέχρι το χαρτοφυλάκιο Εμπορίου στην εποχή Τραμπ. Στέλνεται ακόμη και να αντιμετωπίσει ψήφους δυσπιστίας στο Ευρωκοινοβούλιο στη θέση της Προέδρου, αναλαμβάνοντας πολιτικό κόστος χωρίς αντίστοιχη πολιτική ισχύ.
Σχόλιο SBCTV.gr: Το ρεπορτάζ φωτίζει κάτι κρίσιμο για την ελληνική συζήτηση: η ισχύς στις Βρυξέλλες δεν ταυτίζεται με τον τυπικό τίτλο. Η πραγματική επιρροή κρίνεται από το εάν έχεις πίσω σου μεγάλο κράτος, ισχυρή κομματική οικογένεια και πρόσβαση στον στενό πυρήνα αποφάσεων. Για την Αθήνα, το μάθημα είναι σαφές: η επιλογή προσώπων για καίρια πόστα στην ΕΕ πρέπει να συνδέεται με πραγματικά δίκτυα ισχύος και όχι απλώς με εσωτερικές ισορροπίες.
#ΕΕ #Βρυξέλλες #ΝΑΤΟ #Ρούτε #Κάλας #Σέφτσοβιτς
