Η συνάντηση του Εμανουέλ Μακρόν με την πρωθυπουργό της Δανίας Μέτε Φρέντερικσεν και τον ηγέτη της Γροιλανδίας Γενς-Φρέντερικ Νίλσεν στο Παρίσι αναβαθμίζει θεαματικά το γεωπολιτικό βάρος της Αρκτικής. Στο επίκεντρο βρίσκεται η επαναβεβαίωση της ευρωπαϊκής στήριξης στην κυριαρχία της Γροιλανδίας μετά τις ανοιχτές απειλές του Ντόναλντ Τραμπ για «κατάσχεση» του νησιού.
Η απόφαση του Γάλλου προέδρου Εμανουέλ Μακρόν να φιλοξενήσει στο Παρίσι, σε «εργασιακό γεύμα», την πρωθυπουργό της Δανίας Μέτε Φρέντερικσεν και τον επικεφαλής της κυβέρνησης της Γροιλανδίας Γενς-Φρέντερικ Νίλσεν, ξεπερνά κατά πολύ το επίπεδο της διπλωματικής εθιμοτυπίας. Έρχεται ως άμεση απάντηση στις πρόσφατες απειλές του προέδρου των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ να προχωρήσει μονομερώς σε κατάσχεση του αυτόνομου δανικού εδάφους, κλιμακώνοντας τις εντάσεις γύρω από την Αρκτική.
Το Ελιζέ ξεκαθαρίζει ότι ο Μακρόν θα «επαναβεβαιώσει την ευρωπαϊκή αλληλεγγύη και τη στήριξη της Γαλλίας προς τη Δανία, τη Γροιλανδία, την κυριαρχία και την εδαφική τους ακεραιότητα». Η διατύπωση δεν αφήνει περιθώρια παρερμηνειών: το Παρίσι επιχειρεί να χτίσει γραμμή άμυνας όχι μόνο για λογαριασμό της Κοπεγχάγης και της Νουούκ, αλλά και για ολόκληρη την ΕΕ, απέναντι σε μια αναβίωση ωμής γεωπολιτικής λογικής τύπου 19ου αιώνα.
Η Αρκτική ως νέο γεωπολιτικό σύνορο
Η Γροιλανδία, με τη στρατηγική της θέση στον Βόρειο Ατλαντικό, τα κοιτάσματα σπάνιων γαιών και τους θαλάσσιους διαύλους που ανοίγουν λόγω κλιματικής αλλαγής, έχει μετατραπεί σε κομβικό πεδίο ανταγωνισμού. Οι κινήσεις Τραμπ, που αρχικά μίλησε για «απόκτηση» και στη συνέχεια για «κατάσχεση» του νησιού, εντάσσονται σε μια ευρύτερη αμερικανική προσπάθεια να ελέγξει τις αρκτικές ροές απέναντι σε Ρωσία και Κίνα.
Η Δανία, από την πλευρά της, επιχειρεί λεπτή ισορροπία. Η Μέτε Φρέντερικσεν δήλωσε σε συνέντευξή της στη γερμανική ARD ότι η Κοπεγχάγη είναι ανοικτή σε «βαθύτερη και ισχυρότερη» στρατιωτική συνεργασία με τις ΗΠΑ, αλλά τόνισε πως η εθνική κυριαρχία αποτελεί «κόκκινη γραμμή». Το μήνυμα είναι διπλό: η Δανία δεν θέλει να απομακρύνει την Ουάσινγκτον, αλλά ούτε να αποδεχθεί λογικές επιβολής τετελεσμένων.
Η ευρωπαϊκή διάσταση και τα όρια της αμερικανικής ισχύος
Η παρέμβαση του Μακρόν έρχεται σε μια συγκυρία όπου η Ευρώπη προσπαθεί να αποκτήσει ενιαία φωνή στα ζητήματα στρατηγικής αυτονομίας. Η Αρκτική, μέχρι πρότινος περιφερειακό ζήτημα, μετατρέπεται σε δοκιμασία για το κατά πόσο η ΕΕ μπορεί να υπερασπιστεί την κυριαρχία των κρατών-μελών και των συνδεδεμένων εδαφών της έναντι ενός συμμάχου που συμπεριφέρεται ολοένα πιο απρόβλεπτα.
Σημαντικό στοιχείο είναι ότι, σύμφωνα με τις μέχρι τώρα πληροφορίες, ο Τραμπ φαίνεται να υποχώρησε από τη ρητορική της «κατάσχεσης» μετά από επαφές με τον γενικό γραμματέα του ΝΑΤΟ Μαρκ Ρούτε. Αυτό δείχνει αφενός τα όρια της αμερικανικής μονομέρειας εντός της Συμμαχίας, αφετέρου τον ρόλο που μπορεί να παίξει η ευρωατλαντική αρχιτεκτονική ασφαλείας για την αποσυμπίεση κρίσεων που προκαλούνται από την ίδια την Ουάσινγκτον.
Για την Κοπεγχάγη και τη Νουούκ, η γαλλική στήριξη λειτουργεί ως ασπίδα, αλλά και ως εργαλείο διαπραγμάτευσης με τις ΗΠΑ. Για το Παρίσι, είναι μια ευκαιρία να εδραιώσει τον ρόλο του ως ηγετικής ευρωπαϊκής δύναμης σε ζητήματα άμυνας και ασφάλειας, από τον Βόρειο Ατλαντικό μέχρι τον Ινδο-Ειρηνικό.
Σχόλιο SBCTV.gr: Η υπόθεση της Γροιλανδίας αναδεικνύει πως η εποχή των «αγορών εδαφών» επιστρέφει από το παράθυρο μέσω της αμερικανικής ισχύος, αλλά βρίσκει απέναντί της μια πιο ώριμη, αν και ακόμη διχασμένη, ευρωπαϊκή ήπειρο. Η κίνηση Μακρόν είναι μήνυμα όχι μόνο προς τον Τραμπ, αλλά και προς τις ευρωπαϊκές πρωτεύουσες: χωρίς συλλογική στρατηγική για την κυριαρχία και τους πόρους, η ΕΕ κινδυνεύει να μετατραπεί σε πεδίο διεκδικήσεων τρίτων δυνάμεων, από την Αρκτική μέχρι τη Μεσόγειο.
#Γροιλανδία #Μακρόν #Δανία #Αρκτική #ΗΠΑ
