Η Κομισιόν προτείνει νέο δάνειο 90 δισ. ευρώ προς την Ουκρανία για την περίοδο 2026-2027, με σαφή έμφαση στη στρατιωτική στήριξη και την ενίσχυση της ευρωπαϊκής αμυντικής βιομηχανίας. Το πακέτο, που συμφωνήθηκε μέσω ενισχυμένης συνεργασίας 24 κρατών-μελών, φιλοδοξεί να τοποθετήσει το Κίεβο «σε θέση ισχύος» απέναντι στη Ρωσία.
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή παρουσίασε ένα νέο, βαρύ σε μέγεθος και συμβολισμό, πακέτο δανειακής στήριξης προς την Ουκρανία ύψους 90 δισ. ευρώ για τα έτη 2026-2027. Η Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν υπογράμμισε ότι στόχος είναι η Ουκρανία «να βρίσκεται σε θέση ισχύος», τόσο στο πεδίο της μάχης όσο και στη μελλοντική διαπραγμάτευση για την ειρήνη, σε μια συγκυρία όπου η Ρωσία «δεν δείχνει κανένα σημάδι υποχώρησης ή πρόθεσης για ειρήνη».
Η αρχιτεκτονική του δανείου και ο ρόλος του προϋπολογισμού της ΕΕ
Το νομοθετικό πακέτο της Επιτροπής αποτελείται από τρεις πυλώνες: πρώτον, τη θέσπιση του νέου «Δανείου Στήριξης» ύψους 90 δισ. ευρώ· δεύτερον, την τροποποίηση του υφιστάμενου Μέσου Διευκόλυνσης για την Ουκρανία, αξίας 50 δισ. ευρώ για την περίοδο 2024-2027· και τρίτον, την αναθεώρηση του κανονισμού για το Πολυετές Δημοσιονομικό Πλαίσιο, ώστε το δάνειο να καλυφθεί από το «περιθώριο» του κοινοτικού προϋπολογισμού.
Η συμφωνία στηρίζεται σε σχήμα «ενισχυμένης συνεργασίας» 24 κρατών-μελών, με την Ουγγαρία, τη Σλοβακία και την Τσεχία να μένουν εκτός χρηματοδότησης, αλλά να δεσμεύονται να μην μπλοκάρουν την αναθεώρηση του ΠΔΠ. Η νομική αυτή φόρμουλα αποτυπώνει τόσο το εύρος της πολιτικής βούλησης υπέρ της Ουκρανίας όσο και τα όρια της ενότητας στο εσωτερικό της ΕΕ.
Δύο τρίτα για άμυνα, ένα τρίτο για μεταρρυθμίσεις και ένταξη
Η δομή του δανείου είναι αποκαλυπτική των προτεραιοτήτων: περίπου 60 δισ. ευρώ, δηλαδή τα δύο τρίτα, θα κατευθυνθούν σε στρατιωτική βοήθεια, ενώ 30 δισ. ευρώ θα αποτελέσουν γενική δημοσιονομική στήριξη. Η φον ντερ Λάιεν διευκρίνισε ότι ο μηχανισμός θα λειτουργήσει ανάλογα με το πρόγραμμα SAFE, δίνοντας προτεραιότητα σε προμήθειες εξοπλισμού από την Ουκρανία, την ΕΕ και τις χώρες του ΕΟΧ/ΕΖΕΣ, με δυνατότητα προσφυγής σε τρίτες χώρες μόνο αν δεν υπάρχει έγκαιρη διαθεσιμότητα.
Η δημοσιονομική συνιστώσα στοχεύει στη συνέχιση μεταρρυθμίσεων, τον εκσυγχρονισμό του ουκρανικού κράτους και τη σύγκλιση με τα ευρωπαϊκά κριτήρια ένταξης. Στην πράξη, το δάνειο λειτουργεί ταυτόχρονα ως εργαλείο πολεμικής αντοχής και ως μοχλός μεταπολεμικού μετασχηματισμού.
Ρωσικά περιουσιακά στοιχεία, κίνδυνος αθέτησης και διεθνής διάσταση
Κρίσιμο στοιχείο του σχεδίου είναι η ρητή πρόβλεψη ότι η ΕΕ διατηρεί το δικαίωμα να χρησιμοποιήσει τα ακινητοποιημένα ρωσικά περιουσιακά στοιχεία για την αποπληρωμή του δανείου. Η Ουκρανία αναμένεται να εξυπηρετήσει το χρέος μόνο αφού η Ρωσία καταβάλει πολεμικές αποζημιώσεις, με τον κοινοτικό προϋπολογισμό να λειτουργεί ως δίχτυ ασφαλείας σε περίπτωση αθέτησης πληρωμών.
Το πακέτο των 90 δισ. ευρώ καλύπτει περίπου τα δύο τρίτα των χρηματοδοτικών αναγκών της Ουκρανίας για την επόμενη διετία, σύμφωνα με το ΔΝΤ, γεγονός που καθιστά απαραίτητη τη συνέχιση της στήριξης από άλλους διεθνείς εταίρους, ιδίως τη G7 και την πρωτοβουλία δανείων ERA. Από την έναρξη της ρωσικής εισβολής, η συνολική ευρωπαϊκή στήριξη προς την Ουκρανία ανέρχεται ήδη σε 193,3 δισ. ευρώ, συμπεριλαμβανομένων 3,7 δισ. από έσοδα ακινητοποιημένων ρωσικών περιουσιακών στοιχείων.
Στόχος των Βρυξελλών είναι να υπάρξει συμφωνία με το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο εντός του πρώτου εξαμήνου, ώστε οι πρώτες εκταμιεύσεις να γίνουν την άνοιξη, πριν επιδεινωθεί περαιτέρω η κατάσταση στο μέτωπο ή η κόπωση της κοινής γνώμης στη Δύση.
Σχόλιο SBCTV.gr: Το νέο δάνειο δεν είναι απλώς μια ακόμη γραμμή χρηματοδότησης, αλλά ένα στρατηγικό στοίχημα: η ΕΕ επιχειρεί ταυτόχρονα να «κλειδώσει» την Ουκρανία στη δική της γεωπολιτική τροχιά και να χρησιμοποιήσει τον πόλεμο ως επιταχυντή για τη συγκρότηση κοινής ευρωπαϊκής αμυντικής βιομηχανίας – με υψηλό όμως πολιτικό και δημοσιονομικό ρίσκο για τα κράτη-μέλη.
#ΕΕ #Ουκρανία #ΦονΝτερΛάιεν #Ρωσία #ΑμυντικήΒιομηχανία
