Η εμπορική συμφωνία ΕΕ–Mercosur, που διαπραγματεύεται εδώ και 25 χρόνια και καλύπτει 700 εκατ. πολίτες, βρίσκεται οριακά μεταξύ έγκρισης και απόρριψης στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο. Ανάλυση προθέσεων ψήφου δείχνει ότι μια μικρή ομάδα αναποφάσιστων ευρωβουλευτών μπορεί να καθορίσει την τύχη της μεγαλύτερης ζώνης ελευθέρου εμπορίου στον κόσμο.
Η υπογραφή της συμφωνίας ελευθέρου εμπορίου μεταξύ ΕΕ και Mercosur (Αργεντινή, Βραζιλία, Παραγουάη, Ουρουγουάη) από την πρόεδρο της Κομισιόν Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν και τον πρόεδρο του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Αντόνιο Κόστα παρουσιάστηκε ως στρατηγικό άλμα για την ευρωπαϊκή επιρροή στη Λατινική Αμερική, σε μια περίοδο έντασης τόσο με τις ΗΠΑ όσο και με την Κίνα. Ωστόσο, η τελική λέξη ανήκει στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, όπου η πλειοψηφία είναι οριακή και ασταθής.
Οριακή πλειοψηφία, κρίσιμοι αναποφάσιστοι
Σύμφωνα με χαρτογράφηση προθέσεων ψήφου 673 από τους 719 ευρωβουλευτές, 319 εμφανίζονται διατεθειμένοι να στηρίξουν τη συμφωνία, ενώ τουλάχιστον 301 να την απορρίψουν. Η διαφορά είναι τόσο μικρή ώστε λίγες δεκάδες αναποφάσιστοι ή μη δηλωμένοι βουλευτές μπορούν να ανατρέψουν το αποτέλεσμα.
Η πρώτη μεγάλη δοκιμασία έρχεται ήδη αυτή την εβδομάδα, καθώς το Κοινοβούλιο καλείται να αποφασίσει αν θα παραπέμψει το κείμενο στη νομιμοπαρασκευαστική κρίση του Δικαστηρίου της ΕΕ. Μια τέτοια κίνηση θα μπορούσε να καθυστερήσει την έναρξη ισχύος της συμφωνίας έως και δύο χρόνια. Η ψηφοφορία αυτή αντιμετωπίζεται ως «πρόβα τζενεράλε» για την τελική έγκριση: οι περισσότεροι υποστηρικτές της συμφωνίας αντιτίθενται στην παραπομπή στο Δικαστήριο, ωστόσο υπάρχουν εξαιρέσεις, όπως οι 12 Γερμανοί Πράσινοι, που στηρίζουν μεν το deal αλλά ζητούν έλεγχο νομιμότητας, κάνοντας την αριθμητική ακόμη πιο αβέβαιη.
Διχασμένα κόμματα, πίεση από αγροτικές κινητοποιήσεις
Η αντίθεση στη συμφωνία προέρχεται από ετερόκλητο μέτωπο. Η ακροδεξιά ομάδα «Πατριώτες για την Ευρώπη» και η Αριστερά αναμένεται να την καταψηφίσουν μαζικά, προβάλλοντας επιχειρήματα για προστασία της εγχώριας παραγωγής, περιβάλλοντος και εργασιακών προτύπων. Όμως ρωγμές εμφανίζονται και στον παραδοσιακά φιλοελεύθερο στο εμπόριο χώρο: περίπου το ένα πέμπτο των ευρωβουλευτών του Ευρωπαϊκού Λαϊκού Κόμματος, στο οποίο ανήκουν πολλά κεντροδεξιά κόμματα της ΕΕ, φέρεται να αντιτίθεται στο κείμενο.
Διχογνωμίες καταγράφονται επίσης στους Φιλελεύθερους του Renew και στους Πράσινους, ενώ οι Ευρωπαίοι Συντηρητικοί και Μεταρρυθμιστές εμφανίζονται κυριολεκτικά μοιρασμένοι. Ιδιαίτερο βάρος έχει η ισπανική αντιπροσωπεία του ΕΛΚ με 22 έδρες: αρχικά θεωρούνταν από τους βασικούς προωθητές της συμφωνίας, όμως η έντονη πίεση από αγρότες, σε συνδυασμό με επερχόμενες περιφερειακές εκλογές, έχει κλονίσει την προσήλωσή της. Παρ’ όλα αυτά, η ηγεσία του ΕΛΚ εξακολουθεί να υπολογίζει στη στήριξή της.
Στρατηγικός αντίκτυπος για την ΕΕ
Σε επίπεδο Συμβουλίου της ΕΕ, η συμφωνία έχει ήδη εξασφαλίσει ειδική πλειοψηφία, παρά τη ρητή αντίθεση Γαλλίας, Πολωνίας, Αυστρίας, Ιρλανδίας και Ουγγαρίας. Το Βέλγιο απείχε, ενώ η Ιταλία έδωσε το «ναι» μόνο αφού εξασφάλισε πρόσθετες δικλίδες ασφαλείας και χρηματοδοτική στήριξη για τους αγρότες της. Μια ενδεχόμενη καταψήφιση από το Κοινοβούλιο θα αποτελούσε σοβαρό πλήγμα για τις φιλοεμπορικές δυνάμεις με αιχμή τη Γερμανία και θα αμφισβητούσε την ικανότητα της ΕΕ να κλείνει μεγάλες εμπορικές συμφωνίες σε ένα περιβάλλον αυξανόμενου γεωοικονομικού ανταγωνισμού.
Ο Γερμανός υπουργός Εξωτερικών Γιόχαν Βάντεφουλ προειδοποίησε χαρακτηριστικά ότι «δεν πρέπει να αφήσουμε αυτή την ευκαιρία να πάει χαμένη» και ότι η αποτυχία θα υπονόμευε κάθε συζήτηση περί «ευρωπαϊκής κυριαρχίας» και ικανότητας δράσης της Ένωσης.
Σχόλιο SBCTV.gr: Η μάχη για τη Mercosur είναι κάτι πολύ περισσότερο από μια ακόμη εμπορική διαπραγμάτευση: είναι τεστ για το αν η ΕΕ μπορεί να ισορροπήσει ανάμεσα στην κλιματική φιλοδοξία, την προστασία των αγροτών της και την ανάγκη στρατηγικής διαφοροποίησης από ΗΠΑ και Κίνα. Αν το Κοινοβούλιο μπλοκάρει τη συμφωνία, θα ενισχυθεί η εικόνα μιας Ευρώπης που δυσκολεύεται να μετατρέψει τη ρητορική περί «γεωπολιτικής δύναμης» σε συγκεκριμένα, δεσμευτικά κείμενα – με κόστος στην αξιοπιστία της τόσο στη Λατινική Αμερική όσο και παγκοσμίως.
#ΕΕ #Mercosur #ΕυρωπαϊκόΚοινοβούλιο #Εμπόριο #ΛατινικήΑμερική
