Παρά την οργή για τις πρόσφατες απειλές του Ντόναλντ Τραμπ, οι ηγέτες της ΕΕ στις Βρυξέλλες κινούνται για να προωθήσουν την επικύρωση της νέας εμπορικής συμφωνίας με τις ΗΠΑ. Η πολιτική ένταση γύρω από τους δασμούς και τη Γροιλανδία φαίνεται να δίνει τη θέση της σε έναν πραγματιστικό υπολογισμό οικονομικού συμφέροντος.
Οι ηγέτες της Ευρωπαϊκής Ένωσης, που συνεδριάζουν εκτάκτως στις Βρυξέλλες, επιχειρούν να γυρίσουν σελίδα μετά από μια εβδομάδα οξείας αντιπαράθεσης με την Ουάσινγκτον και να επιταχύνουν την ενεργοποίηση της νέας εμπορικής συμφωνίας ΕΕ-ΗΠΑ. Παρά τις σκληρές δηλώσεις και τις απειλές του Ντόναλντ Τραμπ για δασμούς σε ευρωπαϊκά προϊόντα και ακόμη και για «κατάσχεση» της Γροιλανδίας, το κλίμα μετατοπίζεται από την τιμωρία στην ψυχρή διαχείριση συμφερόντων.
Από την απειλή αντιποίνων στην ανάγκη «επιστροφής στην κανονικότητα»
Η σύνοδος είχε αρχικά προγραμματιστεί ως αφετηρία για συζήτηση οικονομικών αντιποίνων της ΕΕ έναντι των ΗΠΑ. Πολιτικές ομάδες στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο – συμπεριλαμβανομένου του Ευρωπαϊκού Λαϊκού Κόμματος, στο οποίο ανήκει και η πρόεδρος της Κομισιόν Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν – δήλωναν πως η επικύρωση της συμφωνίας ήταν «αδιανόητη» όσο ο Τραμπ απειλούσε με δασμούς και αμφισβητούσε την κυριαρχία συμμάχων στο ΝΑΤΟ.
Ωστόσο, η αιφνίδια υποχώρηση του Αμερικανού προέδρου, ο οποίος ανακοίνωσε ότι αντί για τιμωρητικά μέτρα διαπραγματεύτηκε πλαίσιο για διευρυμένη στρατιωτική πρόσβαση των ΗΠΑ στη Γροιλανδία, άλλαξε τους συσχετισμούς. Σύμφωνα με διπλωματικές πηγές, σε συνεδρίαση πρεσβευτών πριν από τη σύνοδο, κανένα κράτος-μέλος δεν προέβαλε αντίρρηση ώστε η συμφωνία να τεθεί σε ισχύ όπως είχε σχεδιαστεί, μετά την υπογραφή της από Τραμπ και φον ντερ Λάιεν τον Ιούλιο.
«Υπάρχει συμφωνία μεταξύ ΗΠΑ και ΕΕ στο εμπόριο. Είμαστε αξιόπιστοι εταίροι, άρα οι συμφωνίες πρέπει να τηρούνται», ανέφερε υψηλόβαθμος αξιωματούχος της ΕΕ, αποτυπώνοντας τη βούληση των κυβερνήσεων να σηματοδοτήσουν επιστροφή σε μια μορφή θεσμικής κανονικότητας, παρά τον θόρυβο των προηγούμενων ημερών.
Κρίσιμη η στάση του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου
Το επόμενο βήμα βρίσκεται πλέον στο στρατόπεδο του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, το οποίο πρέπει να επικυρώσει τη συμφωνία. Η πρόεδρος του Σώματος Ρομπέρτα Μέτσολα ενημερώνει τους ηγέτες στη σύνοδο, ενώ η εισηγήτρια του ΕΛΚ Ζέλιανα Ζόβκο εκτιμά ότι η απόφαση για να προχωρήσει η διαδικασία μπορεί να ληφθεί ήδη τη Δευτέρα.
Η Ουάσινγκτον πιέζει ανοιχτά για ταχεία έγκριση. Ο πρέσβης των ΗΠΑ στην ΕΕ, Άντριου Πάτζντερ, κατηγορεί δημοσίως τις Βρυξέλλες ότι με την καθυστέρηση υπονομεύουν οι ίδιες τη διατλαντική σταθερότητα. Όπως έγραψε, η πραγματική αστάθεια δεν προέρχεται από τις κινήσεις του Τραμπ, αλλά από την «αδυναμία της ΕΕ να εφαρμόσει μια ιστορική εμπορική συμφωνία» που υποτίθεται ότι θα αποκαθιστούσε την προβλεψιμότητα και την ανάπτυξη.
Παρά τις ενστάσεις για το κατά πόσο ο Αμερικανός πρόεδρος αποτελεί αξιόπιστο εταίρο, αρκετές ευρωπαϊκές κυβερνήσεις φαίνεται να καταλήγουν ότι μια συμφωνημένη, έστω και εύθραυστη, εμπορική αρχιτεκτονική είναι προτιμότερη από το χάος των διαδοχικών απειλών για δασμούς.
Πολιτικό ρίσκο και οικονομικός υπολογισμός
Για την ΕΕ, το δίλημμα είναι σαφές: είτε θα χρησιμοποιήσει το εμπόριο ως εργαλείο πίεσης απέναντι σε έναν απρόβλεπτο Λευκό Οίκο, είτε θα προσπαθήσει να «κλειδώσει» όσο μπορεί τους κανόνες του παιχνιδιού, αποσυνδέοντας – στον βαθμό του εφικτού – την οικονομική συνεργασία από τις γεωπολιτικές εξάρσεις του Τραμπ. Η επιλογή να προχωρήσει η συμφωνία δείχνει ότι υπερισχύει ο δεύτερος, πιο πραγματιστικός δρόμος.
Για τις ευρωπαϊκές οικονομίες, και ειδικά για εξαγωγικές δυνάμεις όπως η Γερμανία και η Γαλλία, η πρόσβαση στην αμερικανική αγορά και η αποφυγή ενός νέου γύρου δασμών σε βιομηχανικά και αγροτικά προϊόντα αποτελούν κρίσιμο διακύβευμα. Ωστόσο, η πολιτική φθορά για τις ευρωπαϊκές ηγεσίες, που εμφανίζονται να «καταπίνουν» τις προκλήσεις Τραμπ, δεν είναι αμελητέα – ιδιαίτερα σε ένα εσωτερικό κλίμα όπου η στρατηγική αυτονομία της Ευρώπης γίνεται κεντρικό σύνθημα.
Σχόλιο SBCTV.gr: Η απόφαση των Βρυξελλών να προωθήσουν την εμπορική συμφωνία με τις ΗΠΑ, παρά τον θόρυβο γύρω από τη Γροιλανδία και τους δασμούς, επιβεβαιώνει ότι στην πράξη η ΕΕ παραμένει βαθιά δεμένη με τη διατλαντική οικονομία. Η επιλογή αυτή μειώνει βραχυπρόθεσμα τον κίνδυνο εμπορικού πολέμου, αλλά ταυτόχρονα αποκαλύπτει το στρατηγικό έλλειμμα της Ευρώπης: χωρίς ενιαία γραμμή ισχύος, αναγκάζεται να διαχειρίζεται τον Τραμπ με εργαλεία διαχείρισης κρίσεων, όχι με όρους ισότιμης διαπραγμάτευσης.
#ΕΕ #ΗΠΑ #Τραμπ #Εμπόριο #Δασμοί
