Στα ιδιωτικά, μη πιστοποιημένα Κέντρα Υποδοχής Δηλώσεων και στην αποδυνάμωση των ελέγχων του ΟΠΕΚΕΠΕ απέδωσε ο πρώην υπουργός Αγροτικής Ανάπτυξης Αλέξανδρος Κοντός τις σημερινές αποκαλύψεις για το σκάνδαλο των αγροτικών ενισχύσεων. Ιδιαίτερη έμφαση έδωσε στην αποστράγγιση του εθνικού αποθέματος, που θα έπρεπε να κατευθύνεται σε νέους αγρότες, κάνοντας λόγο για βαρύ πλήγμα στη μελλοντική προοπτική του πρωτογενούς τομέα.
Με κατάθεση που επιχειρεί να διαχωρίσει σαφώς τη δική του περίοδο θητείας από το σημερινό σκάνδαλο, ο πρώην υπουργός Αγροτικής Ανάπτυξης Αλέξανδρος Κοντός εμφανίστηκε ενώπιον της εξεταστικής επιτροπής της Βουλής για τον ΟΠΕΚΕΠΕ. Ο ίδιος περιέγραψε το σύστημα διαχείρισης των ενισχύσεων ως «αξιόπιστο και θωρακισμένο» στην εποχή του και απέδωσε τις σημερινές «απαράδεκτες καταστάσεις» κυρίως στη μετέπειτα λειτουργία ιδιωτικών, μη πιστοποιημένων Κέντρων Υποδοχής Δηλώσεων (ΚΥΔ) και σε πλημμελείς ελέγχους του οργανισμού.
Τα ιδιωτικά ΚΥΔ και το πλήγμα στο εθνικό απόθεμα
Ο Αλέξανδρος Κοντός διαφοροποίησε ρητά τα πιστοποιημένα ΚΥΔ που λειτουργούσαν μέσω συνεταιρισμών και υπό «πλήρη έλεγχο» του ΟΠΕΚΕΠΕ από τα ιδιωτικά κέντρα που, όπως είπε, λειτούργησαν «ανεξέλεγκτα». Κατά την εκτίμησή του, αυτή η μετατόπιση σε ιδιωτικές δομές χωρίς επαρκή εποπτεία, σε συνδυασμό με την αποδυνάμωση των ελέγχων, άνοιξε τον δρόμο για συστηματικές καταχρήσεις στις δηλώσεις και στη χορήγηση ενισχύσεων.
Το πιο ανησυχητικό στοιχείο, σύμφωνα με τον πρώην υπουργό, είναι ότι τα παράνομα ποσά δεν προήλθαν από κάποιο «περιθώριο» του συστήματος, αλλά αφαιρέθηκαν από το εθνικό απόθεμα, δηλαδή το εργαλείο που χρηματοδοτείται από παρακράτηση μέρους των επιδοτήσεων όλων των αγροτών και έχει ως στόχο την ενίσχυση των νέων. «Ουσιαστικά απομειώθηκε ένα από τα πλέον αποτελεσματικά εργαλεία για την προοπτική του αγροτικού τομέα», σημείωσε, επισημαίνοντας και το αρνητικό μήνυμα προς τους νέους που σχεδιάζουν να παραμείνουν στην ύπαιθρο.
Ευθύνες, ΑΑΔΕ και το ιστορικό βάθος του προβλήματος
Σε ερώτηση για την απόδοση ευθυνών, ο Αλέξανδρος Κοντός ήταν προσεκτικός ως προς τα πολιτικά πρόσωπα, λέγοντας ότι «βλέπει» ευθύνες υπηρεσιακών στελεχών, αλλά δεν διαθέτει στοιχεία που να τεκμηριώνουν πολιτική ευθύνη. Η τοποθέτηση αυτή έρχεται σε συνέχεια ενός ευρύτερου πολιτικού «πολέμου αφηγήσεων» γύρω από το αν το σκάνδαλο είναι διαχρονικό ή αφορά συγκεκριμένη κυβερνητική περίοδο, όπως υποστηρίζουν άλλοι μάρτυρες.
Για τη μεταφορά του ΟΠΕΚΕΠΕ στην ΑΑΔΕ, ο πρώην υπουργός εξέφρασε επιφυλάξεις ως προς τη συμβατότητα ενός οργανισμού φορολογικής διοίκησης με την άσκηση αγροτικής πολιτικής. Αναγνώρισε, ωστόσο, ότι εάν η ένταξη στην ΑΑΔΕ διασφαλίσει αυστηρότερους ελέγχους και περιορισμό της διασπάθισης κοινοτικών πόρων, μπορεί να αποτελέσει λύση από πλευράς διαφάνειας, έστω και αν αλλοιώνει τον κλασικό ρόλο του ΟΠΕΚΕΠΕ.
Ο Αλέξανδρος Κοντός υπενθύμισε ακόμη τις πιέσεις που αντιμετώπισε η χώρα στις αρχές της δεκαετίας του 2000, πριν την πλήρη ανάπτυξη του Ολοκληρωμένου Συστήματος Διαχείρισης Επιδοτήσεων (ΟΣΔΕ), όταν η απουσία ακριβούς χαρτογράφησης αγροτεμαχίων οδηγούσε σε επικαλύψεις δηλώσεων και σε απειλές περικοπών επιδοτήσεων και προστίμων από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή. Όπως είπε, η εισαγωγή δορυφορικών απεικονίσεων και ενιαίου συστήματος ελέγχου αποτέλεσε τότε κομβική μεταρρύθμιση για τη συμμόρφωση της χώρας.
Τέλος, διαβεβαίωσε ότι «υπό τη δαμόκλεια σπάθη» της ΕΕ, πολιτικές παρεμβάσεις στον ΟΠΕΚΕΠΕ δεν γίνονταν και ότι παραβατικές συμπεριφορές είτε αντιμετωπίζονταν διοικητικά (με επιστροφές) είτε παραπέμπονταν στη Δικαιοσύνη όταν ήταν σοβαρές.
Σχόλιο SBCTV.gr: Η κατάθεση Κοντού ενισχύει την εικόνα ενός συστήματος αγροτικών ενισχύσεων που μεταρρυθμίστηκε τεχνοκρατικά (ΟΣΔΕ, δορυφορικοί χάρτες), αλλά στη συνέχεια υπονομεύτηκε από πολιτικές επιλογές απελευθέρωσης κρίσιμων κρίκων (ιδιωτικά ΚΥΔ) χωρίς επαρκή ρύθμιση και εποπτεία. Η μάχη πλέον στην εξεταστική δεν αφορά μόνο την απόδοση ευθυνών, αλλά το ποιος θα ορίσει το νέο θεσμικό πλαίσιο: ένα κλειστό, κρατικο-συνεταιριστικό μοντέλο με αυστηρούς ελέγχους ή ένα πιο «φοροκεντρικό» σχήμα υπό την ΑΑΔΕ. Σε κάθε περίπτωση, το πραγματικό διακύβευμα είναι αν το εθνικό απόθεμα θα ανακτήσει τον αρχικό του σκοπό – τη στήριξη των νέων παραγωγών – ή θα παραμείνει εργαλείο πελατειακών και παρασιτικών πρακτικών.
#ΟΠΕΚΕΠΕ #εξεταστική #αγροτικές_ενισχύσεις #αγροτική_πολιτική
