Η σύνοδος για την ενέργεια στη Βόρεια Θάλασσα στο Αμβούργο, με επίκεντρο τις ΑΠΕ και την ασφάλεια υποδομών, διεξάγεται υπό τη βαριά σκιά της κλιμακούμενης έντασης γύρω από τη Γροιλανδία και των αμερικανικών επιδιώξεων στην Αρκτική. Οι ευρωπαϊκές κυβερνήσεις επιχειρούν να ισορροπήσουν ανάμεσα στη βίαιη γεωπολιτική ατζέντα του Λευκού Οίκου και στην ανάγκη επιτάχυνσης της πράσινης μετάβασης.
Στο Αμβούργο συγκεντρώνονται σήμερα οι ηγέτες κρατών που βρέχονται από τη Βόρεια Θάλασσα, με επίσημο στόχο την ενίσχυση της διασυνοριακής συνεργασίας στις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας, το υδρογόνο και τις θαλάσσιες υποδομές. Ωστόσο, η συζήτηση αναμένεται να κυριαρχηθεί από την κρίση γύρω από τη Γροιλανδία και τη στρατηγική των ΗΠΑ στην Αρκτική, μετά την επιθετική προσπάθεια του Ντόναλντ Τραμπ να αποκτήσει τον έλεγχο του νησιού.
Γροιλανδία, ΝΑΤΟ και η νέα γεωπολιτική σκακιέρα
Η περιοχή της Βόρειας Θάλασσας και της Αρκτικής βρισκόταν ήδη σε καθεστώς αυξημένης ανησυχίας λόγω Ρωσίας. Τον τελευταίο καιρό όμως, η πίεση προέρχεται και από την Ουάσινγκτον. Ο Τραμπ απείλησε ακόμη και με βίαιη «κατάληψη» της Γροιλανδίας –αυτόνομης περιοχής του Βασιλείου της Δανίας– και με τιμωρητικούς δασμούς σε ευρωπαίους συμμάχους του ΝΑΤΟ που θα αντιταχθούν στα σχέδιά του.
Παρότι ο Αμερικανός πρόεδρος έκανε πρόσφατα ένα βήμα πίσω, μιλώντας για ένα ασαφές «πλαίσιο συμφωνίας» με τον γενικό γραμματέα του ΝΑΤΟ Μαρκ Ρούτε, οι λεπτομέρειες παραμένουν άγνωστες, δημιουργώντας περισσότερο σύγχυση παρά ασφάλεια. Ο Γερμανός καγκελάριος Φρίντριχ Μερτς, οικοδεσπότης της συνόδου, προειδοποίησε ότι η Συμμαχία πρέπει να δώσει «αυξημένη προσοχή σε όλα τα τμήματα του ευρωπαϊκού εδάφους του ΝΑΤΟ», με έμφαση «πρωτίστως στον Βορρά».
Στο Αμβούργο συμμετέχουν, μεταξύ άλλων, η πρωθυπουργός της Δανίας Μέτε Φρεντέρικσεν –που μόλις επισκέφθηκε τη Γροιλανδία– καθώς και εκπρόσωποι του ΝΑΤΟ, της Ευρωπαϊκής Επιτροπής και της Ισλανδίας. Παρόντες θα είναι επίσης ηγέτες από Νορβηγία, Κάτω Χώρες, Ιρλανδία, Βέλγιο και Λουξεμβούργο, ενώ Βρετανία και Γαλλία εκπροσωπούνται σε υπουργικό επίπεδο.
Από την κλιματική πολιτική στην ενεργειακή ασφάλεια
Τυπικά, η σύνοδος εστιάζει στην επιτάχυνση της ανάπτυξης υπεράκτιων αιολικών πάρκων, της αγοράς πράσινου υδρογόνου και της διασύνδεσης των δικτύων. Στόχος είναι η Βόρεια Θάλασσα να εξελιχθεί στο «μεγαλύτερο παγκοσμίως ταμιευτήρα καθαρής ενέργειας», στοιχείο κρίσιμο για μια πιο ανεξάρτητη και ασφαλή Ευρώπη.
Ήδη από τη σύνοδο του 2023, οι χώρες είχαν συμφωνήσει σε στόχο έως 300 GW αιολικής ισχύος μέχρι τα μέσα του αιώνα, με ενδιάμεσο ορόσημο τα 120 GW μέχρι το 2030. Ωστόσο, οι τρέχουσες προβλέψεις κάνουν λόγο για μόλις 82 GW στο τέλος της δεκαετίας, λόγω καθυστερήσεων σε λιμάνια, ελλείψεων εξαρτημάτων και ανεπαρκούς δικτυακής υποδομής.
Παράλληλα, η περιοχή έχει μετατραπεί σε πεδίο «υβριδικών επιθέσεων» που αποδίδονται στη Ρωσία: δολιοφθορές σε υποθαλάσσια καλώδια, κατασκοπεία κρίσιμων υποδομών μέσω φορτηγών πλοίων, ακόμη και μυστηριώδεις πτήσεις drones πάνω από αεροδρόμια και στρατιωτικές βάσεις στη Γερμανία. Όλα αυτά καθιστούν την ενεργειακή μετάβαση όχι μόνο κλιματική, αλλά και σκληρά γεωπολιτική υπόθεση.
Διασπαρμένη ενέργεια, ανθεκτικότερη Ευρώπη;
Οι υποστηρικτές της υπεράκτιας αιολικής ενέργειας υπογραμμίζουν ότι τα αποκεντρωμένα δίκτυα είναι πιο ανθεκτικά σε επιθέσεις από ό,τι οι συγκεντρωμένες μονάδες ορυκτών καυσίμων, οι αγωγοί και τα δεξαμενόπλοια. Όπως σημειώνει ο Σάιμον Σκίλινγκς από το think tank E3G, «έχουμε μάθει ότι οι διασπαρμένες υποδομές απαιτούν πολλαπλά, συντονισμένα χτυπήματα για να τεθούν εκτός λειτουργίας».
Ένα επιπλέον επιχείρημα είναι η δυνατότητα ενσωμάτωσης συστημάτων επιτήρησης ή drones απευθείας στις ανεμογεννήτριες, μετατρέποντας τα αιολικά πάρκα σε κόμβους θαλάσσιας ασφάλειας. Ωστόσο, η περιφερειακή συνεργασία σε αυτό το πεδίο παραμένει περιορισμένη, ενώ η ενσωμάτωση ανθεκτικότητας και ασφάλειας στις νέες υποδομές αυξάνει το κόστος. Την ίδια ώρα, οι ευρωπαϊκές κυβερνήσεις ανησυχούν για την είσοδο κινεζικών κατασκευαστών τουρμπινών στην εφοδιαστική αλυσίδα, φοβούμενες νέα στρατηγική εξάρτηση.
Σχόλιο SBCTV.gr: Η σύνοδος του Αμβούργου επιβεβαιώνει ότι η πράσινη ενέργεια στην Ευρώπη έχει οριστικά πάψει να είναι «μαλακή» πολιτική για το κλίμα και έχει μετατραπεί σε σκληρό γεωπολιτικό εργαλείο. Η αντιπαράθεση ΗΠΑ–ΕΕ για τη Γροιλανδία, η διαρκής ρωσική απειλή και ο φόβος κινεζικής διείσδυσης ωθούν τις ευρωπαϊκές πρωτεύουσες να δουν τη Βόρεια Θάλασσα όχι μόνο ως ενεργειακό Eldorado, αλλά ως γραμμή άμυνας. Το κρίσιμο ερώτημα είναι αν η ΕΕ θα καταφέρει να χρηματοδοτήσει και να συντονίσει εγκαίρως αυτόν τον διπλό ρόλο –ενεργειακό και στρατηγικό– πριν οι γεωπολιτικές πιέσεις καταστήσουν τις επιλογές της πολύ πιο περιορισμένες.
#ΕΕ #Γροιλανδία #ΝΑΤΟ #Ενέργεια #Ανανεώσιμες #ΒόρειαΘάλασσα #ΗΠΑ #Γερμανία
