Η Γροιλανδία και η Δανία ζητούν κατεπείγουσα συνάντηση με τον Αμερικανό ΥΠΕΞ Μάρκο Ρούμπιο, μετά τις δηλώσεις του προέδρου Ντόναλντ Τραμπ περί πρόθεσης προσάρτησης του αρκτικού νησιού. Η κίνηση αναδεικνύει την αυξανόμενη γεωπολιτική ένταση γύρω από την Αρκτική και τα ζητήματα κυριαρχίας.
Η κλιμάκωση της έντασης γύρω από τη Γροιλανδία εισέρχεται σε νέα φάση, καθώς η κυβέρνηση της αυτόνομης περιοχής και η Δανία ζήτησαν εκ νέου και με κατεπείγοντα χαρακτήρα συνάντηση με τον Αμερικανό υπουργό Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο. Αφορμή αποτέλεσαν οι πρόσφατες δηλώσεις του προέδρου των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ, ο οποίος μίλησε ανοιχτά για πρόθεση προσάρτησης του νησιού, προκαλώντας έντονες αντιδράσεις στην Ευρώπη.
Απαίτηση για θεσμικό διάλογο με την Ουάσινγκτον
Η υπουργός Εξωτερικών της Γροιλανδίας, Βίβιαν Μότζφελντ, ανακοίνωσε μέσω ανάρτησής της στο Facebook ότι Κοπεγχάγη και Νουούκ επιδιώκουν άμεση συνάντηση με τον Μάρκο Ρούμπιο. «Στόχος της συνάντησης είναι να συζητηθούν σημαντικές δηλώσεις των Ηνωμένων Πολιτειών για τη Γροιλανδία», υπογράμμισε, δίνοντας σαφές στίγμα πως το ζήτημα αντιμετωπίζεται ως υπόθεση κυριαρχίας και όχι ως τεχνική διμερής εκκρεμότητα.
Η Μότζφελντ αποκάλυψε ότι καθ’ όλη τη διάρκεια του 2025, τόσο η κυβέρνηση της Γροιλανδίας όσο και η δανική κυβέρνηση είχαν αιτηθεί συνάντηση σε επίπεδο υπουργών Εξωτερικών με την Ουάσινγκτον, χωρίς αποτέλεσμα. Η επισήμανση αυτή δείχνει ότι η ένταση δεν δημιουργήθηκε αιφνιδίως από μία δήλωση Τραμπ, αλλά κλιμακώνεται εδώ και μήνες, με τις ΗΠΑ να αποφεύγουν έναν θεσμικό διάλογο που θα τις υποχρέωνε να τοποθετηθούν καθαρά για το καθεστώς της Γροιλανδίας.
Γεωπολιτική αξία της Αρκτικής και ευρωπαϊκή διάσταση
Η Γροιλανδία, αν και αυτόνομη, παραμένει τυπικά τμήμα του Βασιλείου της Δανίας. Η επιμονή Κοπεγχάγης και Νουούκ σε κοινό μέτωπο έναντι της Ουάσινγκτον ενισχύει το επιχείρημα ότι οποιαδήποτε συζήτηση για το μέλλον του νησιού είναι ζήτημα διεθνούς δικαίου και ευρωπαϊκής κυριαρχίας. Η πρόσφατη κοινή δήλωση Ευρωπαίων ηγετών, ότι «μόνο η Δανία και η Γροιλανδία μπορούν να αποφασίσουν για τα θέματα που τις αφορούν», λειτουργεί ως πολιτική ομπρέλα σε αυτή τη στάση.
Στο παρασκήνιο, η Αρκτική αποκτά ολοένα μεγαλύτερη γεωστρατηγική σημασία λόγω της κλιματικής αλλαγής, των νέων θαλάσσιων διαδρομών και των πιθανών ενεργειακών και ορυκτών αποθεμάτων. Για τις ΗΠΑ του Ντόναλντ Τραμπ, η Γροιλανδία αποτελεί κρίσιμο κομμάτι του παγκόσμιου ανταγωνισμού με τη Ρωσία και την Κίνα. Για την ΕΕ, όμως, η υπόθεση αγγίζει τον πυρήνα της αρχής της εδαφικής ακεραιότητας ενός κράτους-μέλους ή στενού εταίρου.
Πιθανά επόμενα βήματα και κίνδυνος κλιμάκωσης
Η μέχρι τώρα άρνηση της Ουάσινγκτον να δεσμευθεί σε συνάντηση υψηλού επιπέδου με Δανία και Γροιλανδία αφήνει ανοιχτό το ενδεχόμενο περαιτέρω κλιμάκωσης. Αν ο Μάρκο Ρούμπιο συνεχίσει να αποφεύγει τον διάλογο, η Κοπεγχάγη μπορεί να κινηθεί σε επίπεδο ΝΑΤΟ και ΕΕ, ζητώντας σαφέστερες τοποθετήσεις από συμμάχους που ήδη έχουν εκφράσει λεκτική στήριξη.
Σε κάθε περίπτωση, το ζήτημα της Γροιλανδίας ξεπερνά τα στενά διμερή πλαίσια. Δοκιμάζει τα όρια της διατλαντικής σχέσης, αναδεικνύει τη δυσκολία της Ευρώπης να ισορροπήσει απέναντι σε έναν όλο και πιο αναθεωρητικό αμερικανικό λόγο και φέρνει στο προσκήνιο το ερώτημα: μέχρι πού μπορεί να φτάσει η «συναλλαγή» γεωγραφιών σε έναν κόσμο αυξανόμενων γεωπολιτικών πιέσεων.
Σχόλιο SBCTV.gr: Η υπόθεση Γροιλανδίας λειτουργεί ως stress test για το διεθνές δίκαιο και τις συμμαχίες: αν οι ΗΠΑ επιμείνουν σε λογική «απόκτησης» εδαφών, η Ευρώπη θα κληθεί να αποδείξει στην πράξη αν μπορεί να υπερασπιστεί την κυριαρχία εταίρων της πέρα από τις τυπικές δηλώσεις συμπαράστασης.
#Γροιλανδία #Δανία #ΗΠΑ #Αρκτική #ΔιεθνήςΠολιτική
