Η θεαματική επιχείρηση των ΗΠΑ που οδήγησε στη σύλληψη του Νικολάς Μαδούρο και τη μεταφορά του στη Νέα Υόρκη ανοίγει μια εξαιρετικά επικίνδυνη φάση για τη Βενεζουέλα και οξύνει τη διεθνή αντιπαράθεση. Η Ουάσιγκτον δηλώνει ότι θα «καθοδηγήσει» τη μετάβαση και θα αξιοποιήσει τα τεράστια πετρελαϊκά αποθέματα της χώρας, προκαλώντας σφοδρές αντιδράσεις για κατάφωρη παραβίαση της κυριαρχίας της.
Ο ανατραπείς πρόεδρος της Βενεζουέλας Νικολάς Μαδούρο βρίσκεται πλέον υπό αμερικανική κράτηση στη Νέα Υόρκη, μετά από μια συνδυασμένη αεροπορική και ειδική επιχείρηση των ΗΠΑ στο Καράκας και τα περίχωρά του. Ο ίδιος και η σύζυγός του, Σίλια Φλόρες, συνελήφθησαν τη νύχτα, έπειτα από πολύμηνη στρατιωτική πίεση και συγκέντρωση δυνάμεων στην Καραϊβική.
Ο Μαδούρο αναμένεται να προσαχθεί ενώπιον δικαστηρίου της Νέας Υόρκης για κατηγορίες «ναρκωτρομοκρατίας» και εισαγωγής κοκαΐνης στις ΗΠΑ, με την Ουάσιγκτον να επιχειρεί να ποινικοποιήσει συνολικά το καθεστώς του. Σύμφωνα με τα αμερικανικά ΜΜΕ, έχει ήδη παραδοθεί στην υπηρεσία δίωξης ναρκωτικών (DEA) και θα μεταφερθεί σε φυλακή υψίστης ασφαλείας στο Μπρούκλιν.
ΗΠΑ ως de facto διαχειριστής της «μετάβασης»
Ο Ντόναλντ Τραμπ, εμφανώς ικανοποιημένος από την επιχείρηση που βαφτίστηκε «Absolute Resolve», δήλωσε ότι οι ΗΠΑ θα «κυβερνήσουν τη χώρα» μέχρι να διαμορφωθεί μια «ασφαλής, προσήκουσα και δίκαιη» μετάβαση. Πρόκειται για διατύπωση που παραπέμπει ευθέως σε καθεστώς κηδεμονίας, χωρίς σαφές χρονοδιάγραμμα, και θυμίζει τις πιο σκληρές εκδοχές του Δόγματος Μονρόε στη Λατινική Αμερική.
Την ίδια ώρα, ο Αμερικανός πρόεδρος άνοιξε απροκάλυπτα το ζήτημα της ενεργειακής λείας: ανακοίνωσε ότι θα επιτρέψει σε αμερικανικές πετρελαϊκές εταιρείες να εισέλθουν στη Βενεζουέλα για την εκμετάλλευση των μεγαλύτερων επιβεβαιωμένων πετρελαϊκών αποθεμάτων στον κόσμο. Η σύνδεση της «μετάβασης» με την άμεση αξιοποίηση των κοιτασμάτων φωτίζει το πραγματικό διακύβευμα της επέμβασης: τον έλεγχο ενός στρατηγικού ενεργειακού πόρου.
Ο επικεφαλής του γενικού επιτελείου εθνικής άμυνας των ΗΠΑ, πτέραρχος Νταν Κέιν, μίλησε για «διακριτική, ακριβή» επιχείρηση, που πραγματοποιήθηκε «στις ώρες του μέγιστου σκότους» με τη συμμετοχή άνω των 150 αεροσκαφών. Αν και η Ουάσιγκτον αναφέρει μηδενικές απώλειες για τις δυνάμεις της, αξιωματούχος της Βενεζουέλας κάνει λόγο για περίπου 40 νεκρούς, στρατιωτικούς και πολίτες, ενώ ο Τραμπ αναγνώρισε και «πολλούς νεκρούς Κουβανούς συμβούλους» του Μαδούρο.
Εσωτερικό κενό εξουσίας και διεθνής κατακραυγή
Στο Καράκας, οι δρόμοι παραμένουν άδειοι, τα καταστήματα κλειστά και η κοινωνία βαθιά διχασμένη. Μερικές εκατοντάδες υποστηρικτές του Μαδούρο συγκεντρώθηκαν κοντά στο προεδρικό μέγαρο Μιραφλόρες, καταγγέλλοντας «συμπεριφορά κακοποιού της γειτονιάς» από τις ΗΠΑ. Στον αντίποδα, πολλοί από τα περίπου 8 εκατομμύρια Βενεζουελάνους της διασποράς γιορτάζουν την πτώση του, ελπίζοντας σε επιστροφή σε μια «ελεύθερη χώρα».
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει η εσωτερική πολιτική σκηνή: το Ανώτατο Δικαστήριο ανέθεσε προσωρινά την εξουσία στην αντιπρόεδρο Ντέλσι Ροδρίγκες, η οποία επιμένει ότι ο Μαδούρο παραμένει «ο μοναδικός πρόεδρος» και ζητά την άμεση απελευθέρωσή του. Την ίδια στιγμή, ο Τραμπ αποκλείει ουσιαστικά την ηγέτιδα της αντιπολίτευσης και νομπελίστρια ειρήνης Μαρία Κορίνα Ματσάδο από το ενδεχόμενο να αναλάβει την προεδρία, αμφισβητώντας τη λαϊκή της υποστήριξη – μια κίνηση που δείχνει ότι η Ουάσιγκτον επιθυμεί να σχεδιάσει η ίδια το πολιτικό σκηνικό της «επόμενης μέρας».
Η διεθνής αντίδραση είναι σκληρή: Ρωσία, Κίνα, Ιράν και Κούβα μιλούν για κατάφωρη παραβίαση του Χάρτη του ΟΗΕ, «κρατική τρομοκρατία» και υπονόμευση της εθνικής κυριαρχίας. Ο Γενικός Γραμματέας του ΟΗΕ Αντόνιο Γκουτέρες δηλώνει «ανάστατος», ενώ το Συμβούλιο Ασφαλείας συγκαλείται εκτάκτως, με πολλές χώρες και την ΕΕ να ζητούν σεβασμό της διεθνούς νομιμότητας.
Σχόλιο SBCTV.gr: Η απαγωγή ενός εν ενεργεία –έστω αμφιλεγόμενου– προέδρου από ξένη δύναμη και η εξαγγελία de facto αμερικανικής διακυβέρνησης στη Βενεζουέλα συνιστούν επικίνδυνο προηγούμενο για το διεθνές σύστημα. Πέρα από το ιδεολογικό πρόσημο του τσαβισμού, το μήνυμα είναι ότι καθεστώτα με «λάθος» γεωπολιτικό προσανατολισμό και κρίσιμους πόρους μπορεί να ανατραπούν με ωμή ισχύ και νομική επίφαση μέσω κατηγοριών όπως η «ναρκωτρομοκρατία». Το αν η επέμβαση θα οδηγήσει σε σταθερότητα ή σε παρατεταμένο χάος θα κριθεί από το αν η Ουάσιγκτον θα επιβάλει μια ελεγχόμενη, πετρελαιοκεντρική τάξη ή αν θα επιτρέψει πραγματική πολιτική αυτοδιάθεση – κάτι που, προς το παρόν, δεν διαφαίνεται.
#Βενεζουέλα #Μαδούρο #ΗΠΑ #Τραμπ #Πετρέλαιο #ΔιεθνέςΔίκαιο
