Η Ουάσινγκτον εντείνει την στρατιωτική πίεση προς το Ιράν με την αποστολή νέας ναυτικής δύναμης, την ώρα που η Τεχεράνη δηλώνει πρόθυμη για διάλογο αλλά χωρίς συγκεκριμένο πλαίσιο συνομιλιών. Πρώην ανώτατος διοικητής του ΝΑΤΟ προειδοποιεί ότι ο Ντόναλντ Τραμπ κινείται σε «πολύ λεπτό πάγο», καθώς η ιστορία των αμερικανικών επεμβάσεων στη Μέση Ανατολή είναι γεμάτη απρόβλεπτες εκτροπές.
Η κρίση ανάμεσα στις Ηνωμένες Πολιτείες και το Ιράν εισέρχεται σε ακόμη πιο εύφλεκτη φάση, μετά την ανακοίνωση του προέδρου Ντόναλντ Τραμπ ότι μια ακόμη «μεγάλη αρμάδα» πλέει προς την περιοχή του Περσικού Κόλπου. Η κίνηση αυτή έρχεται ενώ η Τεχεράνη διαμηνύει ότι είναι «έτοιμη για διάλογο» με την Ουάσινγκτον, αλλά χωρίς να υπάρχουν, προς το παρόν, συγκεκριμένες ρυθμίσεις ή χρονοδιάγραμμα για άμεσες συνομιλίες.
Ο πρώην αναπληρωτής ανώτατος συμμαχικός διοικητής Ευρώπης του ΝΑΤΟ, στρατηγός Ρίτσαρντ Σίρεφ, μιλώντας στο France 24, τόνισε ότι ο Αμερικανός πρόεδρος βρίσκεται σε «πολύ λεπτό πάγο», καθώς η ιστορία έχει δείξει ότι οι αμερικανικές επεμβάσεις στη Μέση Ανατολή «σπάνια εξελίσσονται όπως είχε σχεδιαστεί».
Ασαφής στρατηγικός στόχος και υψηλός κίνδυνος κλιμάκωσης
Κεντρικό ερώτημα παραμένει τι επιδιώκει στην πραγματικότητα ο Λευκός Οίκος με την επίδειξη ναυτικής ισχύος. Σύμφωνα με τον Σίρεφ, ο τελικός στόχος της Ουάσινγκτον παραμένει «αόριστος»: δεν είναι σαφές αν πρόκειται για καθαρή αποτροπή, για προσπάθεια εξαναγκασμού της Τεχεράνης σε νέες διαπραγματεύσεις ή για προετοιμασία εδάφους σε περίπτωση περιορισμένων στρατιωτικών πληγμάτων.
Η αβεβαιότητα αυτή αυξάνει τον κίνδυνο λάθους υπολογισμού. Στην ιδιαίτερα πυκνή στρατιωτική γεωγραφία του Περσικού Κόλπου, όπου πλοία, αεροσκάφη και δυνάμεις πολλών κρατών επιχειρούν σε μικρές αποστάσεις, ένα επεισόδιο –από ατύχημα ή παρερμηνεία κινήσεων– μπορεί να οδηγήσει σε ταχεία κλιμάκωση. Η αποστολή μιας «μεγάλης αρμάδας» ενισχύει την αποτροπή, αλλά ταυτόχρονα πολλαπλασιάζει τα σημεία τριβής.
Παράλληλα, το Ιράν, αντιμετωπίζοντας την απειλή αμερικανικής στρατιωτικής δράσης και τις επιπτώσεις των κυρώσεων στην οικονομία του, επιχειρεί να εμφανιστεί ως η «λογική» πλευρά που δεν απορρίπτει τον διάλογο. Ωστόσο, χωρίς σαφές πλαίσιο, εγγυήσεις και αμοιβαία βήματα αποκλιμάκωσης, οι δηλώσεις περί προθυμίας για συνομιλίες παραμένουν κυρίως πολιτικό μήνυμα προς τη διεθνή κοινότητα.
Το βάρος της ιστορίας των αμερικανικών επεμβάσεων
Η προειδοποίηση του Σίρεφ ότι οι αμερικανικές παρεμβάσεις στη Μέση Ανατολή «συχνά δεν πάνε όπως σχεδιάστηκαν» παραπέμπει σε μια μακρά αλυσίδα παραδειγμάτων: από το Ιράκ και το Αφγανιστάν, μέχρι τη Λιβύη και τη Συρία, η Ουάσινγκτον έχει επανειλημμένα υποτιμήσει την πολυπλοκότητα των τοπικών ισορροπιών και την ανθεκτικότητα των καθεστώτων ή των ένοπλων ομάδων που στοχοποιεί.
Στην περίπτωση του Ιράν, οι κίνδυνοι είναι ακόμη μεγαλύτεροι: πρόκειται για περιφερειακή δύναμη με σημαντική επιρροή σε Λίβανο, Συρία, Ιράκ και Υεμένη, ισχυρές πυραυλικές δυνατότητες και δίκτυα συμμάχων και πληρεξουσίων. Μια στρατιωτική σύγκρουση, ακόμη και περιορισμένης κλίμακας, δύσκολα θα περιοριζόταν γεωγραφικά, με πιθανές επιπτώσεις στις ροές πετρελαίου, στις διεθνείς αγορές και στην ενεργειακή ασφάλεια της Ευρώπης.
Υπό αυτό το πρίσμα, η κριτική ότι ο Τραμπ κινείται σε «λεπτό πάγο» δεν αφορά μόνο το ρίσκο στρατιωτικής εμπλοκής, αλλά και την απουσία μιας συνεκτικής στρατηγικής εξόδου από την κρίση, σε περίπτωση που τα πράγματα εκτροχιαστούν.
Σχόλιο SBCTV.gr: Η τρέχουσα αμερικανοϊρανική αντιπαράθεση αναδεικνύει το διαχρονικό έλλειμμα στρατηγικής στη Μέση Ανατολή: εύκολη επίδειξη ισχύος, δύσκολη χάραξη ρεαλιστικού πολιτικού στόχου. Όσο η Ουάσινγκτον επενδύει κυρίως σε τακτικούς ελιγμούς και όχι σε μακροπρόθεσμη διπλωματική αρχιτεκτονική ασφαλείας, ο κίνδυνος νέου «ανοικτού μετώπου» στην περιοχή θα παραμένει υψηλός, με άμεσες συνέπειες για την παγκόσμια οικονομία και την ευρωπαϊκή ενεργειακή σταθερότητα.
#ΗΠΑ #Ιράν #Τραμπ #ΜέσηΑνατολή #ΝΑΤΟ
