Ο Ντόναλντ Τραμπ ανακοίνωσε ότι κατέληξε σε «πλαίσιο» συμφωνίας για τη Γροιλανδία, ύστερα από συνάντηση με τον γενικό γραμματέα του ΝΑΤΟ Μαρκ Ρούτε, και ότι παγώνει τους νέους δασμούς που επρόκειτο να επιβληθούν σε ευρωπαίους συμμάχους. Η κίνηση συνδέει ευθέως το ζήτημα της Γροιλανδίας με την αμερικανοευρωπαϊκή εμπορική ένταση.
Ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ δήλωσε στην Ουάσινγκτον ότι συμφώνησε σε ένα «πλαίσιο» για συμφωνία σχετικά με τη Γροιλανδία, μετά από συνάντηση με τον επικεφαλής του ΝΑΤΟ Μαρκ Ρούτε στο περιθώριο του Νταβός. Ως αντάλλαγμα, γνωστοποίησε ότι θα άρει ή θα παγώσει δασμούς που ήταν προγραμματισμένο να πλήξουν ευρωπαίους συμμάχους, επιχειρώντας να παρουσιάσει την πρωτοβουλία ως win–win για ασφάλεια και εμπόριο.
Η Γροιλανδία ως γεωπολιτικός κόμβος
Η Γροιλανδία, αυτόνομη περιοχή του Βασιλείου της Δανίας, βρίσκεται στο επίκεντρο του στρατηγικού ανταγωνισμού ΗΠΑ–Ρωσίας–Κίνας στην Αρκτική. Οι ΗΠΑ διαθέτουν ήδη σημαντική στρατιωτική παρουσία μέσω της βάσης Θούλη, όμως η Ουάσινγκτον επιδιώκει διευρυμένα δικαιώματα και πιο σταθερή θεσμική παρουσία, από επενδύσεις σε υποδομές μέχρι ενεργειακή και μεταλλευτική εκμετάλλευση.
Σύμφωνα με όσα διέρρευσαν τις προηγούμενες ημέρες, ο Ρούτε φέρεται να εξήγησε στον Τραμπ το υφιστάμενο πλαίσιο αμερικανικών δικαιωμάτων στη Γροιλανδία, καθώς και τους περιορισμούς που θέτει η δανική και ευρωπαϊκή νομιμότητα. Το «πλαίσιο» στο οποίο αναφέρθηκε ο Τραμπ φαίνεται να αφορά ενίσχυση αυτών των δικαιωμάτων μέσω συμφωνίας με τη Δανία και τις τοπικές αρχές, χωρίς μονομερείς ενέργειες ή χρήση βίας – κάτι που ο ίδιος έσπευσε να αποκλείσει δημοσίως.
Ανταλλάγματα σε δασμούς και μήνυμα προς την Ευρώπη
Η σύνδεση της Γροιλανδίας με τους δασμούς προς την Ευρώπη δείχνει ότι ο Λευκός Οίκος εργαλειοποιεί την εμπορική πίεση για να αποσπάσει γεωπολιτικά ανταλλάγματα. Ο Τραμπ ανακοίνωσε ότι, υπό το φως της προόδου στο ζήτημα της Γροιλανδίας, θα παγώσει ή θα ακυρώσει την επιβολή νέων δασμών σε ευρωπαϊκά προϊόντα, παρουσιάζοντας την απόφαση ως χειρονομία καλής θέλησης προς τους συμμάχους στο ΝΑΤΟ.
Για την Ευρώπη, η εξέλιξη είναι διττή. Από τη μία αποφεύγεται μια ακόμη κλιμάκωση στον εμπορικό πόλεμο με τις ΗΠΑ, σε μια περίοδο επιβράδυνσης της ευρωπαϊκής οικονομίας. Από την άλλη, η ΕΕ καλείται να ισορροπήσει ανάμεσα στην προστασία της κυριαρχίας της Δανίας και της Γροιλανδίας και στην ανάγκη να διατηρήσει λειτουργικές σχέσεις με την Ουάσινγκτον.
Αβεβαιότητα για το περιεχόμενο της συμφωνίας
Μέχρι στιγμής δεν έχουν δημοσιοποιηθεί λεπτομέρειες για το τι ακριβώς περιλαμβάνει το «πλαίσιο» της συμφωνίας. Παραμένει ασαφές αν πρόκειται για οικονομικό πακέτο επενδύσεων, για μακροχρόνια μίσθωση υποδομών, για διεύρυνση στρατιωτικών εγκαταστάσεων ή για συνδυασμό όλων των παραπάνω. Επίσης, δεν είναι σαφές ποια μορφή έγκρισης θα απαιτηθεί από τη δανική κυβέρνηση, το κοινοβούλιο και τις τοπικές αρχές της Γροιλανδίας.
Σε κάθε περίπτωση, η κίνηση Τραμπ επιβεβαιώνει ότι η Αρκτική εξελίσσεται σε νέο πεδίο σκληρής γεωπολιτικής αντιπαράθεσης, με την Ευρώπη να βρίσκεται ανάμεσα στις πιέσεις των ΗΠΑ και τις δικές της δεσμεύσεις για σεβασμό της εδαφικής ακεραιότητας των κρατών–μελών.
Σχόλιο SBCTV.gr: Η Ουάσινγκτον επιχειρεί να αγοράσει γεωπολιτική επιρροή στην Αρκτική πληρώνοντας σε «νόμισμα δασμών» προς την Ευρώπη. Αν η ΕΕ αποδεχθεί σιωπηρά αυτόν τον εκβιασμό, ανοίγει επικίνδυνο προηγούμενο όπου η εμπορική πίεση μετατρέπεται σε εργαλείο αναδιανομής κυριαρχικών δικαιωμάτων.
#ΗΠΑ #Γροιλανδία #Trump #Ευρώπη #ΝΑΤΟ #Δασμοί
