Σοβαρές ανησυχίες για την ψυχική και πολιτική κατάσταση του Ντόναλντ Τραμπ μετέφερε, σύμφωνα με διπλωματικές πηγές, ο πρωθυπουργός της Σλοβακίας Ρόμπερτ Φίτσο σε κλειστή συζήτηση ηγετών της ΕΕ. Το περιστατικό έρχεται να οξύνει το κλίμα καχυποψίας στις διατλαντικές σχέσεις, την ώρα που η Ουάσινγκτον κλιμακώνει τις πιέσεις για τη Γροιλανδία και την ευρωπαϊκή ασφάλεια.
Σημαντικό πολιτικό θόρυβο στις Βρυξέλλες προκαλούν οι αποκαλύψεις ότι ο πρωθυπουργός της Σλοβακίας Ρόμπερτ Φίτσο εξέφρασε, σε κλειστή συζήτηση ηγετών της ΕΕ, βαθύ προβληματισμό για την «ψυχολογική κατάσταση» και τη συμπεριφορά του προέδρου των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ, μετά από κατ’ ιδίαν συνάντηση στο θέρετρο Μαρ-α-Λάγκο στη Φλόριντα στις 17 Ιανουαρίου.
Σύμφωνα με πέντε Ευρωπαίους διπλωμάτες που μίλησαν ανώνυμα, ο Φίτσο –ένας από τους πλέον φιλοτραμπικούς ηγέτες στην ΕΕ– περιέγραψε τον Αμερικανό πρόεδρο ως «επικίνδυνο» και «εκτός εαυτού». Οι αναφορές αυτές έγιναν στις 22 Ιανουαρίου, στο περιθώριο έκτακτης Συνόδου Κορυφής της ΕΕ στις Βρυξέλλες, η οποία είχε ως επίκεντρο την επιδείνωση των διατλαντικών σχέσεων μετά τις απειλές Τραμπ για τη Γροιλανδία και νέους δασμούς σε ευρωπαϊκές χώρες.
Διπλή γλώσσα Φίτσο και διάψευση από τον Λευκό Οίκο
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον έχει το γεγονός ότι οι ιδιωτικές ανησυχίες του Φίτσο συγκρούονται με τη δημόσια εικόνα που ο ίδιος προέβαλε. Σε βίντεο στο Facebook, ο Σλοβάκος πρωθυπουργός χαρακτήρισε την πρόσκληση στο Μαρ-α-Λάγκο ένδειξη «υψηλού σεβασμού και εμπιστοσύνης», μιλώντας για «ανοικτές και ανεπίσημες συνομιλίες» με τον Τραμπ και υπογραμμίζοντας τη σύμπτωση απόψεων περί «βαθιάς κρίσης» στην ΕΕ.
Κατά το ίδιο ταξίδι υπέγραψε και συμφωνία πολιτικής πυρηνικής συνεργασίας με την Ουάσινγκτον, ενώ έχει επανειλημμένα στηρίξει τη σκληρή αμερικανική γραμμή στον πόλεμο Ρωσίας–Ουκρανίας. Μάλιστα, πριν έναν χρόνο, από το βήμα της συντηρητικής διάσκεψης CPAC στις ΗΠΑ, είχε δηλώσει ότι «ο πρόεδρός σας προσφέρει μεγάλη υπηρεσία στην Ευρώπη».
Ο Λευκός Οίκος αντέδρασε έντονα στις διαρροές. Η εκπρόσωπος Άννα Κέλι έκανε λόγο για «απολύτως ψευδή είδηση από ανώνυμους Ευρωπαίους διπλωμάτες που προσπαθούν να αποκτήσουν σημασία», τονίζοντας ότι η συνάντηση ήταν «θετική και παραγωγική». Ανώτερος αξιωματούχος που βρισκόταν στο δωμάτιο περιέγραψε τη συζήτηση ως «φυσιολογική, ευχάριστη, με χιουμοριστικές στιγμές», χωρίς «αμήχανες ή παράξενες» εκτροπές.
Αυξανόμενος ευρωπαϊκός φόβος για την «απρόβλεπτη» Ουάσινγκτον
Πέρα από το επεισόδιο Φίτσο, Ευρωπαίοι αξιωματούχοι αναφέρουν ότι η ανησυχία για την υγεία και τη νηφαλιότητα του 79χρονου Τραμπ «γίνεται γρήγορα πιο συχνό θέμα συζήτησης σε όλα τα επίπεδα». Ο Αμερικανός πρόεδρος έχει κατηγορηματικά αρνηθεί ότι πάσχει από οποιαδήποτε γνωστική διαταραχή, συμπεριλαμβανομένου του Αλτσχάιμερ.
Η ουσία, ωστόσο, για τις ευρωπαϊκές πρωτεύουσες είναι η πολιτική απροβλεψιμότητα της Ουάσινγκτον. Τις τελευταίες εβδομάδες ο Τραμπ απείλησε με νέους δασμούς οκτώ ευρωπαϊκές χώρες, αντέδρασε οργισμένα στην άρνηση της Δανίας να συζητήσει την παραχώρηση της Γροιλανδίας –φτάνοντας στο σημείο να μην αποκλείει χρήση βίας– και στη συνέχεια μίλησε στο Νταβός για «άμεσες διαπραγματεύσεις» απόκτησης της νήσου, λέγοντας χαρακτηριστικά: «Θα μπορούσαμε να είμαστε ασταμάτητοι αν χρησιμοποιούσα υπέρμετρη ισχύ, αλλά δεν θα το κάνω».
Μετά το Νταβός, ο Τραμπ ανακοίνωσε ότι συμφώνησε σε «πλαίσιο συμφωνίας» για τη Γροιλανδία με τον Γενικό Γραμματέα του ΝΑΤΟ Μαρκ Ρούτε και απέσυρε τις απειλές για δασμούς, χωρίς όμως να δημοσιοποιηθούν οι λεπτομέρειες. Στη Σύνοδο της ΕΕ, ο Εμανουέλ Μακρόν και ο Γερμανός καγκελάριος Φρίντριχ Μερτς προειδοποίησαν ότι, παρά την εκτόνωση, η Ευρώπη οφείλει να μειώσει την εξάρτησή της από τις ΗΠΑ για την ασφάλειά της. Η πρόεδρος της Κομισιόν Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν μίλησε για ανάγκη «σθεναρής αλλά μη κλιμακούμενης» στάσης έναντι της Ουάσινγκτον.
Σχόλιο SBCTV.gr: Η υπόθεση Φίτσο λειτουργεί ως καμπανάκι για την ΕΕ: αν ακόμη και δηλωμένοι σύμμαχοι του Τραμπ προβληματίζονται για τη σταθερότητά του, η Ευρώπη δεν μπορεί να συνεχίσει να στηρίζει την ασφάλεια και τη στρατηγική της ευημερία σε μια Ουάσινγκτον που φλερτάρει με το απρόβλεπτο. Η συζήτηση περί «στρατηγικής αυτονομίας» παύει να είναι ιδεολογική πολυτέλεια και μετατρέπεται σε ψυχρή γεωπολιτική ανάγκη.
#ΗΠΑ #Τραμπ #ΕΕ #ΝΑΤΟ #Γροιλανδία
