Η νέα ετήσια έκθεση του Παρατηρητηρίου Ψηφιακού Μετασχηματισμού του ΣΕΒ δείχνει ότι η Ελλάδα βελτίωσε θεαματικά τη θέση της στην ψηφιακή ωριμότητα μετά το 2018, φτάνοντας το 84% του ευρωπαϊκού μέσου όρου το 2025. Ωστόσο, κάτω από τους εντυπωσιακούς δείκτες για το Δημόσιο και τα δίκτυα 5G, παραμένουν σοβαρές υστερήσεις σε οπτικές ίνες, ψηφιακές δεξιότητες, τεχνητή νοημοσύνη και κυβερνοασφάλεια στις επιχειρήσεις.
Η εικόνα της ψηφιακής Ελλάδας είναι διττή: από τη μία πλευρά, η χώρα καταγράφει τη μεγαλύτερη ποσοστιαία βελτίωση ψηφιακής ωριμότητας στην Ευρωπαϊκή Ένωση μετά το 2018, ανεβαίνοντας από το 67% στο 84% του ευρωπαϊκού μέσου όρου το 2025. Από την άλλη, το χάσμα με τους πρωταγωνιστές της Ευρώπης παραμένει ορατό, κυρίως σε υποδομές νέας γενιάς, ανθρώπινο κεφάλαιο και υιοθέτηση τεχνολογιών αιχμής από τις επιχειρήσεις.
Δημόσιος τομέας και δίκτυα: η «βιτρίνα» της προόδου
Σύμφωνα με την έκθεση του ΣΕΒ, η ψηφιοποίηση του Δημοσίου αποτελεί ένα από τα πιο ισχυρά σημεία της χώρας. Οι δείκτες e-Gov φτάνουν το 79% για τις υπηρεσίες προς επιχειρήσεις και το 77% προς πολίτες, αποτυπώνοντας τη μαζική μεταφορά διαδικασιών σε ψηφιακά κανάλια. Ωστόσο, τα ανοιχτά δημόσια δεδομένα παραμένουν ασθενής κρίκος, με επίδοση μόλις 61%, γεγονός που περιορίζει τις δυνατότητες για ανάπτυξη νέων υπηρεσιών και επιχειρηματικών μοντέλων πάνω σε δημόσιες βάσεις δεδομένων.
Στις ψηφιακές υποδομές, η σχεδόν καθολική κάλυψη της χώρας με δίκτυα 5G δείχνει μια επιτυχημένη στρατηγική στην κινητή ευρυζωνικότητα. Αντιθέτως, τα σταθερά δίκτυα νέας γενιάς υστερούν: στο τέλος του 2024, οι οπτικές ίνες κάλυπταν μόλις το 46% των νοικοκυριών. Αυτό περιορίζει την πραγματική αξιοποίηση εφαρμογών υψηλών απαιτήσεων σε δεδομένα και χαμηλή καθυστέρηση, ιδιαίτερα για επιχειρήσεις στην περιφέρεια.
Επιχειρήσεις, δεξιότητες και κυβερνοασφάλεια: η «σκοτεινή πλευρά»
Το μεγαλύτερο έλλειμμα εντοπίζεται στην πλευρά της αγοράς και του ανθρώπινου δυναμικού. Οι ιδιωτικές επενδύσεις σε τεχνολογίες αιχμής παραμένουν χαμηλές: η Ελλάδα έχει καλύψει μόλις το 12% του στόχου 2030 στην τεχνητή νοημοσύνη, 28% στο cloud και 42% στην ανάλυση δεδομένων. Ουσιαστικά, οι ελληνικές επιχειρήσεις χρησιμοποιούν περιορισμένα τα εργαλεία που θα μπορούσαν να αυξήσουν παραγωγικότητα, εξωστρέφεια και ανταγωνιστικότητα.
Παρότι η χώρα παράγει υψηλής ποιότητας αποφοίτους STEM (23,1 ανά 1.000 κατοίκους), η αγορά εργασίας δεν καταφέρνει να τους απορροφήσει επαρκώς σε θέσεις ΤΠΕ: καλύπτεται μόλις το 25% του στόχου 2030 για ειδικούς στην πληροφορική και τις επικοινωνίες. Οι επιχειρήσεις αναφέρουν δυσκολία στην εξεύρεση προσωπικού με προχωρημένες ψηφιακές δεξιότητες, γεγονός που λειτουργεί ως φρένο σε επενδύσεις και μετασχηματισμό.
Ακόμη πιο ανησυχητική είναι η εικόνα στην κυβερνοασφάλεια. Μόνο το 7% των εταιρειών επικαιροποιεί συστηματικά την πολιτική ασφάλειας, το 34% εφαρμόζει τουλάχιστον πέντε βασικές μεθόδους προστασίας και μόλις το 31,5% εκπαιδεύει το προσωπικό του. Σε ένα περιβάλλον αυξανόμενων κυβερνοαπειλών, αυτή η αδυναμία μεταφράζεται σε πραγματικό επιχειρηματικό ρίσκο.
Οικονομικό αποτύπωμα, R&D και οικοσύστημα καινοτομίας
Ο κλάδος ΤΠΕ παραμένει υπο-ανεπτυγμένος σε σχέση με τον ρόλο που θα μπορούσε να διαδραματίσει: συνεισφέρει μόνο 3,3% στην Ακαθάριστη Προστιθέμενη Αξία και 1,9% στην απασχόληση, ενώ τα προϊόντα υψηλής τεχνολογίας αντιστοιχούν στο 5,5% των εξαγωγών αγαθών. Ωστόσο, διαμορφώνεται μια πιο αισιόδοξη εικόνα στην Έρευνα και Ανάπτυξη, με ιδιωτικές δαπάνες άνω των 2 δισ. ευρώ, δηλαδή 0,85% του ΑΕΠ, καθώς και σε επίπεδο οικοσυστήματος νεοφυών επιχειρήσεων, που ξεπερνούν πλέον τις 90 startups ανά 1 εκατ. κατοίκους.
Το συμπέρασμα της έκθεσης είναι σαφές: η Ελλάδα έχει καλύψει σημαντικό έδαφος στη «βιτρίνα» του ψηφιακού μετασχηματισμού, αλλά για να μετατραπεί η πρόοδος σε διατηρήσιμο αναπτυξιακό πλεονέκτημα, απαιτείται επιθετική πολιτική σε δεξιότητες, υποδομές οπτικών ινών, υιοθέτηση ΤΝ και κουλτούρα κυβερνοασφάλειας στις επιχειρήσεις.
Σχόλιο SBCTV.gr: Η έκθεση του ΣΕΒ επιβεβαιώνει ότι η χώρα κινείται γρήγορα αλλά άνισα: το κράτος ψηφιοποιείται, οι υποδομές 5G τρέχουν, όμως ο ιδιωτικός τομέας και το ανθρώπινο κεφάλαιο μένουν πίσω. Αν δεν κλείσει άμεσα το κενό σε δεξιότητες και οπτικές ίνες και αν δεν υπάρξει πραγματική στροφή των επιχειρήσεων σε ΤΝ, cloud και ασφάλεια, ο σημερινός «ψηφιακός άλματος» κινδυνεύει να μείνει μια επιφανειακή επιτυχία χωρίς βαθύ οικονομικό αποτύπωμα.
#ψηφιακός_μετασχηματισμός #ΣΕΒ #τεχνητή_νοημοσύνη #υποδομές #κυβερνοασφάλεια
